IV SA 2813/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-19

Skład orzekający: Maria Czapska – Górnikiewicz, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonane prace polegające na wykonaniu płyty betonowej, ustawieniu słupów stalowych i zamontowaniu przęsła zadaszeniowego, stanowią budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego i podlegają nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, mimo braku pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wykonane prace, polegające na wykonaniu płyty betonowej, ustawieniu słupów stalowych i zamontowaniu przęsła zadaszeniowego, wyczerpują dyspozycję zawartą w art. 3 ust. 1 Prawa budowlanego, kwalifikując się jako budowla. Brak pozwolenia na budowę w takiej sytuacji obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, co stanowi sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych przy budowie wiaty. Inwestorzy wykonali płytę betonową, ustawili słupy stalowe i zamontowali przęsło zadaszeniowe bez wymaganego pozwolenia na budowę. Skarżący zarzucili niewłaściwą interpretację przepisów, twierdząc, że wykonane prace to jedynie utwardzenie terenu i prowizoryczne zadaszenie, a nie budowla.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. i M. małż. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę. 7 / IV SA 2813 / 03 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] sierpnia 2001r. Nr [...], wydaną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (Dz. U. Nr 106 z 2000r. poz. 1126 ze zm.) i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 z 2000r. poz. 1071 ze zm.) zobowiązano B. i M. małżonków B. do rozbiórki samowolnie wykonanych robót budowlanych realizowanych przy budowie wiaty, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] położonej w miejscowości A., gmina L wraz z uporządkowaniem terenu po dokonanej rozbiórce. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w toku czynności kontrolnych ustalił, że inwestorzy wykonali roboty budowlane przy budowie wiaty o wymiarach zewnętrznych 12,0x12,0m. Do dnia kontroli tj. 6 lipca 2001r. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę wykonano: płytę betonową grubości 20cm i ustawiono 12 sztuk słupów stalowych z rury Ø 150, zakotwiczonych w stopach fundamentowych, ponadto na skrajnej parze słupów zamontowano przęsło zadaszeniowe wykonane z kształtowników stalowych (ceownik 120). Organ I instancji stwierdził, iż rozpoczęte roboty budowlane dają podstawę do uznania, iż obiekt budowlany stanowi budowlę w sensie art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane. W świetle powyższych ustaleń, organ zastosował art. 48 cyt. ustawy skutkujący nakazaniem rozbiórki obiektu budowlanego, będącego w budowie lub wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli B. i M. małżonkowie B.. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniesionego odwołania, na podstawie art. 138 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 98 poz. 1071 z 2000r.ze zm.) oraz art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 poz. 1126 z 2000r. ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny stanu faktycznego i prawnego. W rozpatrywanej sprawie inwestorzy niedopełnili obowiązków określonych w art. 28 Prawa budowlanego, zgodnie z którym roboty budowlane związane z budową obiektu można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W opinii organu II instancji, słusznie uznano budowę spornego obiektu za samowolę budowlaną podlegającą rygorom art. 48 Prawa budowlanego. W przypadku bowiem stwierdzenia samowoli budowlanej organ nadzoru budowlanego nie może uchylić się od obowiązku wydania decyzji nakazującej rozbiórkę. Skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. złożyli B. i M. małżonkowie B., wnosząc o jej uchylenie. Skarżący w uzasadnieniu swojej skargi zarzucili naruszenie przez organy administracji przepisów prawa materialnego art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r. W opinii strony skarżącej niesłusznie uznano, iż wykonane przez nich prace stanowią budowlę, bowiem inwestorzy dokonali wyłącznie "utwardzenia terenu pod budowę i prowizorycznego częściowego zadaszenia", tym samym wskazany przepis Prawa budowlanego nie może mieć zastosowania. Wykonane prace miały na celu jedynie ochronę urządzeń elektrycznych przed opadami atmosferycznymi. Ponadto skarżący podnieśli, iż organy administracji dokonały niewłaściwej interpretacji przepisów prawa budowanego i nie podjęły próby interpretacji określenia "prace przygotowawcze". Skarżący podali też, iż posiadają prawomocną decyzję o warunkach zabudowy działki nr [...] w A. oraz, że ich wniosek o pozwolenie na budowę wiaty nie został do chwili obecnej rozpoznany. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm.). Skarga B. i M. małżonków B. nie jest zasadna. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem orzekania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym jest decyzja wydana przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003r. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia organów administracji stanowi art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994r., zgodnie z którym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Odnosząc dyspozycję zawartą w powyższym przepisie do niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że bezspornym jest termin realizacji prac objętych zaskarżoną decyzją. Chybiony jest podnoszony przez stronę skarżącą zarzut, iż organy administracji dokonały niewłaściwej interpretacji przepisów prawa budowlanego, bowiem w ocenie Sądu opisana wskazany w zaskarżonej decyzji obiekt wyczerpuje dyspozycję zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Stosownie do definicji zawartej w art. 3 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1994r., obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi albo budowla stanowiąca całość techniczno użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami albo obiekt małej architektury. Zgodnie zaś z art. 3 ust. 3 powołanej ustawy przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, tunele, przepusty techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową. Ze znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy protokołu oględzin z dnia 6 lipca 2001r. wynika, iż zrealizowana część obiektu polegała na wykonaniu płyty betonowej o wymiarach 12,00 x 12,00m i grubości 20cm, na której ustawiono 12 sztuk słupów stalowych z rury Ø 150, zakotwiczonych w stopach fundamentowych oraz zamontowaniu przęsła zadaszeniowego wykonanego z kształtowników stalowych. Nie jest również zasadny zarzut strony skarżącej, iż wykonane przez nich działania to "prace przygotowawcze". Pojęcie prac przygotowawczych wyczerpująco określone zostało w przepisie art. 41 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994r., który zalicza do nich: 1.wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie, 2.wykonanie niwelacji terenu, 3.zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów oraz 4.wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy. Zgodnie z art. 41 ust. 3 ustawy prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem. W przedmiotowej sprawie inwestorzy nie posiadali ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu na terenie, na którym realizowano obiekt objęty zaskarżoną decyzją, nie dokonali również zawiadomienia o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych. Zważywszy na powyższe wykonanych przez inwestorów prac nie można uznać za prace przygotowawcze o których mowa w cyt. art. 41, bowiem nie mieszczą się one w dyspozycji tegoż przepisu. W odniesieniu do kolejnych zarzutów strony skarżącej stwierdzić należy, iż dysponowanie przez skarżących ostateczną decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz fakt złożenia przez nich wniosku o wydanie pozwolenia na budowę również nie zwalniał skarżących od uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę przed rozpoczęciem prac budowlanych. W niniejszej sprawie zaistniał więc stan faktyczny wyczerpujący hipotezę normy art. 48 Prawa budowlanego, a organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zastosowania przewidzianej w tym przepisie sankcji. Wybudowanie obiektu budowlanego albo jego budowa prowadzona bez uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę jest samowolą budowlaną i podlega sankcji określonej w art. 48 Prawa budowlanego. Omawiany przepis prawa budowlanego poddany został kontroli Trybunału Konstytucyjnego, który w wyroku z dnia 12.01.1999r. (P 2/98, OTK 1999 Nr 1 poz.2) orzekł, że art. 48 jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 64 ust. 1, Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż obligatoryjność wydania decyzji o nakazie rozbiórki obiektów wzniesionych w warunkach samowoli budowlanej stanowić ma sankcję za niedopełnienie ustawowego wymogu uzyskania pozwolenia na budowę. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło