IV SA 2898/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-15
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Mariola Kowalska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ukończenie studiów wyższych technicznych (inżynierskich) bez tytułu magistra, w połączeniu z odpowiednią praktyką zawodową, jest wystarczające do uzyskania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń, czy też wymagany jest dyplom magistra inżyniera architekta?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy Prawa budowlanego oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa. Uchwała Krajowej Rady Izby Architektów, wprowadzająca wymóg posiadania dyplomu magistra inżyniera architekta, nie może stać w sprzeczności z aktami prawnymi wyższej rangi, takimi jak ustawa i rozporządzenie, które dopuszczają posiadanie wyższego wykształcenia odpowiedniego w danej specjalności.Stan faktyczny
Wnioskodawca W. K. ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń. Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów odmówiła nadania uprawnień, wskazując na niewystarczające przygotowanie zawodowe i brak dyplomu ukończenia studiów wyższych architektonicznych, powołując się na regulamin Krajowej Rady Izby Architektów. Krajowa Komisja Kwalifikacyjna utrzymała tę decyzję w mocy. Wnioskodawca wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując wymóg posiadania dyplomu magistra.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej oraz poprzedzającą ją decyzję Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), , Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów w [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do egzaminu na uprawnienia budowlane I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
7 IV SA 2898/03
Uzasadnienie
[...] Okręgowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów decyzją z dnia [...].05.2003 r. na podstawie art. 12 ust 1 pkt 1 i ust 2, art.13 ust 1 pkt 1 i art. 14 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane, art. 11 i 24 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 15.12.2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, art. 104 i 107 par 1 i 3 Kpa oraz par 8 ust 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994 r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie odmówiła bez przeprowadzenia egzaminu inżynierowi W. K. nadania uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
W uzasadnieniu organ wskazał, że stosownie do art. 12 ust 1 pkt 1 i ust 2 Prawa budowlanego warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest wykazanie odpowiedniego wykształcenia technicznego i praktyki zawodowej, dostosowanych do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywana funkcją. Wykazanie to następuje w toku postępowania kwalifikacyjnego prowadzonego przez organy samorządu zawodowego architektów z uwzględnieniem wymogów rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30.12.1994 r. W ocenie organu przygotowanie zawodowe W. K. nie odpowiada wymaganiom obowiązujących przepisów. Przedstawiony dyplom upoważniający do posługiwania się tytułem zawodowym inżyniera nie spełnia warunków zawartych w uchwale Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17.04.2003 r. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego.
Od powyższej decyzji odwołał się W. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skarżący wskazał, że według Regulaminu dla uzyskania nadania uprawnień wymagane jest posiadanie wyższego wykształcenia przez które należy rozumieć ukończenie studiów magisterskich. W ocenie skarżącego takie stanowisko jest niezgodne z obowiązującym prawem i żaden przepis prawa nie stanowi o wymogu posiadania dyplomu magistra. Zdaniem skarżącego izby architektów zrzeszają osoby które posiadają dyplom ukończenia studiów wyższych, który to dyplom posiada skarżący. Ponadto podniósł zarzut sprzeczności z powszechnie obowiązującym prawem Regulaminu, który jest źródłem prawa wewnętrznego.
Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Izby Architektów decyzją nr [...] z dnia [...].06.2003 r. na podstawie art., 11,8 pkt 4, art., 36 ust 1 pkt 1 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów oraz art. 12 ust 1 pkt 1 ust 2 – 7, art. 14 ustawy Prawo budowlane i art. 138 Kpa po rozpatrzeniu odwołania W. K. utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżącemu nie zostały nadane uprawnienie o jakie się ubiegał, ponieważ w załączonych przez skarżącego dokumentach brak jest dyplomu ukończenia studiów wyższych architektonicznych. Przedstawiony przez skarżącego dyplom upoważniający do posługiwania się tytułem zawodowym inżyniera nie spełnia wymogów od spełnienia których uzależnione jest nabycie przedmiotowych uprawnień.
Od powyższej decyzji skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego wniósł W. K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżący podniósł zarzut naruszenia prawa, zwłaszcza art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 5 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budowlanych oraz urbanistów.
Izba Architektów – Krajowa Komisja Kwalifikacyjna wniosła o oddalenie skargi w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych podnosząc jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na mocy art. 97 par 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione przed dniem 1 stycznia 2003 r., a postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na mocy przepisów w/w ustawy.
Skarga jest zasadna.
Decyzja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej z dnia [...] maja 2003r. została wydana na podstawie art. 12 ust. 1pkt. 1 i ust. 2, art. 13 ust 1 pkt. 1 i art. 14 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane oraz art. 98 ust. 5 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Komisja stwierdziła, że jak wynika z akt postępowania kwalifikacyjnego przygotowanie zawodowe osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane nie odpowiada wymaganiom obowiązujących przepisów. Ponadto przedstawiony dyplom upoważniający do posługiwania się tytułem zawodowym inżyniera nie spełnia warunków zawartych w §14 uts. 2 uchwały nr 0 – 03 – 03 Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003r.- Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego. Przepis ten stanowi, iż do czasu uruchomienia przez Izbę Architektów procedur akredytacyjnych dla kierunków studiów architektura i urbanistyka przez wykształcenie wyższe rozumie się ukończenie magisterskich studiów wyższych na kierunku architektura i urbanistyka, legitymowane dyplomem magistra inżyniera architekta polskiej uczelni lub odpowiadającym mu dyplomem uczelni zagranicznej.
Twierdzenia te w świetle powołanych przez Komisję Kwalifikacyjną przepisów prawa należy uznać za nieuprawnione i dowolne. Skarżący ubiegał się o nadanie uprawnień budowlanych w specjalności architektonicznej do projektowania bez ograniczeń.
Do wniosku skierowanego do Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej dołączył min. Świadectwo Dojrzałości Technikum Zawodowego, z którego wynika, że ukończył naukę w Technikum Budowlanym i uzyskał prawo używania tytułu technik budowlany o specjalności konstrukcje stalowe w budownictwie. Ponadto skarżący przedłożył dyplom ukończenia Politechniki [...] Wydział [...] na kierunku [...] uzyskując tytuł inżyniera.
Z przywołanych przez Komisję Kwalifikacyjną przepisów art. 12 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. jednoznacznie wynika że za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się w szczególności projektowanie, którą to funkcję mogą wykonywać wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową, dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych z wykonywaną funkcją.
Przepis art. 14 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi, że uprawnienia budowlane są udzielane min. w specjalności architektonicznej, zaś art. 14 ust. 3 pkt. 1 a przewiduje, że uzyskanie uprawnień budowlanych wymaga do projektowania bez ograniczeń i sprawdzania projektów architektoniczno – budowlanych posiadania wyższego wykształcenia odpowiedniego w danej specjalności.
Natomiast §8 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 30 grudnia 1994r. w sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie (Dz. U. z 31.01.1995r.) stanowi, że właściwa okręgowa komisja kwalifikacyjna wydaje decyzję o odmowie nadania uprawnień budowlanych bez przeprowadzenia egzaminu, jeżeli przygotowanie zawodowe osoby ubiegającej się o uprawnienia budowlane nie odpowiada wymaganiom o których mowa w §3 ust. 1 i §6, z tych zaś przepisów wynika, że do uzyskania uprawnień budowlanych w danej specjalności jest wymagane, w zależności od zakresu tych uprawnień: posiadanie odpowiedniego lub pokrewnego wykształcenia wyższego albo odpowiedniego wykształcenia średniego, odbycie wymaganej praktyki zawodowej i zdanie egzaminu bądź posiadanie co najmniej wykształcenia zasadniczego zawodowego, dyplomu mistrza i zdanie egzaminu. W świetle powyższych przepisów decyzja [...] Okręgowej Komisji Kwalifikacyjnej jak i zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej Izby Architektów w [...] naruszają prawo materialne i nie mogą się ostać. Przywołana przez Komisję uchwała Krajowej Rady Izby Architektów z dnia 17 kwietnia 2003r. Regulamin postępowania kwalifikacyjnego w sprawach nadawania uprawnień budowlanych i tytułu rzeczoznawcy budowlanego nie może zmienić aktów prawnych o randze ustawy i rozporządzenia, lecz stanowi jedynie przepisy prawa wewnętrznego regulującego tryb postępowania kwalifikacyjnego w ramach stosownych delegacji.
Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) Sąd administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło