IV SA 2832/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-28
Skład orzekający: Mirosława Kowalska, Bogusław Moraczewski, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji budowlanej prawidłowo zastosował przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. do samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na mieszkalno-gospodarczy, która nastąpiła w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracyjne naruszyły przepisy prawa materialnego i procesowego. Kluczowe było ustalenie, kiedy faktycznie nastąpiła zmiana sposobu użytkowania budynku, aby prawidłowo zastosować przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. lub 1994 r. Ponadto, organy pominęły uznaniowy charakter art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. i nie ustaliły treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie naruszenia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego, który został zaadaptowany na budynek mieszkalno-gospodarczy. Organ II instancji uchylił decyzję organu I instancji, nakazując przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a., wskazując, że zmiana sposobu użytkowania nastąpiła w okresie budowy, przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1994 r., a organy nie ustaliły treści planu zagospodarowania przestrzennego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr), Sędziowie sędzia NSA Bogusław Moraczewski,, asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu w dniu 28 czerwca 2004 sprawy ze skargi G.P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 Nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego 500 zł. (pięćset złotych) na rzecz G. P. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...], nakazującą G. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego wybudowanego na terenie nieruchomości przy ul. B. w W. zaadoptowanego na budynek mieszkalno-gospodarczy i orzekł, że nakazuje G. P. przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego na terenie nieruchomości przy ul. B. w W. zaadoptowanego na budynek mieszkalno-gospodarczy.
W toku postępowania administracyjnego ustalono, że na w/w nieruchomości znajduje się budynek gospodarczo-garażowy wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lipca 1988 roku wydanej przez Urząd [...].
Część garażowa w/w obiektu jest obecnie użytkowania samowolnie na cele mieszkaniowe.
Zdaniem organu II instancji zasadne jest, tak jak to zastosował organ I instancji, oparcie rozstrzygnięcia na przepisach ustawy Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r. W niniejszej sprawie zachodzą okoliczności z art. 71 w/w ustawy – doszło do zmiany sposobu użytkowania części budynku garażowo-gospodarczego. Zgodnie z powołanym wyżej przepisem art. 71 ust. 3 w razie zmiany sposobu użytkowania zastosowanie mają przepisy art. 50 i 51 w/w ustawy. Zdaniem organu samowolnej zmiany sposobu użytkowania nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a przesłanką jest naruszenie Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] z dnia [...] września 1992 roku.
Organ II instancji wskazał, że podstawą prawną jego rozstrzygnięcia jest art. 51 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy Prawo budowlane, organ I instancji zaś błędnie przyjął podstawę z art. 51 ust. 3 tej ustawy.
W skardze z dnia 23 lipca 2003 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego G.P. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...].
W piśmie z dnia 22 czerwca 2004 r. pełnomocnika skarżącego ostatecznie sprecyzował stanowisko. I tak wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, orzeczenie, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, zarządzenie kosztów.
Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił naruszenie prawa materialnego – art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane i przepisów postępowania art. 7, 77 i 80 kpa.
Pełnomocnik skarżącego wskazał, że inwestor już w toku postępowania podał, że przystosował część budynku na cele mieszkalne w 1990 r. tj. w okresie budowy – 1988-1990.
Pełnomocnik powołał orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie z którym "do likwidacji samowoli budowlanej polegającej na zmianie sposobu użytkowania obiektu budowlanego bez uzyskania stosownej decyzji administracyjnej popełnionej przed dniem wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane z uwagi na treść art. 103 ust. 2 tej ustawy (sygn. akt IV SA 840/96 wyrok z dnia 9 marca 1998 r.).
Zdaniem pełnomocnika organ pominął przewidziane w art. 71 ust. 3 zd. 2 w zw. z art. 51 uznanie administracyjne.
Zaskarżona decyzja, zdaniem skarżącego, zapadła bez ustalenia treści planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie realizacji użytkowania na cele mieszkalne, a ponadto ustalenia co do jego treści mogłyby zostać dokonane jedynie w oparciu o urzędowo potwierdzony wypis i wyrys z planu, a takiego dokumentu nie ma w aktach administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę z dnia 27 października 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Sąd, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. nr 153, poz. 1269), sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji pod względem ich zgodności z prawem.
W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy.
Sąd w tych warunkach uchylił decyzje w trybie art. 145 § 1 pkt 1 a, c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270).
Organy administracyjne uchybiły przepisom art. 7 i 77 kpa. W sprawie nie doszło do wyczerpującego zebrania i rozpoznania całego materiału dowodowego. I tak organy nie ustaliły, czy i kiedy doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku garażowo-gospodarczego, który taki charakter miał w świetle pozwolenia na budowę z dnia 14 lipca 1988 r. Ustalenie to jest niezbędne dla oceny, czy doszło do zmiany sposobu użytkowania, czy też budynek nigdy nie miał zmienionego sposobu użytkowania, bo od samego początku użytkowany był na cele mieszkalno-gospodarcze.
Należy zauważyć, że organy nie zajęły stanowiska w tej sprawie, chociaż fakt zmiany sposobu użytkowania budynku nie był okolicznością bezsporną, bowiem G. P. w zażaleniu z dnia 14 marca 2002 r. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z dnia [...] marca 2002 r. w przedmiocie wstrzymania użytkowania części mieszkalnej budynku podniósł, że budynek został przystosowany na cele mieszkalne w 1990 r. tj. w okresie budowy.
Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji ustali powyższe okoliczności i w kontekście tych ustaleń zastosuje stosowne przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. bądź 1994 r.
Sąd widzi potrzebę wskazania także innych uchybień, jakie miały miejsce przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy.
I tak stosując przepis art. 51 w zw. z art. 71 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane organy nie uwzględniły nadania przez ustawodawcę dyspozycji art. 51 ust. 1 charakteru normy uznaniowej w odniesieniu do orzekania w sprawie likwidacji skutków samowolnej zmiany sposobu użytkowania.
Organy w sprawie niniejszej orzekły z pominięciem zasady, że dla oceny, czy nastąpiło naruszenie planu zagospodarowania przestrzennego, niezbędne jest ustalenie treści tego na datę naruszenia prawa budowlanego przez inwestora oraz w oparciu o urzędowo potwierdzony wypis i wyrys planu, co wielokrotnie podkreślał Naczelny Sąd Administracyjny w swoim orzecznictwie.
Mając na uwadze powyższe ustalenia Sąd orzekł, jak w sentencji zgodnie z powołanymi wcześniej przepisami prawa.
Sąd orzekł w trybie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach Sąd orzekł w trybie art. 200 w/w ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło