IV SA 2959/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie Asesor WSA Mariola Kowalska, Asesor WSA Bogusław Cieśla (spr.), Protokolant Anna Kuklińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 lutego 2004 r. przy udziale - sprawy ze skargi K. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki dobudowanej części kiosku I. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] II. Wstrzymuje wykonalność zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. Zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. K. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał K. K. rozbiórkę samowolnie dobudowanej części kiosku handlowego o wymiarach 2,56 x 2,75 m , posadowionego na działce nr ew. [...] w S. przy ul. [...] będącej własnością A. B . Organ ten ustalił podczas wizji lokalnej w dniu [...] września 2001 r. ,że na w/w działce zlokalizowany jest kiosk handlowy typu "[...]" będący własnością K. K . Kiosk został zbudowany na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] marca 1994 r. wydanego przez Urząd Rejonowy w S. . W maju 1997 r. K. K. nie posiadając wymaganego pozwolenia na budowę dokonała rozbudowy przedmiotowego kiosku handlowego . Wymiary dobudowanej części wynosiły 2,56 x 2,75 m . Odwołanie od decyzji o rozbiórce złożyła K. K. podnosząc, że posiadała decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] kwietnia 1997 r. i na tej podstawie dokonała rozbudowy kiosku. Po rozpatrzeniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję . Organ odwoławczy w uzasadnieniu podniósł , że inwestor działał w ramach samowoli budowlanej a odnosząc się do zarzutu skarżącej stwierdził, że decyzja z dnia [...].04.1997 r. o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu nie jest decyzją pozwolenia na budowę . Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki złożyła K. K. . Podniosła w niej ,że rozbudowa jest niewielka , użytkowana jest tak samo jak część na którą ma pozwolenie na budowę , uzyskała decyzję o ustaleniu warunków zabudowy , wskazała na zły stan zdrowia i trudną sytuację finansową. W odpowiedzi na skargę organ stwierdził , że wobec naruszenia art.28 Prawa budowlanego z 1994 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego słusznie nakazał rozbiórkę. Nadto ,że nie spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 49 Prawa budowlanego , gdyż nie upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy do dnia wydania decyzji o rozbiórce przez organ I instancji a względy społeczne nie mogą być podstawą do odstąpienia od rozbiórki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje : Dokonując kontroli decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. utrzymującej w mocy nakaz rozbiórki Sąd wziął pod uwagę ,że istotą postępowania odwoławczego, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, jest ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie. Dlatego kontrola instancyjna organu odwoławczego powinna obejmować zarówno legalność rozstrzygnięcia sprawy przez organ pierwszej instancji, jak i ocenę przez ten organ aktualnego stanu faktycznego i prawnego sprawy. W przedmiotowej sprawie rozstrzygniecie organu I instancji w dacie wydawania decyzji było prawidłowe . Jak wynikało z ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego rozbudowa kiosku handlowego dokonana była w maju 1997 r. w warunkach samowoli budowlanej . Zatem wydając w dniu [...] stycznia 2002 r. nakaz rozbiórki tej części obiektu organ zasadnie zastosował art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.Prawo budowlane. Jak wynika z obliczeń nie upłynęło jeszcze wtedy 5 lat od dnia zakończenia budowy ( rozbudowy kiosku ) . Natomiast zgodnie z art. 49 ust 1 w/w ustawy ( w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania decyzji ) nie można było nakazać rozbiórki , o której mowa w art. 48 jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu lub jego części , a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym , w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego . Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę. Mimo swej prawidłowości decyzja organu I instancji nie mogła zostać utrzymana w mocy w wyniku postępowania odwoławczego .Organ odwoławczy powinien bowiem ocenić sprawę według przepisów prawa materialnego obowiązujących w dniu wydania przez ten organ decyzji odwoławczej. Oznacza to, że jeśli przepisy prawa materialnego uniemożliwiały po wniesionym odwołaniu rozstrzygnięcie sprawy w sposób identyczny ( przy zachowaniu tożsamości ) jak organ I instancji , organ ten nie mógł utrzymać w mocy zaskarżonej decyzji. Orzekał bowiem w sposób merytoryczny (apelacyjny) i miał obowiązek uwzględnia zmiany stanu faktycznego i prawnego który nastąpił po wydaniu decyzji przez organ I instancji . W niniejszej sprawie zmiana taka nastąpiła , bowiem przed datą wydania decyzji przez organ II instancji ( [...] czerwca 2002 r.) upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy (stosownie do poczynionych przez organ I instancji ustaleń - maj 1997 r. ) Wprawdzie w odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wyjaśnił , że art. 49 Prawa budowlanego nie ma w sprawie zastosowania , gdyż 5 letni okres nie upłynął do czasu wydania decyzji przez organ I instancji ale pogląd ten należy uznać za błędny . Z treści omawianego przepisu wynika bowiem , że "nie można nakazać rozbiórki..." co tłumaczyć trzeba jako niemożność jej nakazania w sposób ostateczny . Zatem póki decyzja organu I instancji nie uzyskała waloru ostateczności nakaz rozbiórki nie był w istocie orzeczony . Dlatego organ odwoławczy powinien z urzędu uwzględnić upływ 5 letniego terminu mający miejsce w dacie wydawania własnej decyzji , co skutkowałoby koniecznością wzruszenia decyzji organu I instancji . Ujawnione naruszenie przepisu prawa materialnego tj. art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r Prawo budowlane spowodowało uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] - na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) . Ponadto na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w pkt. II i III wyroku.