IV SA 2793/02
WyrokWSA w Warszawie2004-04-14
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Anna Żak, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana w trybie wznowienia postępowania, która uchyla poprzednią decyzję i nakłada na stronę obowiązki, ale nie rozstrzyga o istocie sprawy, jest nieważna?Ratio decidendi
Decyzja wydana w trybie wznowienia postępowania, która jedynie uchyla poprzednią decyzję i nakłada obowiązki na stronę, nie rozstrzygając o istocie sprawy, jest nieważna na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Taka decyzja nie jest zgodna z dyspozycją art. 151 § 1 k.p.a., który wymaga wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. W konsekwencji, decyzje wydane w oparciu o taką wadliwą decyzję również są nieważne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego. Po wznowieniu postępowania z powodu braku udziału strony, organ I instancji uchylił poprzednią decyzję o pozwoleniu na użytkowanie i nałożył obowiązek wykonania zmian w budynku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Strona skarżąca zarzuciła pominięcie istotnych okoliczności dotyczących lokalizacji budynku przy granicy nieruchomości. Sąd administracyjny stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także pierwotnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, uznając je za wydane bez podstawy prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji (Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001 r.), a także pierwotnej decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2001 r. Zasądził od Wojewody na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie NSA Anna Żak (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 14 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; II. stwierdza nieważność decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...]; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; IV. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M. A. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. A. od decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w W. - na podstawie art.138 par.1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy wskazał, iż Burmistrz Gminy W. decyzją z dnia [...] grudnia 2001r. na podstawie art. 42 ust.3 ustawy Prawo budowlane z 1974r. udzielił A. i A. K. pozwolenia na użytkowanie samowolnie wybudowanego budynku garażowo-gospodarczego na działce nr [...] przy ul. [...] w W..
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wyjaśnił, że przedmiotowy budynek został wybudowany bez pozwolenia na budowę w latach 1993-1994 na obszarze, który zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady. W. z dnia [...] września 1992r., oznaczony jest symbolem [...] o funkcji mieszkaniowo-usługowej. Nie znajdując okoliczności do zastosowania art.37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. decyzją z dnia [...] stycznia 1998r. udzielono A. i A. K. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku.
Na wniosek M. A., z uwagi na to, ze jako strona nie brała udziału w postępowaniu postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001r. wznowiono postępowanie w sprawie zakończonej w/w ostateczną decyzją z dnia [...] stycznia 1998r.
W postępowaniu wznowieniowym stwierdzono, że wybudowany budynek posiada dwie ściany z otworami okiennymi posadowione w odległości 3,82m i około 1,60m od granicy nieruchomości, co jest niezgodne z par.12 ust.1 rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.
Powyższe ustalenie stanowiło podstawę do wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2001r, nr [...], którą na podstawie art.151 par.1 kpa uchylono decyzję z dnia [...] stycznia 1998r. i na podstawie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nałożono na inwestora obowiązek wykonania zmian i przeróbek niezbędnych do doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z przepisami m.in. nakazano zamurować lub zastąpić luksferami dwa otwory okienne znajdujące się w ścianach zwróconych w stronę granic działek sąsiednich w odległości mniejszej niż 4m od granic.
Inwestor zamurował cegłą szklaną otwór okienny w ścianie zwróconej w stronę działki – ul. [...], drugi otwór znajdujący się w ścianie skierowanej w stronę działki położonej przy ul. [...] nie został zlikwidowany gdyż posesje przy ul. [...] i [...] znajdują się na jednej działce nr ew.[...] i brak jest prawnego podziału działki, a zatem i brak jest prawnej granicy.
Inwestor dostarczył również aktualną opinię o stanie technicznym instalacji elektrycznej w budynku, z której wynika, że stan techniczny jest dobry i nie zagraża dla ludzi i mienia. Protokół z oględzin terenu z dnia 30.10.2001r. potwierdził wykonanie przez inwestora nałożonych na niego obowiązków.
Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutów odwołania podniósł, że organ I instancji w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu nie stwierdził, by w sprawie występowały okoliczności do zastosowania art.37 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Inwestor wykonał obowiązki nałożone na niego w trybie art.40 w/w ustawy, co potwierdziły oględziny terenu przeprowadzone w dniu 30.10.2001r.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody [...] M. A. podniosła, że sporny budynek został wybudowany wzdłuż granicy z jej nieruchomością, która to okoliczność została pominięta przez organ odwoławczy. Ponadto nie zostały rozpatrzone zarzuty podnoszone przez nią w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna lecz z innych przyczyn niż w niej wskazano.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ja decyzja organu I instancji są nieważne, ponieważ zostały wydane bez podstawy prawnej.
W niniejszej sprawie pierwsza decyzja o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, została wydana przez Burmistrza Gminy W w dniu [...] stycznia 1998r. Następnie postanowieniem z dnia [...] stycznia 2001r. postępowanie w sprawie zakończonej w/w ostateczną decyzją, zostało wznowione na podstawie art.145 par.1 pkt.4 k.p.a. na wniosek skarżącej, ponieważ jako strona, bez własnej winy nie brała w nim udziału.
Po wznowieniu postępowania, jak wynika z akt sprawy, organ ten decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. w trybie art.151 par.1 k.p.a uchylił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 1998r.o pozwoleniu na użytkowanie i jednocześnie na podstawie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. nałożył na inwestora obowiązek wykonania zmian i przeróbek w przedmiotowym budynku.
Stwierdzić należy, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2001r.wydana we wznowionym postępowaniu jest wadliwa.
Zgodnie z przepisem art.151 par.1 k.p.a wznowione postępowanie może skończyć się dwojako:
1) decyzją o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji, gdy brak jest podstaw wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a.;
2) decyzją uchylającą dotychczasową decyzję i rozstrzygającą o istocie sprawy, gdy podstawy wznowienia postępowania istnieją.
Powołaną wyżej decyzją Burmistrza Gminy W. orzeczono o uchyleniu decyzji o pozwoleniu na użytkowanie i jednocześnie nałożono na inwestora obowiązki w trybie art.40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. a więc nie rozstrzygnięto o istocie sprawy. Z sentencji i uzasadnienia tej decyzji wynika wprost , że organ ograniczył się do uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 1998r. o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art.145 par.1 pkt.4 k.p.a.
Następstwem tego rozstrzygnięcia było ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ I instancji i wydanie w niniejszej sprawie decyzji z dnia [...] grudnia 2001r.
Zauważyć należy, że razie wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku udziału jednej ze stron bez jej winy, należy uchylić kwestionowaną w postępowaniu decyzję w całości i wydać nową rozstrzygającą o istocie sprawy, bowiem istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Nową decyzję rozstrzygającą zatem o istocie sprawy wydaje się, jak gdyby w sprawie nie było w danej instancji rozstrzygnięcia, a od nowej decyzji przysługuje stronom środek odwoławczy.
Orzeczenie na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. jedynie o uchyleniu decyzji kwestionowanej w tym postępowaniu, a do takiego rozwiązania sprowadza się decyzja z dnia [...] sierpnia 2001r., bez jednoczesnego wydania nowej, rozstrzygającej o istocie sprawy, podlega stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. / wyrok NSA z dnia 3 lipca 2001r. IV S.A. 968/99 Wspólnota 2001/39/48/. Takiego rozstrzygnięcia nie przewiduje bowiem art.151 par.1 k.p.a.
Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w oparciu o w/w nieważną decyzję. Z tego powodu uznać należy, że także zaskarżona decyzja Wojewody [...] i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji -Burmistrza Gminy W. z dnia [...] grudnia 2001r., jako wydane w następstwie i w oparciu o nieważną decyzję z dnia [...] sierpnia 2001r. są nieważne na podstawie art.156 par.1 pkt.2 k.p.a.
Za zbędne w tej sytuacji Sąd uznał rozpatrzenie zarzutów skargi, skoro podniesione wyżej okoliczności uzasadniają usunięcie z obrotu prawnego nie tylko zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ale także decyzji z dnia [...] sierpnia 2001r.
Rozpoznając ponownie niniejszą sprawę we wznowionym postępowaniu, organy orzekające wydadzą rozstrzygnięcie zgodnie z dyspozycją art.151 k.p.a.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 145 par.1 pkt.2 , art.135, art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ oraz w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło