IV SA 2799/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska, Sędziowie WSA Wojciech Mazur (spr.), Asesor WSA Anna Szymańska, Protokolant Iwona Kędzior, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Zakładów Chemicznych "[...]" SA w B. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] maja 2002 r. Nr [...] w przedmiocie opłat za szczególne korzystanie z wód - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] marca 1998 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 2 § 2 i 3 w zw. z art. 48 § 1 pkt 1 Ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz. U. Nr 137, poz. 926/ odroczył termin płatności zobowiązania z tytułu opłaty za odprowadzanie ścieków w kwocie 2 865 925,18 zł do dnia 15 maja 1998 r. Decyzją z dnia [...] maja 2001 r. nr [...] Minister Środowiska na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 kpa stwierdził z urzędu nieważność w/w decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, że opłaty za szczególne korzystanie z wód są ustalane na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne / Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm./ i zgodnie z treścią art. 56 ust. la tej ustawy stanowią dochód funduszy celowych, jakimi są fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej a nie dochód budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Dlatego też nie można stosować do tych opłat przepisów ustawy Ordynacja podatkowa a ustawa Prawo wodne ustalając termin płatności opłat za szczególne korzystanie z wód nie przewiduje możliwości odraczania tego terminu. W związku z powyższym spełnione zostały przesłanki przewidziane w treści art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Decyzją z dnia [...] maja 2002 r. nr [...] Minister Środowiska na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 i art. 156 § 1 pkt 2 kpa po ponownym rozpoznaniu sprawy utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] maja 2001 r. nie znajdując podstaw do zmiany wyrażonego stanowiska, iż przepisy ustawy Ordynacja podatkowa nie mają zastosowania do opłat za szczególne korzystanie z wód wymierzanych na podstawie ustawy Prawo wodne. Skargę na powyższą decyzje złożyły Zakłady Chemiczne "[...]" S.A. w B. zarzucając naruszenie art. 7, 8 i 16 § 1 kpa oraz naruszenie i błędna wykładnię art. 48 § 1 pkt 1 ustaw}' z dnia 29 sierpnia 1997 r Ordynacja podatkowa. Zdaniem skarżącego Wojewoda [...] prawidłowo powołał w swojej decyzji przepisy ustawy Ordynacja podatkowa, ponieważ przepisy tej ustawy miały zastosowanie do należności pieniężnych przysługujących państwowym jednostkom organizacyjnym, a takimi były i są należności z tytułu opłat za gospodarcze korzystanie ze środowiska. Ponadto skarżący zwrócił uwagę na okres czasu, jaki upłynął od decyzji Wojewody [...] / 6 lat / i stwierdzenie jej nieważności po tak długim okresie czasu stanowi naruszenie art. 16 § 1 kpa. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Podstawowym problemem do rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest możliwość zastosowania do opłat wymierzonych na podstawie art. 56 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo wodne możliwości stosowania przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / wg tekstu obowiązującego na dzień wydania decyzji przez Wojewodę [...]/. Treść art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stanowi, iż przepisy tej ustawy należy stosować m.in. do opłat i innych niepodatkowych należności budżetu państwa, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe. Możliwość, więc zastosowania Ordynacji podatkowej do opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych przewidzianych w ustawie Prawo wodne wiąże się z ustaleniem, czy stanowią one opłaty i inne niepodatkowe należności budżetu państwa oraz czy są one ustalane lub określane przez organ, któremu przysługuje przymiot organu podatkowego. Dopiero łączne spełnienie tych przesłanek pozwoli na uznanie, iż dane świadczenie podlega przepisom zawartym w Ordynacji podatkowej. Opłaty za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych zgodnie z treścią art. 56 Prawa wodnego przeznacza się na Narodowy Fundusz Ochrony Zdrowia i Gospodarki Wodnej, wojewódzkie fundusze ochrony zdrowia i gospodarki wodnej oraz gminne fundusze ochrony zdrowia i gospodarki wodnej. Natomiast szczegółowa proporcję przeznaczenia tych funduszy określa art. 87b ust. 5 i 6 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska / Dz.U. z 1994 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./. Ustawa z dnia 5 stycznia 199 1 r. Prawo budżetowe / Dz.U. 1991 r. Nr 4, poz. 18 ze zm./ w art. 18 przewidywała, iż fundusz celowy tworzy się przez wyodrębnienie pewnego zadania państwowego a co za tym idzie - także środków publicznych z budżetu, jednakże z pewnymi modyfikacjami polegającymi m.in. na prowadzeniu dla funduszu celowego odrębnego rachunku bankowego, możliwość wykorzystania środków pozostałych z roku ubiegłego. Aktualnie obowiązująca ustawa z dnia 28 listopada 1998 r. o finansach publicznych / Dz.U. 1998 r. Nr 155, poz. 1014 ze zm. / przewiduje inne rozwiązanie, w świetle art. 61 tej ustawy przychody i wydatki państwowych funduszy celowych nie są objęte zakresem przedmiotowym budżetu państwa. Istota funduszy celowych podlega na wyodrębnieniu określonych dochodów z ogólnej masy dochodów budżetowych i przeznaczeniu ich na finansowanie konkretnych celów szczególnych. Dlatego, też należy przyjąć, iż dochody funduszy celowych stanowiące bez wątpienia dochody publiczne nie stanowią stricte dochodu budżetu państwa w rozumieniu art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ponadto brak jest w przepisach Ordynacji podatkowej podstaw do uznania za organ podatkowy wojewody, art. 13 tej ustawy nie wymienia wojewody jako organu podatkowego. Uwzględniając, zatem powyższe argumenty, należy przyjąć, że opłaty za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych, przewidzianych ustawą Prawo wodne nie spełniają przesłanek przewidzianych w art. 2 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, co oznacza, że nie mogą mieć do nich zastosowania przepisy tej ordynacji. W tym kontekście z uwagi na zarzuty skargi należy się również odnieść do wzajemnego stosunku przepisów ustawy Prawo wodne i przepisów Ordynacji podatkowej obowiązujących w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...]. Ustawa Prawo wodne zawiera pewne regulacje prawa podatkowego a mianowicie: wykonalność decyzji w sprawie opłaty / art. 56a ust. 1/, przedawnienie wymiaru i przedawnienie poboru / Art. 56b/. Zastosowana technika prawotwórcza świadczy o tym, że zamiarem ustawodawcy było odrębne uregulowanie kwestii dotyczących opłat za szczególne korzystanie z wód i urządzeń wodnych. Nie było, zatem przeszkód, by racjonalny ustawodawca w ustawie Prawo wodne zawarł inne ogólne instytucje prawa podatkowego jak / rozkładanie na raty, odroczenie terminu płatności czy też umorzenie zaległości/. Takie stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale Składu Pięciu Sędziów z dnia 17 lipca 2000 r. sygn. akt FPK 1/2000 w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska /Dz.U. z 1944 r. Nr 49, poz. 196 ze zm./, w pełni je akceptuje skład Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie. Powyższe rozważania dotyczą stanu prawnego obowiązującego na dzień [...] marca 1998 r., kiedy to została wydana decyzja, której dotyczy stwierdzenie nieważności. Aktualnie wobec licznych zmian przepisów Ordynacji podatkowej, nowej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne i ustawy z dnia 26 listopada 1998 r. o finansach publicznych te kwestie zostały inaczej uregulowane i bardziej szczegółowo i ich rozważanie przekracza ramy rozpoznania skargi w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sad skargę oddalił.. Na podstawie art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.