IV SA 2963/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-30
Skład orzekający: Teresa Kobylecka, Tadeusz Cysek, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa, wydana na podstawie przepisów o nacjonalizacji z 1946 r., została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności w zakresie terminu wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego oraz definicji przedsiębiorstwa podlegającego nacjonalizacji?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nie wyjaśniły w sposób wystarczający istotnych okoliczności sprawy. Dotyczy to w szczególności ustalenia, czy postępowanie nacjonalizacyjne zostało wszczęte w ustawowo zakreślonym terminie oraz czy zaskarżonym orzeczeniem przejęto jedno przedsiębiorstwo wielozakładowe, czy też kilka odrębnych przedsiębiorstw. Brak wyjaśnienia tych kwestii stanowi naruszenie przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Spółki "S." S.A. na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z lipca 2003 r. utrzymującą w mocy decyzję z grudnia 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu i Handlu z lutego 1948 r. o przejęciu na własność Państwa przedsiębiorstwa "S." w W. Skarżąca spółka zarzucała naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne zastosowanie ustawy nacjonalizacyjnej oraz naruszenie przepisów kpa, kwestionując m.in. termin wszczęcia postępowania i definicję przejmowanego przedsiębiorstwa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2002 r. Zasądził od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz skarżącej Spółki "S." S.A. kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Teresa Kobylecka (spr), Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Karina Jankowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2004 r. sprawy ze skargi [...] "S." S.A. z siedziba w W. na decyzję Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przejęciu przedsiębiorstwa na rzecz Państwa I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2002 r. II. zasądza od Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz [...] "S." S.A. z siedziba w W. 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postepowania sądowego
IV SA 2963/03
UZASADNIENIE
Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. znak: [...] po ponownym rozpatrzeniu, utrzymał w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] grudnia 2002 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Nr [...]
Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. "o przejęciu przedsiębiorstwa na własność Państwa w części dotyczącej przedsiębiorstwa: "S." – W., ul. [...] (opublikowane: Monitor Polski
z dnia [...] kwietnia 1948 r., Nr [...], poz. [...], lp. [...])
Z uzasadnienia decyzji wynika, że na podstawie dokumentów źródłowych organ nadzoru ustalił, iż w wykazie trzecim, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego W. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] marca 1947 r. [...] "S." – W., ul. [...] zostało zakwalifikowane do przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu, co spowodowało wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie upaństwowienia przedsiębiorstwa Spółki. Podstawę prawną wszczęcia przed Wojewódzką Komisją postępowania nacjonalizacyjnego stanowił art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.).
Po przeprowadzeniu tego postępowania Minister Przemysłu i Handlu orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r. (opublikowane: Monitor Polski z dnia [...] kwietnia 1948 r., Nr [...], poz. [...], lp.[...]) przejął na własność Państwa [...] "S." w W., wskazując jako przedmiot działania to, że przedsiębiorstwo trudni się wytwarzaniem "przetworów kosmetycznych i tłuszczowych". W sentencji orzeczenia nacjonalizacyjnego zaznaczono m.in., że upaństwowieniu ulegają za odszkodowaniem przedsiębiorstwa firm wymienionych w załączniku w całości wraz z nieruchomym i ruchomym majątkiem oraz wszelkimi prawami.
Protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia [...] czerwca 1952 r. przejęto na własność Państwa poszczególne składniki majątkowe [...] "S." S.A., położone w S. przy ul. [...], protokołem zdawczo odbiorczym z dnia [...] lipca 1952 r. przejęto na własność Państwa poszczególne składniki majątkowe [...] "S." S.A. znajdującego się w T. przy ul [...], zaś protokołem zdawczo odbiorczym z dnia [...] grudnia 1949 r. objęto składniki mienia [...] "S." w W. - Fabryka w L. przy ul. [...].
Minister Przemysłu Chemicznego, działając na podstawie § 75a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. w sprawie trybu postępowania przy przejmowaniu przedsiębiorstw na własność Państwa zatwierdził protokoły zdawczo odbiorcze z dnia [...] czerwca i [...] lipca 1952 r., ustalając że wszystkie składniki majątkowe [...] "S." S.A. - Fabryki w S. i T., ujęte w protokołach stanowią części składowe tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa. Natomiast Minister Przemysłu Rolnego i Spożywczego orzeczeniem z dnia [...] maja 1953 r. zatwierdził protokół zdawczo odbiorczy z dnia [...] grudnia 1949 r, ustalając że wszystkie składniki majątkowe [...] "S." S.A. - Fabryki w L., ul. [...], ujęte w protokole stanowią część składową tego przedsiębiorstwa i przechodzą na własność Państwa.
Organ nadzoru, stwierdzając, że dokumentacja źródłowa nie pozwala na jednoznaczne ustalenie potencjalnej zdolności zatrudnienia pracowników na jedną zmianę na dzień [...] luty 1946 r. w poszczególnych oddziałach [...] "S." S.A. w W. - Fabryki: w L., S. i w T., dopuścił na te okoliczność dowód z opinii biegłego (W. T. ze Stowarzyszenia N. w W.), na podstawie której przyjął, że potencjalna zdolność zatrudnienia pracowników w Fabryce "S." S.A. w S. na jedną zmianę roboczą w dniu [...] lutego 1946 r. wynosiła 204 pracowników, w Fabryce w L. - 67 pracowników, zaś w Fabryce w T., która w dacie tej nie posiadała ani zdolności produkcyjnej ani zatrudnienia (była nieczynna wskutek zniszczeń wojennych) mogła osiągnąć przed zniszczeniami wojennymi ponad 60 pracowników. Mając to na uwadze organ nadzoru uznał, że w dniu [...] lutego 1946 r. [...] "S." S.A. w W. spełniało ustawową przesłankę dla objęcia zakładu procesem upaństwowienia.
Organ nie podzielił zarzutu odwołania, że nacjonalizacją objęto osobę prawną (spółkę akcyjną), która na mocy ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. nie mogła być przedmiotem upaństwowienia, z uwagi na brak skonkretyzowania przedsiębiorstwa podlegającego nacjonalizacji. Orzeczenie Nr [...], zdaniem organu określa precyzyjnie podmiot, zaś protokoły zdawczo odbiorcze - jego składniki majątkowe, które podlegały przejęciu na własność Państwa. Zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, że zakłady produkcyjne w L., S. i w T. stanowiły odrębne przedsiębiorstwa, niezależne prawnie i finansowo od siebie. [...] "S." S.A. w W. ul [...] posiadało osobowość prawną, gdyż zorganizowane było w formie spółki akcyjnej, zaś poszczególne zakłady produkcyjne nie tworzyły odrębnych podmiotów, a co za tym idzie nieuzasadnionym byłoby przejmowanie na własność Państwa każdego z zakładów z osobna, o ile każdy z nich spełniał przesłanki określone w ustawie nacjonalizacyjnej. Przedmiot upaństwowienia stanowiło jedno przedsiębiorstwo Spółki Akcyjnej "S." w W. jako jednego podmiotu funkcjonującego w obrocie prawnym, bez względu na ilość oddziałów, fabryk i zakładów produkcyjnych i niezależnie od ich lokalizacji na terenie Polski czy też innych krajów. Spółka prowadziła jedno przedsiębiorstwo i to jedno przedsiębiorstwo jako całość zostało przejęte na własność Państwa. Ustawa nacjonalizacyjna określając zakres przedmiotowy przedsiębiorstw podlegających upaństwowieniu posługuje się terminem "przedsiębiorstwo" w znaczeniu podmiotowym, a nie przedmiotowym co oznacza, że orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r. Minister Przemysłu i Handlu objął upaństwowieniem przedsiębiorstwo spółki w całości. Orzeczenie nacjonalizacyjne w części dotyczącej upaństwowienia w/w zakładów nie zawiera wzmianki co do zakresu składników majątkowych podlegających przejęciu, które miały zostać dopiero określone w protokołach zdawczo odbiorczych.
Niezasadny jest, zdaniem organu także zarzut, iż w orzeczeniu nacjonalizacyjnym nie wskazano podstawy prawnej. Podstawą tą był przepis art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 lit. B ustawy upaństwowieniu za odszkodowaniem podlegały wszystkie przedsiębiorstwa przemysłowe nie wymienione w ustępie 1 lit. A ustawy, jeżeli zdolne były zatrudnić przy produkcji na jedną zmianę więcej niż 50 pracowników. [...] "S." S.A. w W., ze względu na rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej nie mieściło się w katalogu przedsiębiorstw, wymienionych w art. 3 ust. 1 lit. A ustawy, stąd przesłankę upaństwowienia stanowił przepis art. 3 ust. 1 lit. B ustawy. Brak wskazania odpowiedniej litery ustępu 1 art. 3, mającego zastosowanie in concreto do danego przedsiębiorstwa nie daje podstaw do twierdzenia, że jest ona błędna, niepełna i przesądza zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa i nie stanowi rażącego naruszenia prawa.
Organ nadzoru podniósł również, że postępowanie w przedmiocie przejęcia na własność Państwa [...] "S." S.A. w W. zostało wszczęte w ustawowym terminie, zakreślonym w art. 3 ust. 6 ustawy, w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 ust. 1 dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 105, poz. 66), tj. do dnia 31 marca 1947 r. Przedsiębiorstwo to umieszczono w wykazie trzecim zakładów podlegających upaństwowieniu, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym [...] W. Nr [...], poz. [...] z dnia [...] marca 1947 r., rozpoczynając tym postępowanie nacjonalizacyjne.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniosło [...] "S." S.A. w W., wnosząc o uchylenie tej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Ministra Gospodarki z dnia [...] grudnia 2002 r., zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 1 lit. B ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, poprzez jego błędne zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 11 kpa.
Zdaniem skarżącego w decyzji nacjonalizacyjnej błędnie została powołana i przejęta, zamiast skonkretyzowanego przedsiębiorstwa, osoba prawna - spółka akcyjna - która z mocy ustawy nacjonalizacyjnej nie mogła być przedmiotem przejęcia na rzecz Państwa. Przedmiotem postępowania nacjonalizacyjnego mogło być tylko pojedyncze, zindywidualizowane przedsiębiorstwo, podczas gdy orzeczeniem Nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r. Minister Przemysłu i Handlu orzekł o przejęciu na własność Państwa [...] "S." S.A. w W. Tymczasem Towarzystwo to prowadziło 5 przedsiębiorstw, przy czym jedno poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej, we L. Każde ogłoszenie o terminie sporządzenia protokołu zdawczo odbiorczego tratuje każdą fabrykę, należącą do [...] "S." S.A. w W. jako oddzielne przedsiębiorstwo; sporządzając dla każdej z fabryk oddzielny protokół zdawczo odbiorczy używa w stosunku do każdej z fabryk terminu "przedsiębiorstwo". Stosując wykładnię celowościową do pojęcia "przedsiębiorstwo", używanego w ustawie, należy zdaniem skarżącego stwierdzić, iż ustawodawca posługuje się tym terminem w znaczeniu przedmiotowym, przejmując na własność Państwa zorganizowany zespół mienia, zdolny do produkcji. Organ odróżniał pojęcie przedsiębiorstwa położonego w S. i w T. od pojęcia spółki akcyjnej, będącej właścicielem tych przedsiębiorstw, o czym świadczą sformułowania zawarte w orzeczeniach zatwierdzających protokoły zdawczo odbiorcze.
O tym, że poszczególne fabryki chemiczne wchodzące w skład [...] "S." S.A. w W. powinny być nacjonalizowane osobno, świadczy zdaniem skarżącego także struktura tej spółki i wynikająca z niej odrębność organizacyjna poszczególnych przedsiębiorstw. Przedmiotem działalności tej spółki było prowadzenie fabryk chemicznych i handel wyrobami chemicznymi. Również bilans spółki na dzień [...] wrzesień wskazuje na odrębne traktowanie majątku każdej fabryki.
Skarżący zarzucił także, iż organ nie ustalił precyzyjnie całego stanu faktycznego sprawy, a na podstawie wadliwie dokonanych ustaleń faktycznych błędnie przyjął, że Fabryka w T. zdolna była do podjęcia jakiejkolwiek produkcji. Tymczasem stan zniszczeń fabryki był tak olbrzymi, że wykluczał podjęcie produkcji w istniejących obiektach i przy pomocy istniejących maszyn i urządzeń. Organ nadzoru wskazał w zaskarżonej decyzji, że Fabryka w T. mogła zatrudnić przed zniszczeniami wojennymi na jedną zmianę ponad 60 pracowników, podczas gdy zdolność zatrudnienia winien ustalić na dzień wejścia w życie ustawy, tj. na 5 luty 1946 r. Skarżący zauważył, że przesłanka przejęcia przedsiębiorstwa na podstawie art. 3 ust. 1 lit. B ustawy o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej musiała być spełniona w stosunku do każdego z przedsiębiorstw.
Ponadto skarżący zarzucił rażące naruszenie prawa, polegające na braku powołania w orzeczeniu nacjonalizacyjnym rzeczywistej podstawy prawnej oraz niedotrzymanie terminu wszczęcia postępowania o przejęcie przedsiębiorstwa na własność Państwa, określonego w art. 3 ust. 6 ustawy. Zgodnie z nim orzeczenie właściwego ministra o przejściu przedsiębiorstwa na własność Państwa mogło nastąpić tylko wówczas, gdy przed dniem 31 marca 1947 r. zostało wszczęte postępowanie. Brzmienie tego przepisu wskazuje, że ostatnim dniem, w którym wykaz przedsiębiorstw mógł być opublikowany, aby nastąpiło wszczęcie postępowania był dzień 30 marca 1947 r. do godz. 24.00. Jest to prekluzyjny termin prawa administracyjnego materialnego, którego uchybienie skutkuje utratą możliwości wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego.
W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są trafne.
Na wstępie podnieść należy, że Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego wystąpienia rażącego naruszenia prawa poprzez brak wskazania podstawy prawnej przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa w Orzeczeniu Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. W orzeczeniu tym powołano art. 3 ust. 1 i 5 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17), bez określenia litery tego przepisu. Zarzut ten jest o tyle chybiony, że z treści orzeczenia wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że chodzi o ust. 1 lit. B tego przepisu. Zatem podstawa prawna przejęcia istniała, a nieprecyzyjne powołanie przepisu w osnowie orzeczenia nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie przesądza o zaistnieniu przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Zarzuty podniesione w skardze sprowadzały się do kwestii, czy postępowanie nacjonalizacyjne zostało wszczęte w ustawowo zakreślonym terminie, od czego uzależniona była możliwość wydania orzeczenia w trybie art. 3 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej oraz czy orzeczeniem Nr [...] Ministra Przemysłu i Handlu z dnia [...] lutego 1948 r. przejęto na rzecz Państwa jedno przedsiębiorstwo wielozakładowe czy też kilka odrębnych przedsiębiorstw. Organ nadzoru dokonał wprawdzie rozważań w tym zakresie, ale w ocenie Sądu nie można ich uznać za wystarczające.
Odnośnie zarzutu skargi dotyczącego daty wszczęcia postępowania nacjonalizacyjnego stwierdzić należy, że organ nadzoru w uzasadnieniu decyzji mylnie zacytował treść przepisu art. 3 ust. 6 ustawy, w brzmieniu nadanym mu przez art. 1 ust. I dekretu z dnia 20 grudnia 1946 r. o zmianie ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 72, poz. 394). Przepis ten stanowi, że orzeczenie o przejęciu w trybie art. 3 ustawy może nastąpić tylko wówczas, jeżeli przed dniem 31 marca 1947 r. zostało wszczęte postępowanie o przejęciu danego przedsiębiorstwa na własność Państwa. Organ natomiast podał, że dotyczy to wszczęcia postępowania do dnia 31 marca 1947 r. Przepis art. 3 ust. 6 ustawy przed jej nowelizacją brzmiał "orzeczenie o przejęciu przez Państwo na własność w trybie niniejszego artykułu może nastąpić tylko do dnia 31 grudnia 1946 r.". W niniejszej sprawie [...] "S." S.A. w W. umieszczono w wykazie trzecim zakładów podlegających upaństwowieniu, ogłoszonym w Dzienniku Urzędowym [...] Nr [...], poz. [...] z dnia [...] marca 1947 r., rozpoczynając tym postępowanie nacjonalizacyjne.
Uznać zatem należy, że organ przyjmując nieprawidłowe brzmienie przepisu art. 3 ust. 6 ustawy nie dokonał kontroli czy w sprawie doszło do rażącego naruszenie prawa (art. 3 ust. 6 ustawy), nie dokonał oceny rzeczywistej treści normy tego przepisu i nie ocenił czy określenie w przepisie "przed dniem 31 marca 1947" r. było mimowolnym błędem ustawodawcy, czy też celowym zabiegiem legislacyjnym i jakie z tego wynikają skutki prawne w sprawie.
Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi podnieść należy, że ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) posługiwała się pojęciem przedsiębiorstwa w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym. Zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy na przedsiębiorstwo składa się majątek ruchomy i nieruchomy i wszelkie prawa, tj. prawo do firmy, licencje, znaki towarowe, użytkowe. W związku z tym, że ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r., która jest aktem prawnym prawa publicznego, zawiera definicję przedsiębiorstwa nie ma potrzeby sięgania w tej kwestii do regulacji prawa prywatnego - art. 40 kodeksu handlowego. Należy w tym miejscu zauważyć, że na gruncie przepisów kodeksu handlowego spółka akcyjna (art. 309 k.h.) prowadziła jedno przedsiębiorstwo, chociażby w jego ramach funkcjonowało wiele zakładów, których przedmiot działalności byłby różny.
Przedsiębiorstwo jest zorganizowaną działalnością spółki, a firma jest jedynie oznaczeniem słowa, pod którą spółka prowadzi tę działalność, tzn. przedsiębiorstwo. Określenie spółki jest więc równoznaczne z nazwaniem (określeniem) jej przedsiębiorstwa. Zatem określenie spółki: [...] "S." S.A. w W. jest równoznaczne z określeniem przedsiębiorstwa (jako zorganizowanej działalności gospodarczej) i tak była określona ta firma w rejestrze handlowym. Z treści Orzeczenia Nr [...] z dnia [...] lutego 1948 r. wynika, że przejęto na własność Państwa nie, jak twierdzi skarżący spółkę akcyjną, lecz przedsiębiorstwa wymienionych w załączniku firm, tu firmy – [...] "S." S.A. w W.
Przyjmując, że jeden podmiot gospodarczy może prowadzić więcej niż jedno przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowo-funkcjonalnym, należy pamiętać, że chodzi tu o zorganizowane kompleksy składników materialnych i niematerialnych, z których każdy stanowi samodzielną i wyodrębnioną całość gospodarczą. Jest to wiec sytuacja, gdy podmiot gospodarczy prowadzi działalność gospodarczą w odrębnych dziedzinach, opartą na wydzielonych kompleksach mienia. W sytuacji, gdy jeden podmiot gospodarczy (spółka akcyjna) prowadzi jednorodzajową działalność gospodarczą w kilku zakładach, to przyjąć należy, że jest to jedno przedsiębiorstwo, a postępowanie nacjonalizacyjne prowadzone jest w stosunku do całego przedsiębiorstwa i przejęcie poszczególnych zakładów-fabryk nie wymaga toczenia odrębnego postępowania. Jeżeli zaś spółka pod jedną firmą prowadzi kilka przedsiębiorstw o różnym przedmiocie działania, przejęciu na własność Państwa podlegają tylko te z nich, które oceniane w oderwaniu od pozostałych, odpowiadają kryterium ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r.
Odnosząc powyższe do stanu faktycznego sprawy, należy uznać, że organ nadzoru nie wyjaśnił tej istotnej, zdaniem Sądu okoliczności, od której zależy ustalenie, czy [...] "S." S.A. w W. prowadziło jedno przedsiębiorstwo w znaczeniu przedmiotowym.
Gdyby organ w wyniku postępowania ustalił, że [...] "S." S.A. w W. prowadziło jedno przedsiębiorstwo tracą znaczenie zarzuty skargi co do niedopuszczalności przejęcia fabryki w T., która w dniu [...] lutego 1946 r. nie mogła z powodu unieruchomienia być uznana za przedsiębiorstwo w rozumieniu przedmiotowym i zatrudniać ponad 50 pracowników. Uznanie, że wszystkie fabryki stanowiły zorganizowaną całość gospodarczą i przejęciu podlegało całe przedsiębiorstwo, unieruchomienie części przedsiębiorstwa nie świadczy o utracie bytu przez nie w całości. W takim przypadku przesłanka przejęcia przedsiębiorstwa na własność Państwa, określona w art. 3 ust. 1 lit. B powinna być oceniana w odniesieniu do całego przedsiębiorstwa, tj. do wszystkich fabryk łącznie.
Należy zauważyć, że organ nadzoru w uzasadnieniu decyzji przy omawianiu zdolności zatrudnienia w poszczególnych zakładach podał, określoną przez biegłego ich "zdolność produkcyjną", jednak nie ocenił rodzaju prowadzonej działalności w poszczególnych zakładach w aspekcie tego, czy była to jednorodzajowa działalność gospodarcza prowadzona w kilku zakładach. Ponadto nie objął swymi rozważaniami wszystkich fabryk [...] "S." S.A. w W. Z pism skarżącego, potwierdzonych złożonymi dokumentami wynika, że [...] "S." S.A. w W. założone w 1905 r. prowadziło przed 1 września 1939 r. pięć fabryk zlokalizowanych w T., S., L., O. i L. Przedmiotem rozważań organu nie była w ogóle fabryka w O., brak jest w aktach sprawy protokołu zdawczo odbiorczego dotyczącego tej fabryki, czego organ nie wyjaśnił.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt lc ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji z powodu nie wyjaśnienia przez te organy okoliczności istotnych dla wyniku sprawy, a więc wydanych z naruszeniem art. 7, 77 § 1 kpa. Orzeczenie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 i 209 cyt. ustawy w zw. z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło