IV SA 2879/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie ( WSA, As. WSA Ewa Machlejd, Grzegorz Czerwiński, , Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. i A. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. po rozpatrzeniu odwołania S. i A. D. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia ..lutego 2003r. zezwalającej na użytkowanie przebudowanego budynku gospodarczego położonego na działce nr ew. [...] w [...] przy ul. K. na cele mieszkalne – - na podstawie art. 138 par.1 pkt.2 kpa - uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej podstaw jej wydania w ten sposób, iż w sentencji rozstrzygnięcia w miejsce wskazanych podstaw prawnych tj. art.42 ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane wpisał art.59 i art.55 ust.1 pkt.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r.- w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazał, że organ I instancji na podstawie art.42 ustawy Prawo budowlane z 1974r. w związku z art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994r. zezwolił na użytkowanie przedmiotowego budynku, wobec zakończenia postępowania w sprawie samowoli budowlanej prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego bowiem protokołem z dnia [...].11.02 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, iż inwestor przedłożył protokół stwierdzający wykonanie robót budowlanych zgodnie z projektem zmian i przeróbek, zasadami wiedzy technicznej i Polskimi Normami. Przedłożenie przez inwestora w/w protokołu wykonanych robót budowlanych było konsekwencją nałożonego przez organ nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...].02.2002r. obowiązku dokonania zmian i przeróbek wybudowanego budynku niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami. Odnosząc się do zarzutów odwołania Wojewoda [...] wskazał, że nie może podważać opinii organów nadzoru budowlanego dotyczących zgodności wykonanej inwestycji z obowiązującymi przepisami. Ponadto w ocenie organu odwoławczego organ I instancji niewłaściwie przyjął jako podstawę zaskarżonej decyzji przepis art.42 ustawy Prawo budowlane z dnia 1974r. w zw. z art. 103 ustawy Prawo budowlane z 1994r. ponieważ przedmiotowe postępowanie dot. wydania pozwolenia na użytkowanie nie zostało zakończone przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994r.Okolicznosci sprawy wskazują na konieczność zastosowania przy jej rozstrzygnięciu art.55 i 59 ustawy z 1994r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję S. i A. D. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając, iż narusza ona art.138 par.1 pkt.2 kpa. W ocenie skarżących organ dopatrując się sprzeczności podstawy prawnej z podjętym rozstrzygnięciem winien uchylić decyzję organu I instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżona decyzja zmieniając w oparciu o art.138 par.1 pkt.2 kpa podstawę prawną decyzji organu I instancji rażąco narusza prawo. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie wyjaśniając że zaskarżoną decyzją dokonał w istocie zmiany decyzji organu I instancji w zakresie błędnej podstawy prawnej o czym świadczy słowo "wpisuję". Decyzja organu I instancji co do zasady jest prawidłowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja organu I instancji są wadliwe. Organ I instancji udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego przylegającego do budynku gospodarczego skarżącego na podstawie art.42 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. w zw. z art.103 ustawy Prawo budowlane z 1994r./ bez powołania ustępu drugiego tego artykułu/ uznając, iż zostało zakończone postępowanie przed powiatowym inspektorem nadzoru budowlanego w sprawie samowolnego wybudowania tego obiektu budowlanego. Organ nadzoru w protokole z dnia [...] listopada 2002r. stwierdził, iż inwestor dokonał zmian i przeróbek w spornym obiekcie, przedłożył protokół sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane. Roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z projektem zmian i przeróbek, zasadami wiedzy technicznej i Polskimi Normami. Wobec powyższego, organ I instancji - Prezydent miasta [...] - udzielając pozwolenia na użytkowanie uznał , że budynek po dokonanej przebudowie może być użytkowany jako budynek mieszkalny ponieważ jego przebudowa została dokonana w zgodzie z przepisami budowlanymi i Polskimi Normami a także warunkami technicznymi obowiązującymi w dniu zakończenia budowy. Jest wyposażony w instalację gazu propan-butan i instalację c.o. zasilaną z pieca c.o. usytuowanego w sąsiednim budynku zlokalizowanym na działce inwestora i tych okolicznościach zasadne jest wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. W ocenie Sądu rozstrzygniecie to jest wadliwe, ponieważ zostało wydane bez wyczerpującego zbadania sprawy. Przesłanką wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie zgodnie z treścią art.42 ust.3 ustawy Prawo budolwane z 1974 r jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego. Stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu budowlanego wymagane wymienionym przepisem obejmować winno zbadanie, czy dany obiekt zbudowany został zgodnie z obowiązującymi w danym przypadku przepisami prawa. Wymagania te należy rozumieć szeroko, nie ograniczając ich do zdatności do użytkowania jedynie z uwagi na potrzeby inwestora, ale także interes osób trzecich. Organ I instancji badając przesłanki wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku powinien dokonać oceny wpływu samowolnie wybudowanego budynku we wszystkich aspektach mających wpływ na interesy osób trzecich, tak jak to wskazał w niniejszej sprawie NSA w wyroku z dnia 3.10.2000r w sprawie II S.A. /Łd 2786/97, którym uchylono decyzję w przedmiocie pozwolenia na zmianę użytkowania przedmiotowego budynku - a nie tylko w aspekcie usunięcia źródła zadymiania działki sąsiedniej poprzez przeniesienie źródła ogrzewania ze spornego budynku tj. pieca wraz z czopuchem do innego budynku mieszkalnego inwestora znajdującego się na jego działce. Na rozprawie skarżący zarzucił, iż usytuowanie budynku mieszkalnego inwestora w granicy bezpośrednio przy jego budynku gospodarczym jest niedopuszczalne i powoduje konflikty sąsiedzkie. Jak wyżej podano organ I instancji stwierdził, iż budynek inwestora został wybudowany zgodnie z obowiązującymi w dacie jego budowy warunkami technicznymi. Jak wynika z dowodów sprawy przedmiotowy budynek został samowolnie wzniesiony w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zatem maja do niego zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki /Dz.U nr 17 z 1980 r. poz. 62 z późn.zm./ Przepis § 12 ust. 1 tego rozporządzenia , ustanawia wymaganie, by budynki mieszkalne i gospodarcze usytuowane były w odległości, co najmniej 4 m od granicy działki. Z przepisu par.13 ust.2 zdanie drugie rozporządzenia wynika, że budynki gospodarcze usytuowane bezpośrednio przy granicy działki nie mogą przylegać do budynków mieszkalnych na sąsiedniej działce. W świetle powyższych przepisów organ I instancji wadliwie przyjął, że samowolnie wzniesiony przez inwestora budynek mieszkalny odpowiada warunkom technicznym. W tej sytuacji organ winien zbadać czy realizacja obiektu budowlanego naruszającego warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki powoduje dla skarżącego w stopniu niedopuszczalnym pogorszenie warunków użytkowych. Dopiero zbadanie tych okoliczności pozwoli na rozstrzygnięcie czy należy udzielić pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu budowlanego. Organ odwoławczy przeoczył powyższe wadliwości postępowania organu I instancji, a ponadto błędnie przyjął, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Przedmiotowy budynek został samowolnie wzniesiony w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974r. Zgodnie z treścią art.103.ust.2 ustawy Prawo budowlane z 1994r., przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem do spornego obiektu stosuje się przepisy poprzednio obowiązującego Prawa budowlanego z 1974 r., umożliwiające legalizację obiektu / w tym art.42/, po wykluczeniu przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 tej ustawy. Ponadto z zaskarżonej decyzji wynika, iż w ocenie organu odwoławczego niewłaściwe powołanie podstawy prawnej decyzji przez organ I instancji ma jedynie charakter błędu formalnoprawnego. Z takim poglądem nie można się zgodzić. Jeśli by tak było, to byłby to błąd merytoryczny, który prowadziłby do rażącego naruszenia prawa materialnego. Zauważyć należy, że powołanie błędnej podstawy prawnej prowadzi do niewłaściwych ustaleń faktycznych będących podstawą rozstrzygnięcia. Z powyższych względów, wobec naruszenia art. 7, 77 § 1 kpa Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art.145 par.1 ust.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.