IV SA 2940/02

Dnia 11 lutego 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie SNSA Halina Kuśmirek, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant Dorota Zamiela, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2004 r. sprawy ze skargi E. i J. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 1999 roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy wydaną z upoważnienia Prezydenta W. decyzję z dnia [...] kwietnia 1999 roku Nr [...] zezwalającą Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...] na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w W. Decyzja ta została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez E. i J. J. Wyrokiem z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt S.A. IV 1043/99 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyżej wymienioną decyzję Wojewody [...]. W oparciu o ten wyrok Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2001 roku Nr [...] uchylił decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta W. z dnia [...] kwietnia 1999 roku nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organowi I instancji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Burmistrz Gminy W., na podstawie art. 105 § 1 kpa decyzją [...] stycznia 2002 roku Nr [...] umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami na terenie nieruchomości położonej przy ul. [...] [...] w W. dla Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził bezprzedmiotowość prowadzenia postępowania o wydanie pozwolenia na budowę ze względu na zrealizowanie inwestycji i otrzymanie przez inwestora na podstawie decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2001 roku Nr [...] pozwolenia na użytkowanie budynku, którego dotyczyło postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę. Od powyższej decyzji umarzającej postępowanie J. i E. J. wnieśli odwołanie, w domagając się jej uchylenia ze względu na jej sprzeczność z wyrokiem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt S.A. IV 1043/99. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...], sygn. akt [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Gminy W. z dnia [...] stycznia 2002 roku Nr [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że zrealizowanie inwestycji, w stosunku do której toczy się postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, czyni to postępowanie bezprzedmiotowym, co stanowi przesłankę jego umorzenia. W myśl wyroku Sądu Najwyższego z dnia 12 marca 1993 roku (ARN 2/93) – w sytuacji, gdy roboty budowlane zostały wykonane, wydanie pozwolenia na budowę jest bezprzedmiotowe. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 06 października 1998r. (IV S.A. 1750/96) stwierdził, że: "w sytuacji, kiedy inwestor zrealizował inwestycję budowlaną, prowadzenie postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na jej wybudowanie stało się zbędne". Inwestycja Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...] została zrealizowana w oparciu o decyzję organu II instancji, która jako decyzja ostateczna, utrzymująca w mocy decyzję Nr [...] zezwalająca na budowę upoważniała Inwestora do rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych. Zgodnie bowiem z brzmieniem art. 40 ust 1 Ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. u. z 1995r., Nr 74, poz. 368 ze zm.) wniesienie skargi do Sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub nie powoduje zawieszenia czynności, jednakże Sąd może na wniosek strony lub z urzędu wydać postanowienie o wstrzymaniu "wykonania tego aktu lub zawieszeniu czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków". Możliwość wydania postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej w związku z zaistnieniem przesłanek wyliczonych w wymienionym wyżej art. 40 ust. 1 pozostawiono Sądowi, który według własnego uznania rozstrzyga o celowości wstrzymania wykonania decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny po złożeniu skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 1999 roku Nr [...] nie wydał postanowienia wstrzymującego jej wykonanie. Nie dostrzegł więc w związku z jej realizacją niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z tym decyzja ta mogła być przez Inwestora wykonywana pomimo jej zaskarżenia do Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt S.A. IV 1043/99. Ponadto Inwestor na mocy decyzji Burmistrza Gminy W. z dnia [...] maja 2001 roku Nr [...] otrzymał pozwolenie na użytkowanie budynku. Organ I instancji stwierdził wybudowanie obiektu zgodnie z pozwoleniem na budowę oraz załączoną inwentaryzacją powykonawczą oraz możliwość jego użytkowania. W związku z tym, zdaniem Wojewody [...] prowadzenie postępowania w sprawie wydania decyzji zezwalającej na budowę inwestycji, która została zrealizowana jest bezcelowe i stanowi podstawę do skorzystania z art. 105 § l kpa przewidującego umorzenie postępowania. Wobec bezprzedmiotowości postępowania w sprawie – jego umorzenie przez organ I instancji było obligatoryjne. Na powyższą decyzję skargę do Sądu Administracyjnego wnieśli J. i E. J. wnosząc o jej uchylenie, albowiem jest ona sprzeczna z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt SA IV 1043/99. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy zdaniem Sądu pogląd Wojewody [...] wyrażony w zaskarżonej decyzji, że postępowanie w sprawie należało umorzyć . W sytuacji gdy budynek został już zrealizowany wydawanie decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę stało się bezprzedmiotowe. Przytoczyć w tym miejscu należy pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarty w wyroku z dnia 22 lipca 1998 roku, sygn. akt IV S.A. 1454/96 (niepublikowane) w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "organy administracyjne nie mogą orzekać w sprawie udzielenia zgody na przystąpienie do robót budowlanych, jeśli roboty te już rozpoczęto. W takiej sytuacji postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę, jako bezprzedmiotowe, podlega umorzeniu ........". Nie można zgodzić się z zarzutem skarżącego, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku narusza zalecenia zawarte w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 roku, sygn. akt SA IV 1043/99. Zgodnie z treścią art. 30 Ustawy z dnia 11 maja 1995 roku o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U Nr 74 poz.368 ze zm.) " ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Odpowiednikiem tego artykułu w obecnie obowiązującej ustawie z dnia 30 sierpnia 2000 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz. 1270) jest art. 153. Ocena prawna o której mowa wyżej, wiąże jednak tylko wówczas gdy w sprawie nie uległ zmianie stan faktyczny lub prawny. Orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na które powołuje się skarżący dotyczyło oceny zgodności z prawem ostatecznej decyzji na budowę wydanej na rzecz Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...] w W. Jednakże zanim zapadło orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie zmianie uległ stan faktyczny. Na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę Spółdzielnia Budowlano Mieszkaniowa [...] w W. zrealizowała w całości swą inwestycję. W związku z wniesieniem skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wykonalność zaskarżonej decyzji nie uległa bowiem wstrzymaniu i budowa mogła być w oparciu o nią nadal prowadzona. Zakończenie inwestycji przez Spółdzielnię spowodowało powstanie nowego stanu faktycznego. Decyzja o pozwoleniu na budowę dla Spółdzielni Budowlano Mieszkaniowej [...] w W. na skutek orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego została wyeliminowana z obrotu prawnego. Skoro jednak inwestycja, którą realizowała Spółdzielnia została zakończona to bezprzedmiotowe w tej sytuacji stało się prowadzenie ponownego postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę i dokonywanie oceny zgodności z prawem przedstawionego przez Spółdzielnię projektu budowlanego. Nie można bowiem wydawać decyzji o pozwoleniu na budowę już po zakończeniu budowy. Tym samym straciły swą aktualność zalecenia Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia z dnia 04 czerwca 2002 roku, sygn. akt. SA IV 1043/99, które dotyczyły właśnie oceny zgodności z prawem przedstawionego przez Spółdzielnię projektu budowlanego. Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 Ustawy z dnia 39 sierpnia 2000 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153 poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.