IV SA 2924/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędziowie NSA Andrzej Gliniecki (spr.), WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków na inwestora w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części nakazującej I. K. wykonanie określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku mieszkalno-usługowego do stanu zgodnego z prawem oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] listopada 1999 r., 2. w pozostałej części skargę oddala, 3. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w części opisanej w pkt 1 do czasu uprawomocnienia się wyroku, 4. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej I. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. decyzją Nr [...] na podstawie art.51 ust. l pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz.U.Nr 89, poz.414 z późn. zm.), dalej zwanej Prawem budowlanym, nakazał I. i J. K. doprowadzenie w terminie do dnia [...].04.2000 r. istniejącego budynku mieszkalno-usługowego do stanu zgodnego z prawem przez: "1. zamurowanie istniejących otworów okiennych w ścianach szczytowych obiektu, 2. odprowadzenie wód opadowych od strony granicy działki Nr [...] wykonać na własną posesję, 3. wykonać ściany oddzielenia przeciwpożarowego (ogniomurki) od strony granicy działek Nr [...] i Nr [...]". Jak wynika z uzasadnienia decyzji istniejący budynek mieszkalno-usługowy został wybudowany na podstawie decyzji z dnia [...] marca 1992 r. Kierownika Urzędu Rejonowego w G. W trakcie wizji lokalnej, z udziałem I. i J. K., przeprowadzonej w dniu [...].10.1999 r. stwierdzono, że przedmiotowy budynek został wzniesiony niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę. Budynek usytuowany w granicy działki i od tej strony posiada otwory okienne, ponadto połać dachu została wysunięta o ok.0,20cm ponad ściany szczytowe budynku. Budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć ścianę oddzielenia przeciwpożarowego od strony sąsiedniej działki. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli I. i J. K. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do organu pierwszej instancji. Skarżący nie kwestionują obowiązku nałożonego w pkt.2 decyzji. Adresatem decyzji nie powinien być J. K., gdyż nie jest właścicielem ani nie był inwestorem. Otwory okienne w ścianie szczytowej budynku zostały wykonane za zgodą sąsiadów i na potwierdzenie tej okoliczności skarżący wnioskują o przesłuchanie czterech wskazanych świadków. Nie jest to więc stan niezgodny z prawem skoro zawarto w tym zakresie "ugodę sąsiedzką". Odnośnie zarzutu - braku ścianek oddzielenia przeciwpożarowego skarżący wyjaśniają, iż budynek był realizowany w całości przez wykonawcę z uprawnieniami i pod nadzorem kompetentnego inspektora nadzoru przed siedmiu laty. Dla wyjaśnienia tej okoliczności wnioskują o przesłuchanie dwóch wskazanych świadków. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2000 r. na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w przedmiocie terminu wykonania obowiązku i ustalił termin do [...].10.20OO r.; w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uznając ją za słuszną. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż zgoda sąsiadów nie jest wystarczającym argumentem wobec wprowadzenia zmian niezgodnych z zatwierdzonym projektem budowlanym, wbrew obowiązującym przepisom i bez zgody właściwego organu. Na powyższą decyzję I. i J. K. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie i wówczas [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] lipca 2001 r. wydał, na podstawie art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, decyzję Nr [...], którą uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] września 2000 r. w całości i orzekł na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, nakładając na I. K. te same obowiązki, co wcześniej organ pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ uwzględnił w swojej nowej decyzji fakt podnoszony w odwołaniu, iż J. K. nie powinien być adresatem decyzji, ponieważ nie jest właścicielem ani inwestorem. Przedmiotowy budynek, jak wynika z ustaleń organów został ukończony w latach 1992-93 i nie został zgłoszony do użytkowania. Przepisy, które obowiązywały w dacie budowy, w zakresie naruszonym przez inwestora, były podobne do tych obowiązujących od 1 stycznia 1995 r. - w ocenie organu. Dlatego też czynności jakie należy wykonać w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, zarówno przy zastosowaniu rozporządzenia z 198Or., jak i rozporządzania z 1994 r. byłyby tożsame. Przepisy dotyczące warunków technicznych, jakie powinny spełniać budynki, zawierają normy bezwzględnie obowiązujące, od których nie można odstąpić nawet za zgodą sąsiadów. Z tego powodu nie przeprowadzono dowodu z przesłuchania świadków, gdyż nie przyczyniłoby to się do wyjaśnienia sprawy i nie mogło mieć wpływu na rozstrzygnięcie. Ponieważ [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał na podstawie art.38 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym nową decyzję (z dnia [...].07.2001 r.) jednocześnie uchylając decyzję (z dnia [...].09.2000 r.) zaskarżoną do Sądu, postanowieniem z dnia 30 października 2001 r. (IV SA 2341/00) Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie sądowe. I. K. zaś wniosła pismem z dnia 18.08.2001 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2001 r. W skardze podnosi się tę samą argumentację co wcześniej, dodając zarzut naruszenia art.75 § 1 w zw. z art.77 § 1 kpa -poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków, co uniemożliwiło wyczerpujące wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i o co wnoszono w odwołaniu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w sąd pierwszej instancji na podstawie art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 z późn. zm.). Zaskarżona decyzja jest decyzją składającą się z dwu części, z których każda została wydana w oparciu o inną podstawę prawną i tak też należy ją poddać ocenie. W pierwszej części zaskarżonej decyzji, organ uchyla swoją decyzję z dnia [...] września 2000 r. w oparciu o przepis art.38 ust.2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, w drugiej zaś części orzeka co do istoty sprawy na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa. Oceniając pierwszą część decyzji, uchylającą w całości poprzednią decyzję (z dn. [...].09.2000 r.) należy uznać, iż jest ona zgodna z wyżej powołanym art.38 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, który pozwala na takie rozstrzygnięcie pod warunkiem., że uwzględnia ono "skargę w całości". Druga część zaskarżonej decyzji,- w której organ orzeka merytorycznie, identycznie jak wcześniej i co było powodem wniesienia skargi do Sądu, narusza jednak warunek zawarty w art.38 ust.2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym i jest sprzeczna z rozstrzygnięciem zawartym w pierwszej części decyzji. Czyli jak z powyższego można wnosić, wydanie nowej decyzji na podstawie art.38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, wynikło nie z chęci uwzględnienia skargi w całości, lecz w ten sposób organ naprawił swoją wcześniejszą decyzję, którą błędnie skierował do J. K., który nie powinien być stroną w sprawie. Organ drugiej instancji uchylając swoją wcześniejszą decyzję w trybie art.38 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, miał prawo orzec na podstawie art.138 § 1 pkt 2 kpa, jednak powinien pamiętać o rozstrzygnięciu, jakie podjął organ pierwszej instancji. Tymczasem w tym przypadku, organ drugiej instancji prawdopodobnie o tym zapomniał, skoro w drugiej części zaskarżonej decyzji nałożył na stronę podobne obowiązki, jak to uczynił organ pierwszej instancji w swojej decyzji z dnia [...] listopada 1999 r., wcześniej nie uchylając tej ostatniej decyzji, co powinno stanowić podstawę rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art.13 8 § 1 pkt 2 kpa. Z powyższych powodów, zaskarżona decyzja (z dnia [...] lipca 2001 r.) w swojej drugiej części, została wydana z naruszeniem przepisu art.138 § 1 pkt 2 kpa. Jak wynika z akt sprawy, bezspornym jest, iż budowa przedmiotowego budynku mieszkalno-usługowego została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., chociaż faktu tego inwestor nie zgłosił do organu, a co powinien uczynić, zgodnie z decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] marca 1992 r. Nie można jednak z tego, że obiekt nie został zgłoszony do użytkowania, wyciągać wniosku, iż "budowa nie została formalnie zakończona", tak jak to czyni organ w odpowiedzi na skargę (pismo z dnia 28.01.2002 r.). Jeżeli w ogóle można mówić o faktycznym i formalnym zakończeniu budowy, to w jednym i drugim przypadku, daty te powinny być tożsame albo niezbyt odległe. Mało tego, w tym przypadku obowiązek zgłoszenia zakończenia budowy, wynikał również z decyzji z dnia [...] marca 1992 r. , tak więc inwestor nie zgłaszając tego faktu, naruszył w tej części w/w decyzję. Poza tym, brzmienie przepisu art.103 ust.2 Prawa budowlanego z 1994 r. , nie daje podstaw do tego, aby wiązać jego zastosowanie z "formalnym zakończeniem budowy" a więc formalnym zgłoszeniem do organu zakończenia budowy. Wykładnia tego przepisu przemawia za takim jego rozumieniem, że do obiektów, których budowa (faktycznie) została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r., stosuje się przepisy dotychczasowe - ustawę z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane i przepisy wykonawcze do niej . Organy orzekając w niniejszej sprawie w oparciu o przepisy, które weszły w życie po dniu 1 stycznia 1995 r., błędnie zatem zrozumiały sens art.103 ust.2 Prawa budowlanego, co zgodnie z art.156 § 1 pkt 2 kpa należałoby zakwalifikować jako rażące naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji. Mając jednak na uwadze dotychczasowe orzecznictwo, zgodnie z którym, tam gdzie wchodzi w grę rozbieżność w wykładni prawa, nie można mówić o jego rażącym naruszeniu, Sąd ograniczył się do uchylenia decyzji w niezbędnym zakresie (wyrok NSA z dnia 21.11.1994 r., III SA 388/94,PG 1995, nr 8,s.ll; wyrok NSA z dnia 21.12.1994 r., III SA 640/94,POP 1996,nr 3, poz.109). W ocenie Sądu, zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie. Biorąc powyższe pod uwagę, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt l "a" i "c" w związku z art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2OO2 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy - Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.