IV SA 2840/03
WyrokWSA w Warszawie2005-02-07
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska – Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, znajdującego się w odległości 12 m od strefy ochronnej gazociągów wysokiego ciśnienia, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności czy wykazano stan zagrożenia dla ludzi lub mienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż samowolnie wybudowany budynek mieszkalny stanowi zagrożenie dla ludzi lub mienia, co jest przesłanką do nakazania rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Brak należytego uzasadnienia i wyjaśnienia okoliczności faktycznych stanowi naruszenie przepisów KPA.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał T.K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego, który powstał w 1994 r. bez pozwolenia na budowę, w odległości 12 m od strefy ochronnej gazociągów wysokiego ciśnienia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy. T.K. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących warunków technicznych sieci gazowych oraz naruszenie KPA poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania i kwestii zagrożenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, i zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r., II. stwierdza, że zaskarżona decyzję nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego T.K. kwotę 260 zł (dwieście sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. decyzja nr [...] z dnia [...].02.2003r., działając w oparciu o art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane, nakazał T. K. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku mieszkalnego na działce nr Ew. [...] w S.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestor w roku 1994 bez wymaganego pozwolenia na budowę wybudował budynek mieszkalny w odległości 12 m od gazociągów, tj. w strefie ochronnej dwóch gazociągów wysokiego ciśnienia 2 x Ǿ 500 mm CN6, 4MPa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, organ wyjaśnił, iż gazociąg został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji nr [...] z [...].12.12985r. o pozwoleniu na budowę. Protokół przekazania – przyjęcia inwestycji do eksploatacji z dnia [...].11.1987r. stanowi, iż "zgodnie z przepisami uchwały nr 122 Rady Ministrów z dnia 25.06.1971r. w sprawie przyjmowania do eksploatacji i przeprowadzanie rozliczeń i analiz zadań inwestycyjnych (M.P. nr 36, poz. 230) uznając za odpowiadającą warunkom przyjęcia do eksploatacji."
Zdaniem organu w sprawie zachodzą okoliczności wynikające z art. 37 ustawy Rawo budowlane z 1974r., co czyni bezprzedmiotowym zastosowanie art. 40 cytowanej ustawy umożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...].08.2003r., po rozpatrzeniu odwołania T.K., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy podkreślił, iż gazociągi przechodzące przez działkę skarżącego zostały wybudowane prawidłowo i zgodnie z pozwoleniem na budowę w 1994r.
Sporny obiekt znajduje się w odległości 12 m od gazociągu, tj. w strefie ochronnej wysokiego ciśnienia. Usytuowanie budynku w tak bliskiej odległości od gazociągów powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi bądź mienia, co uzasadnia zastosowanie art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r.
Skargę na powyższą decyzję niósł T.K., zarzucając jej:
- naruszenie § 9 ust 6 pkt 1 lit d rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 30.07.2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055) poprzez niezastosowanie tego przepisu,
- naruszenie art. 7 i 77 kpa poprzez nieodniesienie się do zarzutów odwołania oraz wskazanego tekstu rozporządzenia mającego zasadniczy wpływ na przesądzenie, czy budynek należący do skarżącego powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi bądź mienie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stan faktyczny ustalony w toku postępowania administracyjnego nie budzi wątpliwości stron i Sądu. Inwestor budynek mieszkalny wybudował w 1994r. bez wymaganego pozwolenia na budowę w odległości 12 m od strefy ochronnej wybudowanych legalnie w latach osiemdziesiątych gazociągów wysokiego ciśnienia.
Do spornego budynku jako wybudowanego przed dniem 1.01.1995r., na podstawie art. 103 ust 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane, zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane. Przy czym możliwość przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 40 uzależniona jest od kontroli czy okoliczności sprawy nie wymagają zastosowania art. 37 Prawa budowlanego z 1974r.
Organy obu instancji, bez należytego uzasadnienia i wyjaśnienia, przyjęły iż samowolnie wybudowany budynek mieszkalny wypełnia dyspozycje art. 37 ust 1 pkt 2 cytowanej ustawy, nakazującego orzeczenie rozbiórki w sytuacji gdy obiekt stanowi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zawartych lub użytkowych dla otoczenia.
W rozpatrywanej sprawie wykazano, iż w czasie realizacji inwestycji doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa, ustawy z 24.10.1974r. Prawo budowlane.
W uzasadnieniach decyzji organów obu instancji ograniczono się jedynie do zacytowania art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego bez wskazania okoliczności, które uzasadniają przyjęcie przez organy tezy o stanie zagrożenia dla ludzi lub mienia.
Jedynym faktem ustalonym przez organy jest to, iż budynek znajduje się w odległości 12 m od gazociągów, tj. w strefie ochronnej. Tymczasem niewyjaśnione, na czym oparły się organy w dniu wydawania decyzji kategorycznie stwierdzając, iż taki stan zagrożenia istnieje. Zwłaszcza, iż co podkreślono w toku postępowania odwoławczego, w dacie rozstrzygania przez organy obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki z dnia 30.07.2001r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz.U. Nr 97, poz. 1055), które w § 9 ust 6 pkt 1 lit d określiło, iż szerokość stref kontrolowanych powinna wynosić 12 m dla gazociągów podwyższonego średniego ciśnienia o średnicy nominalnej oznaczonej symbolem DN powyżej 200mm.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nakaz przymusowej rozbiórki, jako środek dla inwestora restrykcyjny, powinien być stosowany jedynie wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia zagrożeń i pogorszeń o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 2 przez wprowadzenie zmian i przeróbek w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego.
Rzeczą organów w sprawie niniejszej będzie wnikliwe zbadanie, w razie potrzeby korzystając z dowodu z opinii biegłego (art. 84 kpa), czy na datę wydania opinii istnieje stan zagrożenia dla ludzi lub mienia, którego nie da się usunąć poprzez dokonanie stosownych zmian i należyte z poszanowaniem art. 107 § 3 kpa uzasadnienie swojego stanowiska umożliwiające sądowi jego weryfikację.
Skoro, więc w postępowaniu przez organami administracji nie zostało wykazane w sposób niebudzący wątpliwości, że spełniona została przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24.10.1974r., uznać należało, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawidłowej oceny materiału dowodowego, a więc z naruszeniem art. 7, 75 ,77 i 80 kpa.
Rozważania skargi dotyczące stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej w ocenie Sądu pozostają bez wpływu na wynik sprawy, bowiem Sąd nie doszukał się w postępowaniu organów naruszenia prawa w sposób rażący a tylko takie kwalifikowałoby zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Z tych wszystkich względów Sąd orzekł jak w sentencji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30.08.2002r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w z2wiązku z art. 97 ustawy Przepisy wprowadzające – ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU. Nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Rozstrzygnięcie w pkt II i III wydano w oparciu o art. 152 i 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło