IV SA 2884/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-16

Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Grzegorz Czerwiński, Mirosława Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o nakazie rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne, zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie prawidłowego ustalenia charakteru obiektu i jego przeznaczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 KPA, poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 KPA, gdyż uzasadnienia decyzji nie zawierały właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa. Organy dowolnie przyjmowały charakter zbiornika (na nieczystości płynne, studzienka odwadniająca), podczas gdy skarżąca wskazywała, że jest to zbiornik szamba. Sąd przyjął, że zbiornik szamba stanowi urządzenie budowlane (instalację gromadzenia ścieków) i w przypadku samowoli budowlanej zastosowanie ma art. 51 Prawa budowlanego. Ponadto, naruszono art. 109 KPA poprzez pominięcie strony przy doręczeniu decyzji. Z tego względu zaskarżona decyzja i poprzedzające ją decyzje zostały uchylone.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne, zbudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę przez małżonków K. i M. F. Po kilku decyzjach organów obu instancji, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję nakazującą rozbiórkę. Skarżąca K. F. podniosła, że pozbawiono ją statusu strony, wykonawcą samowoli jest jej mąż, a ona sama jest chora i obawia się egzekucji. Wyjaśniła również, że zbiornik jest zbiornikiem szamba, a nie studzienką odwadniającą.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzające ją decyzje organów obu instancji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski Sędziowie As.WSA Grzegorz Czerwiński WSA Mirosława Kowalska (spr.) Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi K. F. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki zbiornika na nieczystości płynne. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] maja 2001 roku oraz decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r. i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Nr [...] z dnia [...] lipca 2000 roku; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 7/IV SA 2884/03 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] maja 2001r. nr [...]. W toku postępowania administracyjnego początkowo ustalono, że na nieruchomości położonej w M. przy ul. W. małżonkowie K. i M. F. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę zbudowali zbiornik na nieczystości płynne. W tych warunkach Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2000r. nakazuje rozbiórkę w trybie przepisu art. 51. Po rozpatrzeniu odwołania od w/w decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2000r. uchylił w/w decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2000r. i umorzył postępowanie. Zdaniem organu II Instancji przedmiotowy zbiornik jest w rozumieniu art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego budowlą i podlega dyspozycji art. 48 Prawa budowlanego. Badając sprawę ponownie organ I instancji ustalił, że zbiornik na działce K. i M. F. stanowi zbiornik – studzienką odwadniającą i ma wymiary 2,9m x 2,5m. W tych warunkach zapadła decyzją z dnia [...] maja 2001r. nr [...] gdzie w nawiązaniu do rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu stopnia wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2000r. nr [...] wskazano podstawę prawną nakazu rozbiórki – art. 48 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w niniejszej sprawie zastosowano właściwą podstawę prawną rozstrzygnięcia. Niedopełnienie obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę studzienki skutkuje wydanie decyzji o rozbiórce na podstawie art. 48 Prawa budowlanego. Skarżąca K. F. w skardze z dnia [...] lipca 2003r. podniosła, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pozbawił ją statusu strony wydając zaskarżoną decyzję. Wskazała ponadto, że wykonawcą samowoli jest jej mąż. Na rozprawie w dniu 16 grudnia 2004r. skarżąca wyjaśniła, że zbiornik jest zbiornikiem szamba a nie studzienką odwadniającą, w najbliższym okresie jej nieruchomość zostanie podłączona do kanalizacji realizowanej w M.. Wyjaśniła, że ponadto pozostaje z mężem w separacji, nie wie gdzie on przebywa, jest chora (aktualnie poddawana chemioterapii) obawia się, że egzekucja rozbiórki będzie obciążeniem tylko dla niej bo mąż zostawił ją z tym problemem. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosi o jej oddalenie podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 152 poz. 1271 z późn. zm. Na wstępie należy wskazać, że uczestnik postępowania M. F. nie był obecny na rozprawie w sądzie w dniu 16 grudnia 2004r. a wezwanie kierowane do niego wróciło z adnotacją wyprowadził się (okoliczność tę potwierdza także skarżąca). Sąd ustalił, że w toku niniejszego postępowania sądowego w/w odebrał w dniu [...] listopada 2003r. odpis postanowienia zatem wiedział o toczącym się postępowaniu i zgodnie z przepisami art. 70 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. nr 153 poz. 1270) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi miał obowiązek zawiadomić sąd o każdej zmianie swojego adresu do doręczeń. Mając na uwadze powyższe sąd uznał, że uczestnik był prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem sądu w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego doszło do naruszenia przepisów prawa a w takim właśnie zakresie możliwa jest sądowa kontrola (art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. nr 153 poz. 1269). Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja zapadły z obrazą art. 7 i 77 kpa wobec braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz art. 107 kpa gdy zważył, że uzasadnienia decyzji nie zawierają właściwej analizy materiału dowodowego i wykładni przepisów prawa. W toku prowadzonego postępowania administracyjnego organy w dowolny sposób przyjmowały, że postępowanie dotyczy zbiornika na nieczystości płynne, następnie zbiornika studzienki odwadniającej. Skarżąca przed sądem wyjaśniła, że przedmiotowy zbiornik jest zbiornikiem szamba. Z uzasadnienia zaskarżonej i poprzedzających decyzji nie wynika z czego organ wywodzi przyjęte przeznaczenie zbiornika. Skład orzekający w niniejszej sprawie prezentuje pogląd że zbiornik szamba stanowi zgodnie z przepisami art. 3 pkt. 9 Prawa budowlanego urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym – urządzenie instalacyjne gromadzenia ścieków. Zatem w przypadku samowoli budowlanej dotyczącej zbiornika szamba zastosowanie ma przepis art. 51 Prawa budowlanego zgodnie z pkt. 4 tego przepisu. W niniejszym postępowaniu doszło też do naruszenia przepisów procedury administracyjnej (art. 109 kpa) wymierzającego z pominięcia strony – K. F. przy doręczeniu zaskarżonej decyzji. Podkreślenia wymaga to, że przez udział w postępowaniu należy rozumieć nie tylko udział w czynnościach postępowania wyjaśniającego ale też i w czynnościach decydujących, który jest zrealizowany przez doręczenie stronie decyzji. Przez pozbawienie strony udziału w postępowaniu należy rozumieć przypadki gdy stronie nie doręczono decyzji. Dotyczy to spraw w których występuje wielość stron a jednej ze stron nie doręczono decyzji. Dodatkowo należy stwierdzić, że z obrazą przepisu art. 105 zapadła decyzja nr [...] z dnia [...] listopada 2000r. – [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Umorzenie postępowania przez organ odwoławczy w przypadku uchylenia decyzji organu I instancji jest dopuszczane tylko w związku z art. 105 kpa organ umarzając postępowania nie wykazał aby postępowanie co sprawia samowolnej budowy w niniejszej sprawie stało się bezprzedmiotowe. Rzeczą organu rozpoznającego sprawę ponownie będzie ustalenie charakteru obiektu objętego samowolą budowlaną. Ustalenie kiedy doszło do jego budowy. Przeprowadzenie postępowania dowodowego zgodnie z procedurą, zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i wyczerpujący sposób. Organ będzie miał na uwadze wyżej przedstawione rozważania sądu. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145§1 a,b,c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z 30 sierpnia 2002r. Dz. U. 152 poz. 1270.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło