IV SA 2962/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-24

Skład orzekający: Anna Żak, Mirosława Kowalska, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, który przeprowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, nie może wydać decyzji kasacyjnej i przekazać sprawy do ponownego rozpoznania, jeśli nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie. W sytuacji, gdy organ odwoławczy ma wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy, powinien zakończyć postępowanie dowodowe i wydać merytoryczną decyzję, a nie jedynie uchylić decyzję organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego umarzającą postępowanie w sprawie budowy ogrodzenia. Organ pierwszej instancji uznał, że wybudowane ogrodzenie nie stanowi podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, uznał, że niezbędne jest zbadanie zagrożenia jakie ogrodzenie stwarza dla bezpieczeństwa ludzi i z tej przyczyny uchylił decyzję organu pierwszej instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organu odwoławczego, podnosząc argumenty dotyczące funkcji ogrodzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. W. i W. S. na decyzję [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie budowy ogrodzenia I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego po 10 zł (dziesięć złotych) na rzecz E. W. i W. S. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...]czerwca 2002 r. nr [...][...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania E. i H. S., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], nr [...] z dnia [...]września 2001 r., umarzającą postępowanie w sprawie ogrodzenia na terenie działki przy ul. [...] w [...]. Organ I instancji- Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]ustalił, że inwestor E. W. wybudowała ogrodzenie o konstrukcji drewnianej, z desek szalunkowych na słupkach, odstępnych, drewnianych, zakotwiczonych w stopach fundamentowych w odległości 0,3m od granicy posesji E. S., jego wysokość nie przekracza 2,20m. Organ ustalił, że dla właścicielki ogrodzenie to stanowi barierę akustyczną. Zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, fakt wybudowania przedmiotowego ogrodzenia nie stanowi podstawy do ingerencji organów nadzoru budowlanego. Organ II instancji – [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, w toku prowadzonego postępowania odwoławczego postanowieniem z dnia [...]lutego 2002 r., zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego tj. przeprowadzenie wizji oceniającej jaki jest stan ogrodzenia w świetle obowiązujących przepisów. Powyższy dowód przeprowadzono, ustalono, że przęsła nie przekraczają wysokości 2,20m, ogrodzenie łącznie ze słupkami ma wysokość zmienną ok. 2,5m. Zdaniem [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji oparł swoje orzeczenie tylko na ustaleniach co do wysokości ogrodzenia, a ta okoliczność nie może być samodzielną przesłanką do umorzenia postępowania w ramach nadzoru budowlanego. Zdaniem organu II instancji niezbędne jest zbadanie zagrożenia jakie ogrodzenie stwarza dla bezpieczeństwa ludzi. Wobec tego, że zgodnie z art. 136 i art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy ma kompetencje do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, tu zaś zachodzi potrzeba postępowania wyjaśniającego w całości, zatem niezbędne jest skasowanie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W skardze z dnia 18 lipca 2002 r. E. W. i W. S. wnieśli o uchylenie decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2002 r. Skarżący podnieśli, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że pomiędzy posesjami jest ogrodzenie także z siatki, zatem ogrodzenie z desek nie zagraża P. S.. Ogrodzenie z desek zabezpiecza skarżących przed "hałasem wydzielanym przez p. S.", "zasłania p. S. załatwiającego potrzeby fizjologiczne", "chroni przed wyłamaniem iglaków" po wyrośnięciu, których będzie usunięte. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymał wcześniejszą argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, bowiem zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zdaniem Sądu organ II instancji orzekając jak w zaskarżonej decyzji naruszył dyspozycję art. 138 § 2 kpa. Podkreślenia wymaga, ze organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie ( sygn. akt IV SA 385/87 z dnia 14 sierpnia 1987 r.). W niniejszej sprawie organ II instancji mając wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, słusznie postanowił przeprowadzić postępowanie dowodowe uzupełniające w trybie art. 136 kpa. Przeprowadził je a następnie uznał, że niezbędne jest zbadanie zagrożenia jakie ogrodzenie stwarza dla bezpieczeństwa ludzi i z tej przyczyny wydał decyzję kasacyjną. W ocenie Sądu rzeczą organu II instancji było zakończenie postępowania dowodowego i wydanie merytorycznej decyzji. Możliwość czysto kasacyjnego załatwienia sprawy traktowana jest przez ustawodawcę w świetle art. 138 § 2 kpa jako wyjątkowa. Zdaniem Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi wyjątkowa sytuacja, która wyklucza możliwość by przed organem odwoławczym zapadło rozstrzygnięcie merytoryczne zgodne z właściwie pojętą zasadą dwuinstancyjności oraz zgodne z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej w każdym stadium postępowania. Kasacyjna decyzja organu II instancji dopuszcza się ponadto obrazy art. 12 § 1 kpa – nakazującego organowi działać wnikliwie i szybko, posługując się jak najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 czerwca 1982 r. sygn. akt I SA 406/82). Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270), o kosztach zgodnie z art. 200 w/w ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło