IV SA 2821/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Zofia Flasińska, Wojciech Mazur, asesor WSA Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w decyzji o warunkach zabudowy nakładać obowiązki o charakterze cywilnoprawnym, takie jak ustanowienie służebności przejazdu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może w decyzji o warunkach zabudowy nakładać obowiązków o charakterze cywilnoprawnym, takich jak ustanowienie służebności przejazdu czy przejścia. Kwestie te należą do kompetencji sądów powszechnych i powinny być rozstrzygane na drodze cywilnoprawnej, np. poprzez akt notarialny. Decyzja administracyjna ma na celu jedynie przesądzenie o zgodności zamierzonej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub przepisami szczególnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o warunkach zabudowy dla modernizacji i rozbudowy budynku. Decyzja organu I instancji nakładała obowiązek ustanowienia notarialnej służebności przejazdu przez działkę inwestora na rzecz sąsiadów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło ten punkt, uznając, że jest to kwestia cywilnoprawna, i zmieniło zapis, wskazując na dojazd przez inne działki oraz potrzebę zapewnienia parkingu. Skarżący, użytkownik wieczysty działki, wniósł skargę na zmianę tego punktu, kwestionując możliwość narzucania mu obowiązku tolerowania szlaku komunikacyjnego przez jego nieruchomość w drodze decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i zasądził od kolegium na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie WSA Wojciech Mazur (spr.) asesor WSA Anna Szymańska Protokolant Agnieszka Foks-Skopińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego O. Sp. z o.o. w W. 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Decyzją z dnia [...] listopada 2002 r. nr [...] Prezydent Miasta W. po rozpatrzeniu wniosku inwestora Firmy "V." sp. z o.o. ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na realizacji kompleksowej modernizacji i rozbudowy budynku istniejącego przy ul. [...] w W., której granice oznaczono literami A,B,C,D,E,A na podkładzie geodezyjnym w skali 1:500 stanowiącym załącznik graficzny i będący integralna częścią decyzji. W pkt 4.1. decyzji m.in. stwierdzono: "Konieczne jest zapewnienie notarialnej służebności przejazdu technicznego i przejścia przez przejazd bramowy na działce ewidencyjnej nr [...] na rzecz użytkowników działek znajdujących się w sąsiedztwie - działki ewidencyjnej nr [...], nr [...] i nr [...]".
Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po rozpoznaniu odwołania inwestora od w/w decyzji na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej pkt 4.1 i nadało pkt 4.1 następującą treść: "Komunikacja. Dojazd i obsługa komunikacyjna od strony ul. [...] przez działki o nr ew. [...],[...] i [...] oraz przez przejazd bramowy na działce o nr ew. [...]. W granicach własnej działki nie ma możliwości realizacji miejsc postojowych -inwestor winien zapewnić parking obsługujący obiekt w bliskim jego sąsiedztwie, na warunkach uzgodnionych z Zarządem Dróg Miejskich". W pozostałym zakresie utrzymano decyzje w mocy. W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzja organu I instancji w pkt 4.1 zawierała obowiązek ustanowienia służebności gruntowej, którego nie ma w planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż jest to materia cywilnoprawna i bez podstawy ustawowej organy administracji nie mogą w tej sprawie wydawać decyzji. Ponadto z planu nie wynika, z której strony ma mieć miejsce dojazd do działki, jest możliwy z obu stron i w tym zakresie zmieniono decyzję.
Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję złożyła O. sp. z o.o. w W. użytkownik wieczysty działki ewidencyjnej nr [...] oraz właściciel budynków znajdującej się na tej nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. w zakresie dotyczącym zmiany treści pkt 4.1 decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2002 r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. W uzasadnieniu skargi podano, że w/w decyzją narzucono skarżącemu konieczność tolerowania szlaku komunikacyjnego przez jego nieruchomość, co jest nie do pogodzenia z zakresem uprawnień właścicielskich, które może być w tym zakresie dokonane na gruncie prawa cywilnego. Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji lub jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko, że decyzja organu I instancji w pkt 4.1 zawierała obowiązki nie znajdujące odzwierciedlenia w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, należące do sfery cywilnoprawnej i dlatego zachodziła konieczność zmiany decyzji w tym zakresie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153. poz. 1270 /.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 1994 r. Nr 89 poz. 415 ze zm.) celem decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu jest przesądzenie, czy zamierzona inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w razie jego braku - z przepisami szczególnymi. Rozstrzyganie natomiast sporów na tle praw rzeczowych zastrzeżone jest dla kompetencji sądownictwa powszechnego. W przedmiotowej sprawie należy zgodzić się z organem II instancji, że decyzja organu I instancji w zakresie nałożenia obowiązku ustalenia służebności w zakresie przejazdu i przejścia w formie aktu notarialnego była nieprawidłowa, jednakże reformatoryjna decyzja organu II instancji zapewniająca dojazd do działki nr [...] / działka, na której ma być inwestycja / przez zabudowane działki nr [...] i nr [...] oraz przez działkę nr [...] i przejazd bramowy na działce nr [...] gdy tymczasem działka nr [...] ma bezpośredni dostęp do ul. [...] jest niezrozumiała. Jak wynika ze szkicu granic ewidencyjnych znajdującego się w aktach sprawy działki o nr nr [...],[...] i [...] nie mają dostępu do drogi publicznej, jaką jest ul. [...], natomiast działka nr [...] taki dostęp posiada. Kwestię tę wyjaśnia pismo Delegatury Biura Naczelnego Architekta Miasta w dzielnicy W. z dnia 3 kwietnia 2003 r. / k.ll /, z jego treści wynika, że w akcie notarialnym, którym inwestor nabył działkę nr [...] nie zapewniono służebności przejścia i przejazdu bramowego do działek nr nr [...],[...], [...]. Tej kwestii nie może naprawić decyzja administracyjna, zainteresowane strony mogą to uczynić w drodze sporządzenia aktu notarialnego lub postępowania sądowego.
Dlatego też decyzja organu II instancji zapewniająca dojazd do działki nr [...] mającej dostęp do drogi publicznej jest całkowicie nie zrozumiała i podlega uchyleniu.
Dlatego też mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o Postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz.1270/. Na podstawie art. 152 i art. 153 w/w ustawy zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienie się niniejszego wyroku a przedstawiona ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wiążą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło