IV SA 2955/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W. i Z. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r., nr [...] II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003r.nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. i Z. K., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] września 2001 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych. Jak ustaliły w toku postępowania organy nadzoru budowlanego, sporne obiekty zrealizowane zostały w 1960 i 1970r. przed wejściem w życie ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974r., jednakże stosowanie do dyspozycji art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994r. ocena legalności spornych budynków powinna nastąpić na podstawie przepisów z 1974r., ponieważ na podstawie art. 70 pkt 1 ustawy z 1974r. utraciły moc obowiązującą przepisy Prawa budowlanego z 1961 r. Wobec powyższego za chybione uznały organy administracji wywody skarżących zawarte we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego sugerujące konieczność oparcia rozstrzygnięcia o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1961 r. Organ podzielił stanowisko zawarte w badanej decyzji o konieczności zastosowania w niniejszej sprawie art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. wobec samowolnego zrealizowania spornej inwestycji z naruszeniem § 13 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980r. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy W. i Z. K. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucili organowi naruszenie 7 i 77 k.p.a. oraz art. 7 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Podnieśli, iż w ich ocenie do budynków wybudowanych przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1974r. powinna mieć zastosowanie ustawa Prawo budowlane z 1961r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003r. Nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję. Organ wskazał, iż samowolna realizacja obiektu naruszyła § 13 ww. rozporządzenia Ministra w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, co skutkowało wydaniem w sprawie decyzji w oparciu o art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974r. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnieśli W. i Z. K., zarzucając jej rażące naruszenie art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) w związku z art. 37 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) oraz naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie , w którym roku zostały wybudowane wiaty. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Skarga jest zasadna, ponieważ w ocenie Sądu zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. oraz 156 § 1 pkt 2 kpa, wskazanego jako podstawa prawna wydanej decyzji. Obowiązkiem organu było zbadanie i wyjaśnienie, czy kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza w sposób rażący prawa. Celem postępowania nieważnościowego nie jest bowiem merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy lecz przeprowadzenie weryfikacji ostatecznej decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedną z wad kwalifikowanych wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Przepis ten zawiera ścisłe wyliczenie przyczyn stwierdzenia nieważności i jako przepis o charakterze wyjątkowym nie podlega interpretacji rozszerzającej. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż Sąd podziela pogląd organu administracji zawarty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż w sprawie znajduje zastosowanie ustawa z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 z późn.zm.). Jak wynika z akt sprawy, przedmiotowe obiekty zostały wybudowane w roku 1960 i 1970. Z uwagi na utratę mocy obowiązującej ustawy z 1961r. - Prawo budowlane, do obiektów tych na mocy art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.) stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. ww. ustawę z 1974r. Art. 37 ustawy z 24 października 1974r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) stanowiący podstawę prawną ocenianej w postępowaniu nieważnościowym decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. określa, iż przymusowej rozbiórce podlegają obiekty budowlane lub ich części wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy. Organy administracji nakazujące rozbiórkę w trybie ww. przepisu powinny były zatem ustalić jakie przepisy w dacie budowy obowiązywały i czy istotnie przedmiotowe obiekty budowlane zostały wybudowane niezgodnie z tymi przepisami. W niniejszej sprawie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając nakaz rozbiórki ocenił zgodność budowy z przepisami, które w dacie budowy obiektów jeszcze nie obowiązywały. Nie mogły zatem stanowić podstawy rozstrzygania o zgodności lub niezgodności wybudowanego obiektu z przepisami. Niemniej samo przytoczenie przez organ nadzoru budowlanego przepisów niezgodnie z art. 37 Prawa budowlanego nie przesądza o naruszeniu prawa, i to rażącym, przy wydaniu decyzji rozbiórkowej. Dopiero bowiem ustalenie, iż przepisy prawa budowlanego z daty budowy przedmiotowych obiektów nie pozwalały na ich budowę, bądź takie ich usytuowanie jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, lub że naruszono inne przepisy techniczne, spowoduje, iż organy administracji w postępowaniu prowadzonym w oparciu o art. 156 § 1 k.p.a. będą mogły właściwie ocenić zgodność bądź niezgodność danej decyzji z prawem oraz wykazać, w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa, iż ma ono charakter rażący. Dla oceny czy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza w sposób rażący art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974r. niezbędne jest zatem poczynienie ustaleń przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, jakie przepisy obowiązywały w dacie budowy obiektów i czy przedmiotowe obiekty zostały wybudowane niezgodnie z tymi przepisami. Ustalenia powyższe umożliwią organowi prawidłową ocenę zastosowania przez organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i tym samym ocenę czy badana w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzja została wydana w warunkach określonych w tym przepisie. Z ww. przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2Q02r, Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.) orzekł jak w sentencji.