IV SA 2875/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-17

Skład orzekający: Wojciech Mazur, Leszek Kamiński, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego innego niż budynek lub jego część może być ustalana na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wysokość grzywny nałożonej w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego innego niż budynek lub jego część nie może być ustalana na podstawie art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie przymusowej rozbiórki budynku lub jego części. W przypadku innych obiektów budowlanych, wysokość grzywny powinna być ustalana na podstawie art. 121 § 2 tej ustawy.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył grzywnę w celu przymuszenia małżonków M. i J. D. do rozbiórki samowolnie wybudowanego zaplecza socjalno-biurowego, składającego się z kontenerów. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Małżonkowie D. złożyli skargę do sądu, kwestionując zasadność nałożenia grzywny i jej wysokość.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi M. i J. D. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] maja 2003 r. na podstawie art. 117, 119 i 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) postanowił nałożyć grzywnę w kwocie 34 900 zł w celu przymuszenia małż. M. i J. D. do rozbiórki samowolnie wybudowanego zaplecza socjalno-biurowego na działce nr ewid. [...] w R.. Wysokość grzywny organ ustalił w oparciu o art. 121 § 5 ww. ustawy. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., po rozpoznaniu odwołania zobowiązanych, utrzymał w mocy postanowienie PINB. M. i J. D. złożyli skargę na to postanowienie, ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach oraz podnosząc, że nakaz rozbiórki dotyczył zaplecza socjalno-bytowego składającego się z 5 szt. kontenerów zblokowanych ze sobą i ustawionych na podkładach kolejowych, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Decyzja PINB z dnia [...] grudnia 2000 r. będąca podstawą egzekucji potwierdza ten stan rzeczy. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Przepis art. 121 § 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 z późn. zm.) stanowi podstawę do ustalenia grzywny w celu wykonania obowiązków wynikających z prawa budowlanego, ustanawiając zasadę ustalania jednorazowej grzywny we wszystkich przypadkach odnoszących się do wykonania obowiązków wynikających z prawa budowlanego. Przepisem szczególnym w stosunku do zasady zawartej w § 4 jest regulacja zawarta w § 5 tego przepisu. Odnosi się ona do sposobu obliczania jednorazowej grzywny ustalanej na podstawie § 4. Jednakże działanie tego przepisu (§ 5) ograniczone jest jedynie do "obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części". Nie można zatem stosować tego przepisu, przez analogię, do obliczania wysokości grzywny w odniesieniu do innych obiektów budowlanych niż wymienione wprost w tym przepisie (tj. budynków i ich części). Ponieważ z kolei § 4 stanowi uregulowanie szczególne w stosunku do § 1 tego przepisu, z zestawienia wymienionych regulacji należy wyciągnąć wniosek, że w odniesieniu do egzekwowania obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego organ może nałożyć grzywnę jednorazową, a jeśli nie jest ona związana z egzekwowaniem obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, to jej wysokość należy ustalić na podstawie § 2. W tej części skład orzekający nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NSA z dnia 2002.12.17 sygn. akt IV SA 122/01, publ. w ONSA 2004/2/50, iż do ustalenia wysokości grzywny w celu przymuszenia wykonania obowiązku przymusowej rozbiórki innego obiektu budowlanego niż budynek należy stosować również przepis art. 121 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, skoro dotyczy on ustalania grzywny wielokrotnej, a jak wywiedziono wyżej, w aktualnie obowiązującym stanie prawnym, organ na podstawie § 4 może ustalić tylko grzywnę jednorazową. Ponieważ organ, ustalając wysokość grzywny zastosował przepis art. 121 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie ulega zaś wątpliwości, że zespół kontenerów ustawionych na powierzchni działki nie odpowiada definicji budynku zawartej w przepisach prawa budowlanego, zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zarówno decyzję organu II instancji jak i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło