IV SA 2871/03

WyrokWSA w Warszawie2004-11-10

Skład orzekający: Krystyna Tomaszewska, Andrzej Gliniecki, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji budowlanej stanowi wykonanie określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji budowlanej nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Inwentaryzacja jest jedynie odzwierciedleniem stanu faktycznego, a nie czynnością prowadzącą do zgodności z prawem. W związku z tym, decyzje organów nadzoru budowlanego wydane w oparciu o ten przepis zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, co stanowiło podstawę do stwierdzenia ich nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nałożyła na inwestorów obowiązek dostarczenia inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót remontowych dachu, uznanych za samowolne. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał tę decyzję w mocy, uznając, że organy prawidłowo określiły czynności mające doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Skarżąca, właścicielka sąsiedniego budynku, zarzuciła, że roboty te stanowiły nadbudowę, a inwestor przekroczył linię podziału nieruchomości, lokalizując fragment ściany na jej dachu. Skarżąca domagała się usunięcia naruszeń prawa własności.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi D. Ż. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dokonania określonych czynności. I. Stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją Nr [...] z dnia [...]czerwca 2003r Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane, po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej wykonanego remontu dachu i pokrycia dachu budynku mieszkalnego przy ul. S. w W., nałożył na T. i W. S., obowiązek dostarczenia inwentaryzacji budowlanej wykonanych robót, przy remoncie dachu i pokrycia dachu budynku mieszkalnego przy ul. S.w W.., w terminie jednego miesiąca od dnia kiedy decyzja stanie się ostateczną. W uzasadnieniu podał, iż w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach [...] czerwca 2001r i [...] listopada 2001r, ustalono, iż T. i W. S. wykonali samowolne roboty budowlane przy remoncie dachu i pokrycia dachu budynku mieszkalnego przy ul. S. w W., polegające miedzy innymi na wykonaniu nowego pokrycia dachowego, ścianki oddzielenia ogniowego i wymianie murłaty. Postanowieniem z dnia [...] marca 2002r organ pierwszej instancji nałożył na T. i W. S. w trybie art.81c ust 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r – Prawo budowlane obowiązek przedłożenia opinii w przedmiocie oceny wykonanych robót budowlanych, w zakresie spełnienia obowiązujących norm i warunków technicznych. Opinia taka została sporządzona i przedłożona przez inwestora i wynika z niej, że wszystkie roboty konstrukcyjno-budowlane wykonano zgodnie z Polskimi Normami i obowiązującymi przepisami. Wobec powyższych ustaleń należało zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nałożyć obowiązek dostarczenia inwentaryzacji budowlanej zgodnie z art. 51 ust 1 pkt 2 i ust 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła D. Ż. właścicielka sąsiedniego budynku bliźniaczego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2003r utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdził, iż organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie dowodowe, które wykazało, że roboty budowlane związane z remontem dachu i pokryciem dachowym inwestor wykonał bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji przede wszystkim należało rozważyć możliwość doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął prawidłową decyzję, określając czynności, które doprowadzą do takiego stanu i wyznaczając termin ich wykonania. Organ odwoławczy ustosunkował się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu, dotyczącego zlokalizowania części konstrukcji dachu inwestora na dachu budynku będącego własnością D. Ż.. Zdaniem organu II instancji ochrona własności jest objęta przepisami kodeksu cywilnego i organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione do podejmowania czynności mających na celu likwidację naruszeń prawa własności. Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła D. Ż.. Skarżąca podnosi w skardze, iż roboty budowlane wykonane przez T. i W. S. nie polegały na remoncie dachu, lecz na nadbudowie górnej kondygnacji w budynku mieszkalnym bliźniaczym. W wyniku tej nadbudowy inwestor przekroczył linię podziału pomiędzy swoją częścią budynku, a częścią bliźniaczego budynku skarżącej bowiem zlokalizował na konstrukcji dachowej budynku skarżącej fragment ściany nadbudowy poddasza. D. Ż. twierdzi też, że przed przystąpieniem inwestora do nadbudowy istniał dwudzielny ogniomur, oraz nie zachodziła potrzeba wymiany murłaty. Skarżąca kwestionuje również prawidłowość przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu [...] lipca 2001r, a także zarzuca opinii mgr inż. arch. H. B.-P. z dnia [...] sierpnia 2001r, tendencyjność i niekompetencję. D. Ż. domaga się nakazania organowi I instancji wyegzekwowania usunięcia przez inwestora części muru z konstrukcji dachowej jej budynku bliźniaczego oraz przywrócenie jej części dachu stanu jaki istniał przed przystąpieniem do nadbudowy niemieszkalnego poddasza, a także zredukowania długości rynien do wymiarów nie przekraczających linii podziału. Na rozprawie w dniu 10 listopada 2004r skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn zm. ). Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ), Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Korzystając z możliwości jakie stwarza dla Sądu powyższy przepis, należało skargę uznać za uzasadnioną. W niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego , nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia inwentaryzacji budowlanej, rażąco naruszyły art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r-Prawa budowlanego. W przepisie art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego , mowa jest o nałożeniu obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku przedstawienia inwentaryzacji budowlanej, nie jest nałożeniem obowiązku wykonania określonych czynności w rozumieniu powyższego przepisu. Inwentaryzacja budowlana jest odzwierciedleniem istniejącego stanu faktycznego niezgodnego z prawem i samo przedłożenie tego dokumentu nie może doprowadzić wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nałożenie obowiązku " wykonania określonych czynności" , w rozumieniu art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, musi polegać na określeniu konkretnych czynności związanych z wykonywanymi robotami budowlanymi np. nałożenie obowiązku zamurowania otworu drzwiowego czy obowiązku zmiany konstrukcji dachu. Konkretne czynności faktyczne, wskazane w decyzji wydanej w trybie art. 51 ust 1 pkt 2 – Prawa budowlanego, powinny mieć na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z przepisami prawa. Żądanie przedłożenia dokumentu w postaci inwentaryzacji budowlanej jest postanowieniem o charakterze dowodowym. Nie rozstrzyga ono sprawy merytorycznie, co do jej istoty. Niedopuszczalna jest zatem zastosowana forma decyzji, bowiem zgodnie z art. 104 k.p.a. forma decyzji w postępowaniu administracyjnym zarezerwowana jest do rozstrzygania sprawy co do jej istoty. W świetle powyższych rozważań nie ma wątpliwości, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę z art. 156§ 1 pkt 2 k.p.a. do stwierdzenia nieważności decyzji. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło