IV SA 2957/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Sędzia WSA Ewa Machlejd (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi G. Ł. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargę oddala. 7/IVSA 2957/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. na podstawie art. 138 § 1 w zw. z art. 127 § 3 KPA, po rozpatrzeniu wniosku G. Ł. z dnia [...] czerwca 2003 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. Decyzją tą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] października 2000 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...] lipca 2000 r. Organ stopnia powiatowego nakazał G. Ł. rozbiórkę wybudowanego bez pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-handlowego zlokalizowanego na działce przy ul. R. w O.. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, iż decyzją z dnia [...] listopada 1994 r., Prezydent Miasta O. udzielił G. Ł. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-handlowego w miejscu rozebranego obiektu bliźniaczego na działce nr [...]. Od decyzji Prezydenta Miasta O. zostało wniesione odwołanie przez sąsiadów J. i F. F. do Wojewody [...]. Powyższa procedura odwoławcza doprowadziła do wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie dwóch wyroków: 1) z dnia 13 października 1999 r. (sygn. akt IVSA 1364/97 i IVSA 1365/97) uchylającego zaskarżone decyzje i poprzedzające je decyzje organu I instancji oraz 2) z dnia 14 maja 1997 r. (sygn. akt IVSA 1058/95). Ponadto organ wskazał, iż z ustalonego stanu faktycznego wynika, że roboty - przy budowie obiektu - inwestorka samowolnie rozpoczęła w maju 1995 r. bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Dlatego też zaistniały stan podlega regulacji art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) i uzasadnia nakazanie rozbiórki w decyzji z dnia [...] lipca 2000 r. W wyniku złożonego przez inwestorkę odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2000 r. – [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] października 2000 r., którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podtrzymał stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W wyniku tak zapadłego rozstrzygnięcia G. Ł. złożyła wniosek z dnia [...] grudnia 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w O.. We wniosku tym, skierowanym do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, inwestorka zarzuciła organom I i II instancji "naruszenie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, poprzez jego błędne i niewłaściwe zastosowanie" oraz "rażące naruszenie przepisu przejściowego art. 103 ust. 2 w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, poprzez pominięcie tych przepisów oraz ich nie zastosowanie w rozpoznanym stanie faktycznym". Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 KPA. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie nieważnościowe. Doprowadziło ono do wydania decyzji na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 KPA z dnia 9 maja 2003 r., w której organ odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia [...] października 2000 r. i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego O. z dnia [...] lipca 2000 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, iż nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w szczególności bezpodstawny jest podniesiony przez skarżącą zarzut niezastosowania do przedmiotowego stanu faktycznego normy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane zgodnie z którą przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Postępowanie administracyjne w sprawie samowoli budowlanej na działce przy ul. R. w O. mogło zostać wszczęte dopiero po rozpoczęciu robót budowlanych, tj. w maju 1995 r. Stąd podstawą prawną rozstrzygnięć słusznie stały się przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. W wyniku powyższego rozstrzygnięcia G. Ł. wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnioskodawczyni zarzuciła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r.: rażące naruszenie art. 103 ust. 2 w zw. z art. 107 ust. 1 ustawy Prawo budowlane – poprzez nie zastosowanie tych przepisów; rażące naruszenie art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane – poprzez niewłaściwą jego interpretację oraz rażące naruszenie przepisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym z dnia 11 maja 1995 r. (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) – poprzez interpretację sprzeczną z jego brzmieniem i celem. Po rozpatrzeniu wniosku Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r., którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2003 r. w uzasadnieniu podkreślił, iż po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy nie znalazł okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie stanowiska wnioskodawczyni. W szczególności Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organy administracji w kwestii spornej daty rozpoczęcia budowy związane są wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie przepisu art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Na powyższą decyzję G. Ł. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając w niej naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 i art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. oraz prawa procesowego, tj. art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. oraz o przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podnosząc, jak w zaskarżonej decyzji, wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 156 § 1 KPA organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji w ściśle enumeratywnie określonych przypadkach. Artykuł ten jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności wyrażonej w art. 16 § 1 KPA, który wprost stwierdza, iż stwierdzenie nieważności ostatecznych decyzji administracyjnych może tylko nastąpić w przypadkach ściśle określonych. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie utrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, ponieważ nie zachodzą żadne przesłanki do stwierdzenia nieważności. Zarzuty sformułowane przez G. Ł. w skardze są błędne, ponieważ w niniejszej sprawie mamy do czynienia niewątpliwe z samowolą budowlaną podlegającą reżimowi ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. w przypadku, gdy samowola powstała w okresie po 1 stycznia 1995 roku, ma zastosowanie art. 48, a co się z tym wiąże nie ma żadnych przesłanek do legalizacji samowoli budowlanej. Właściwy organ w takim przypadku nakazuje rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu. Odnosząc się do zarzutu skarżącej co do uchybień proceduralnych, tj. naruszenia art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym należy stwierdzić - zgodnie z glosą do wyroku SN z dnia 25 lutego 1998 r., III RN 130/97 – iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu w sprawie będzie obowiązywała tylko o tyle, o ile nie będzie pozostawała w sprzeczności ze zmienionymi przepisami prawa oraz przepisami przejściowymi. W niniejszej sprawie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 1999 r. w sprawie IVSA 1364/97 i IVSA 1365/97, został wydany pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Ocena prawna, którą statuował art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (obecnie wyrażona w art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Brak w przepisie art. 30 ustawy o NSA wyraźnego stwierdzenia o obowiązywaniu tzw. wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku sądu administracyjnego. Ten zarzut podnosi skarżąca. Otóż brak takiego sformułowania w przepisie wcale nie oznacza, iż sąd czy też organ administracyjny nie ma ich brać pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zgodnie z tym stanowiskiem wyrok prawomocny i jego ustalenia wiążą zarówno sądy jak i organy administracji publicznej. Tak więc zarówno organy administracji rozpoznające wniosek skarżącej o stwierdzenie nieważności decyzji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznający skargę, związane są stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 13 października 1999 r. W sprawie tej zostało ustalone i przesądzone, że roboty budowlane w rozumieniu art. 2 pkt 3 Prawa budowlanego z 1974 r. i art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego z 1994 r. zostały rozpoczęte w maju 1995 r., a wszczęcie postępowania w sprawie samowolnego wykonania mogło nastąpić jedynie po tej dacie, a więc pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r. Z powyższych względów skoro kontrolowane decyzje nie są dotknięte wadą z art. 156 § 1 pkt 2 KPA, skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało oddalić.