IV SA 2944/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi H. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania H. L. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...] stycznia 2000 r. nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę dobudowanego pomieszczenia mieszkalnego o wym. 8m x 8,10m wybudowanego bez uzyskania pozwolenia na budowę na działce nr ewid. [...], Obr. [...] w L. przy ul. R., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż organ I instancji na podstawie przeprowadzonej w terenie kontroli ustalił, iż na działce nr ew. [...] dobudowano do istniejącego budynku mieszkalnego pomieszczenie o wym. 8m x 8,10m. Inwestorem była H. L., która podczas wizji oświadczyła, że nie występowała o uzyskanie pozwolenia na budowę, ponieważ działka ma nieuregulowany stan prawny. Ustalono nadto, że inwestor wykonał dobudowę w latach 1994-1996. W ocenie organu odwoławczego powyższe ustalenia obligują organ do wydania decyzji nakazującej na podstawie art. 48 Prawa budowlanego rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu, co prawidłowo orzekł organ I instancji. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą nakaz rozbiórki wniosła H. L.. Zdaniem skarżącej, organ zarówno I, jak i II instancji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, w szczególności nie określono czasu wykonania dobudowy, wskazując ogólnikowo, że zrealizowana została w latach 1994-1996. Skarżąca wskazała, iż zarzut ten podniosła już w skierowanym odwołaniu od decyzji I instancji, jednakże [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie ustosunkował się do niego opierając swoje ustalenia na postępowaniu dowodowym przeprowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Stosownie do treści przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które podniosła strona skarżąca. Dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r., utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki, Sąd wziął pod uwagę, że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie. Dlatego też organ odwoławczy powinien zbadać zarówno legalność kontrolowanej decyzji, jak i ocenić aktualny stan prawny sprawy. W niniejszej sprawie rozstrzygnięcie organu I instancji w dacie wydania decyzji było prawidłowe. Jak wynikało z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. dobudowa pomieszczenia mieszkalnego do istniejącego budynku nastąpiła w latach 1994-1996 bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Potwierdziła to sama inwestorka w oświadczeniu złożonym podczas oględzin. Wydanie zatem w dniu [...].01.2000 r. na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazu rozbiórki dobudowanego pomieszczenia było zasadne, gdyż od daty zakończenia budowy nie upłynęło 5 lat. Zgodnie bowiem z art. 49 § 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji) nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Mimo swojej prawidłowości decyzja organu I instancji nie mogła zostać utrzymana przez organ odwoławczy, który powinien ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydawania przez siebie decyzji. Organ odwoławczy orzekał merytorycznie (jako organ apelacyjny) i miał obowiązek uwzględnienia zmiany stanu faktycznego i prawnego, który nastąpił po wydaniu decyzji przez organ I instancji. w niniejszej sprawie zmiana taka nastąpiła przed datą wydania przez organ II instancji decyzji z dnia [...].06.2003 r. Przed datą tą upłynęło 5 lat od zakończenia budowy. Zakończenie budowy według ustaleń organów obu instancji nastąpiło w 1996 r., zatem pięcioletni okres przedawnienia nastąpił z końcem 2001 r. Orzekając zatem w czerwcu 2003 r. organ II instancji nie mógł utrzymać w mocy decyzji orzekającej nakaz rozbiórki. Zgodnie z treścią art. 49 § 1 Prawa budowlanego "nie można nakazać rozbiórki ..." co oznacza, że nie można jej nakazać w sposób ostateczny. Zatem póki decyzja organu I instancji nie uzyskała waloru ostateczności nakaz rozbiórki nie jest w istocie orzeczony. Z tej przyczyny organ odwoławczy powinien z urzędu uwzględnić upływ 5-letniego terminu, mający miejsce przed wydaniem własnej decyzji, co skutkowałoby koniecznością uchylenia decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania. Ujawnione naruszenia przepisów prawa materialnego powodują konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). Ponadto na podstawie art. 152 cyt. ustawy orzeczono, jak w pkt II wyroku.