IV SA 2941/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-17

Skład orzekający: Maria Rzążewska, Joanna Kabat-Rembelska, Jakub Linkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracyjny ustalający łączną karę pieniężną za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do środowiska jest uprawniony do badania zasadności i prawidłowości decyzji ustalającej karę godzinową, która jest już ostateczna i została potwierdzona wyrokiem sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ ustalający łączną karę pieniężną nie jest uprawniony do badania zasadności i prawidłowości decyzji ustalającej karę godzinową, jeśli ta decyzja jest ostateczna. Jest to spowodowane tym, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe. W związku z tym, zarzuty dotyczące wadliwości decyzji o karze godzinowej nie mogą być podnoszone w postępowaniu o ustalenie kary łącznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. S.A. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o ustaleniu łącznej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń z kotła. Skarżąca kwestionowała zasadność wymierzenia kary łącznej, argumentując, że nie doszło do faktycznego przekroczenia emisji i że decyzja ustalająca karę godzinową była wadliwa. Podkreślała, że formalizm w postaci wymierzenia kary łącznej pomimo wadliwości decyzji o karze godzinowej prowadzi do niesprawiedliwości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Asesor WSA Jakub Linkowski Protokolant apl.prok. Joanna Obrębska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi A. S.A. we W. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznej kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do środowiska - skargę oddala - Główny Inspektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., po rozpatrzeniu odwołania A. S.A. we W., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2003 r. w sprawie ustalenia kary pieniężnej za przekroczenie emisji dopuszczalnej zanieczyszczeń z kotła 00-260 w elektrociepłowni w okresie od dnia 18 sierpnia 1999 r. godz. 13.30 do dnia 31 grudnia 1999 r. godz. 24.00. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że decyzja ustalająca karę łączną została wydana w oparciu o ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 1999 r. (utrzymaną w mocy decyzją Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2000 r.), ustalającą godzinowy wymiar kary pieniężnej za przekroczenie dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń z kotła 00-260 oraz o, podany przez A. S.A., czas pracy tego urządzenia w okresie od dnia 18 sierpnia 1999 r. godz. 13.00 do dnia 31 grudnia 1999 r. godz. 24.00. W ocenie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska pieniężna kara łączna została ustalona zgodnie z art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska oraz §6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszenie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar, w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o wprowadzeniu ustawy - Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 100, poz. 1085 ze zm.). Stosownie do §6 ust. 1 powołanego rozporządzenia, po stwierdzeniu z urzędu lub na wniosek jednostki organizacyjnej, że przekroczenie ustało, ustala się w drodze decyzji karę pieniężną łączną za czas trwania przekroczenia co do rodzaju lub ilości substancji dopuszczonych do wprowadzania do powietrza. Jeżeli do dnia 31 grudnia danego roku przekroczenie to nie zostało usunięte, karę pieniężną łączną ustala się za okres do dnia 31 grudnia tego roku. Łączna kara pieniężna wymierzona została prawidłowo z uwzględnieniem wymiaru kary pieniężnej godzinowej i faktycznego czasu pracy urządzeń powodujących to przekroczenie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska A. S.A., iż możliwe jest odstąpienie od wymierzenia kary łącznej, gdy decyzja ustalająca wymiar kary godzinowej jest ostateczna. Ponadto wniosek strony skierowany do Prokuratora Generalnego o wniesienie rewizji nadzwyczajnej od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 listopada 2002 r., oddalającego skargę A. S.A. od decyzji ustalającej karę godzinową nie daje podstaw do zaniechania wymierzenia pieniężnej kary łącznej. Skargę na powyższą decyzję wniosła A. S.A. we W., domagając się jej uchylenia. Skarżąca zarzuciła mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 110 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o ochronie i kształtowaniu środowiska, polegające na "wymierzeniu kary pieniężnej za rzekome przekroczenie ilości substancji dopuszczalnych do wprowadzenia do powietrza, podczas gdy w rzeczywistości takiego przekroczenia nie było". Zdaniem skarżącej nie doszło do przekroczenia dopuszczalnej emisji zanieczyszczeń do powietrza, zaś wyrok NSA, oddalający skargę na decyzję ustalającą wymiar kary godzinowej, zapadł w wyniku "zwykłej pomyłki". Skarżąca wyraziła pogląd, że w postępowaniu w sprawie pieniężnej kary łącznej możliwe jest kwestionowanie zasadności wymierzenia kary godzinowej. Wymierzenie kary łącznej w sytuacji wadliwości decyzji o karze godzinowej tylko z tej przyczyny, że sprawa kary godzinowej została już załatwiona decyzją ostateczną, "byłoby skrajnym formalizmem, mogącym prowadzić do rozstrzygnięć jawnie niesprawiedliwych." Zdaniem skarżącej wymierzenie kary łącznej bez zbadania okoliczności będących podstawą wymierzenia kary w ogóle, nastąpiło z naruszeniem art. 6 i art. 7 k.p.a. Główny Inspektor Ochrony Środowiska wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Przede wszystkim zauważyć należy, że w postępowaniu o ustalenie pieniężnej kary łącznej organ orzekający nie jest uprawniony do badania zasadności i prawidłowości ustalenia kary godzinowej. Za takim stanowiskiem przemawia regulacja zawarta w §6 ust. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. w sprawie kar pieniężnych za naruszanie wymagań ochrony środowiska oraz rejestru decyzji dotyczących tych kar (Dz. U. Nr 162, poz. 1138). Powołany przepis stanowi, że karę pieniężną łączną ustala się, gdy decyzja wymierzająca karę pieniężną w wymiarze godzinowym lub dobowym stanie ostateczna. Stosownie do art. 15 k.p.a. uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w przepisach szczególnych. Z akt sprawy wynika, że decyzja ustalająca karę godzinową za przekroczenie emisji dopuszczalnych zanieczyszczeń do powietrza jest ostateczna. Została ona także skontrolowana, pod względem jej zgodności z prawem przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 13 listopada 2002 r. oddalił skargę na decyzję w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej godzinowej. Stosownie do art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), mającego zastosowanie w sprawie na podstawie art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 listopada 2002 r. oddalając skargę uznał, że decyzja ustalająca pieniężną karę godzinową jest zgodna z prawem. Zarówno organy orzekające w sprawie jak i Sąd są związane powyższym wyrokiem. Oznacza to, że ani w postępowaniu administracyjnym, ani w postępowaniu sądowym dotyczącym ustalenia pieniężnej kary łącznej nie istniały podstawy do podważenia decyzji określającej wymiar kary godzinowej. Dodać należy, że do chwili obecnej nie doszło do wzruszenia tej ostatniej decyzji. W związku z tym zarzuty skarżącej dotyczące zaniechania przeprowadzenia wyjaśniającego w przedmiocie zasadności wymierzenia kary godzinowej nie zasługują na uwzględnienie. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Kara pieniężna łączna została ustalona zgodnie z obowiązującym wówczas z powołanym wyżej rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 1998 r. Strona skarżąca kwestionowała decyzję co do zasady, nie zgłaszając przy tym żadnych zarzutów dotyczących czasu trwania naruszenia, czy ustalonej kary godzinowej. W ocenie Sądu organy prawidłowo ustaliły wysokość pieniężnej kary łącznej, kierując się zasadami określonymi w powołanym uprzednio rozporządzeniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło