IV SA 2882/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Mazur, , Sędzia WSA Leszek Kamiński ( spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J. i A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2003 r. znak [...] w przedmiocie odmowy nakazania rozbiórki urządzeń kanalizacji deszczowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2002 r. utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...]marca 2002 r., odmawiającą nakazania rozbiórki urządzeń kanalizacji deszczowej odprowadzającej wody opadowe z budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce J. i A. S. Postępowanie to wszczęte zostało na wniosek S. S.. Domagał się on likwidacji opisanych wyżej urządzeń kanalizacji deszczowej, gdyż jego zdaniem, opadowa woda odprowadzana do rowu melioracyjnego powodowała zamulanie dna. W postępowaniu tym ustalono, że urządzenia wykonane zostały jako odstępstwo od pozwolenia na budowę ww. budynku, gdyż nie przewidywał tego projekt, natomiast Starostwo, powiadomione o zamiarze budowy, nie wniosło - jako właściciel gruntu - sprzeciwu od takiego zamiaru. Wobec powyższego zastosowano w opisanej decyzji jako podstawę prawną art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 tekst jednolity z późn. zm.). Na skutek wniosku S. S. wszczęto postępowanie o stwierdzenie nieważności wymienionej wyżej decyzji i decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. stwierdzono jej nieważność. Uzasadnieniem decyzji nadzorczej było to, że zarówno organ I jak i II instancji przyjęły jako podstawę swoich decyzji art. 51 Prawa budowlanego nie przewidujący rozstrzygnięcia "odmawiającego nakazania rozbiórki". Po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy małż. S. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. utrzymał w mocy swoją decyzję, a w uzasadnieniu wyjaśnił dodatkowo, że niedopuszczalne było podjęcie cytowanego już rozstrzygnięcia z jednoczesnym zastosowaniem jako podstawy prawnej wspomnianego art. 51 Prawa budowlanego, które ściśle opisuje możliwe działania organów nadzoru budowlanego. Skoro jednak nie zaszły przesłanki do orzeczenia rozbiórki, art. 48 nie wchodzi w rachubę, a organ uznał odstępstwa za niewielkie, organ powinien zalegalizować je zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić, lecz z przyczyn innych niż w niej podane. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wbrew twierdzeniom organów nadzoru przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego stanowi podstawę do wydania decyzji odmawiającej nakazanie orzeczenia rozbiórki lub nakazanie wykonania innego obowiązku wymienionego w tym przepisie. Podstawą do rozstrzygnięcia odmawiającego nakazania jednego z wymienionych w tym przepisie obowiązków jest ustalenie, że nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek wymienionych w przepisie art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Jeśli bowiem organ administracji wszczął już postępowanie administracyjne mające na celu zbadanie prawidłowość procesu budowlanego, gdyż powziął wiadomość uprawdopodobniającą zaistnienie którejś z przesłanek wymienionych w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, a w toku tego postępowania okazało się, że przesłanka taka nie występuje, to nie ma ani podstawy do dalszego prowadzenia postępowania legalizacyjnego, ani podstawy do umorzenia postępowania w trybie art. 105 k.p.a., lecz należy wydać orzeczenie administracyjne potwierdzające brak przesłanki do orzeczenia któregokolwiek z nakazów opisanych w art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podstawą do umorzenia postępowania zgodnie z art. 105 k.p.a. jest bowiem stwierdzenie bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. W sprawie będącej przedmiotem ocen Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie jednak nie było ani nie stało się bezprzedmiotowe. Sprawę wszczęto bowiem na podstawie informacji sąsiada, należało zatem zbadać czy wystąpiła przesłanka wymieniona w art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Postępowanie nie stało się też bezprzedmiotowe, po ustaleniu że przesłanka uzasadniająca rozbiórkę w istocie nie wystąpiła. Samo bowiem stwierdzenie braku takiej przesłanki jest właśnie treścią decyzji kończącej merytorycznie sprawę administracyjną. Umorzenie postępowania jest zaś tylko rozstrzygnięciem formalnym, nie odnoszącym się do treści ustaleń merytorycznych w sprawie. Skoro zaś takie ustalenia zostały poczynione, to decyzja o umorzeniu postępowania nie obrazowałby rzeczywistych wyników postępowania, które doprowadziły do ustalenia, że nie ma przesłanek uzasadniających nakaz rozbiórki. Nie można również w takiej sytuacji, skoro stwierdzono niewystąpienie przesłanek uzasadniających zakończenie sprawy nałożeniem obowiązków, prowadzić dalszego postępowania legalizacyjnego, gdyż nie ma nie tylko takiej potrzeby ale wręcz brak jest podstawy prawnej do działań legalizacyjnych, skoro nie wystąpiło naruszenie prawa. W sytuacji takiej uprawnione zatem było wydanie, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzji omawiającej nakazanie rozbiórki. Ponieważ zaś organ nadzoru nieprawidłowo zastosował ww. przepis, stwierdzając nieważność prawidłowo pod tym względem wydanej decyzji, zaskarżona decyzja GINB wydana została z naruszeniem przepisów prawa materialnego, co miało zasadniczy wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.