IV SA 2969/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, As. Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy oświadczenie z 1997 r. i umowa z 2000 r. między sąsiadującymi właścicielami działek, dotyczące wykonania przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, mogą być podstawą do stwierdzenia, że inwestorzy (następni właściciele jednej z działek) posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przyłącza kanalizacyjnego, w sytuacji gdy zgoda dotyczyła jedynie przyłącza wodociągowego, a wykonanie kanalizacji nastąpiło bez zgody właściciela drugiej działki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że oświadczenie z 1997 r. i umowa z 2000 r. nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia, że inwestorzy posiadali prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w zakresie przyłącza kanalizacyjnego. Oświadczenia te miały charakter osobisty, wiązały tylko strony umowy i nie wywoływały skutków zobowiązaniowych wobec przyszłych właścicieli nieruchomości ani nie ustanawiały służebności gruntowej. W związku z tym decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej, była błędna.
Stan faktyczny
J. i E. N. wnieśli o uchylenie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego i kanalizacyjnego, twierdząc, że przyłącze kanalizacyjne zostało wykonane przez działkę nr [...] bez ich zgody, podczas gdy zgodę wyrazili jedynie na przyłącze wodociągowe. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji w części dotyczącej kanalizacji sanitarnej na ich gruncie. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że inwestorzy wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością na podstawie oświadczenia z 1997 r. i umowy z 2000 r. J. N. złożył skargę do sądu, kwestionując te podstawy.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.), Sędziowie NSA WSA Izabela Ostrowska, As. Grzegorz Czerwiński, Protokolant Monika Pietruszewska, po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J.N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zaskarżona decyzja nie może być wykonana do czasu uprawomocnienia się wyroku III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...].01.2002 r. skierowanym do Wojewody [...]J. i E. N. wnieśli o uchylenie decyzji Prezydent Miasta [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. ([...]), zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej H. i T.S. pozwolenia na budowę przyłącza wodociągowego i przyłącza kanalizacji sanitarnej do budynku handlowo-usługowego przy ul. [...] w [...], na działkach nr geod. [...],[...]. Z pisma tego wynika, że właściciel działki nr [...]– T. S. wykonał przyłącze kanalizacji sanitarnej przez działkę nr [...], której właścicielami są J. i E. N., bez ich zgody. W umowie z dnia [...].05.2000 r. J. N. wyraził tylko zgodę na wykonanie przyłącza wodociągowego. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. napisano zaś, że są zgody na przedmiotową inwestycję – właścicieli działek nr [...]i [...]. Pismem z dnia [...].01.2002 r. zawiadomiono strony o wszczęciu postępowania, na wniosek E. i J N., w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r. Wojewoda [...]decyzją z dnia [...]lutego 2002 r. ([...]) stwierdził nieważność decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta M. [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. w części dotyczącej pozwolenia na budowę kanalizacji sanitarnej na gruncie będącym własnością E. i J. N. (działka nr ewid. [...]), w pozostałej części odmówił stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Z uzasadnienia decyzji wynika, iż organ przyjął, ze E. i J. N. nie wyrazili zgody inwestorom H. i T. S. na korzystanie z ich gruntu na cele inwestycyjne – przeprowadzenie kanalizacji sanitarnej. Zatem kwestionowana decyzja z dnia [...] czerwca 2000 r. narusza art. 34 ust. 5 oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, co stanowi rażące naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. T. i H. małż. S. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając naruszenie art. 7, art. 8 i art. 75 kpa, jednocześnie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania przed tym organem. Skarżący podnoszą, że J. N. wiedział o przeprowadzonej kanalizacji (przedstawiają na tę okoliczność oświadczenie trzech świadków), a ponadto J. N. zezwolił Spółce "[...]" na przeprowadzenie przyłącza wodno-kanalizacyjnego z działki nr [...]do działki nr [...]w oświadczeniu złożonym w dniu [...].06.1997 r. T. i H. S. nabyli od Spółki "[...]" działkę nr [...]aktem notarialnym z dnia [...].04.2000 r. i zgodnie z § 7 tego aktu nabyli także korzyści z tym związane. Zatem uważali, że zgoda na budowę przyłącza kanalizacyjnego udzielona w/w Spółce, jest wiążąca również i dla nich, nie było więc, ich zdaniem, podstaw do stwierdzenia, iż nie mieli prawa do dysponowania gruntem. Powyższych okoliczności organ pierwszej instancji nie wziął pod uwagę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...]czerwca 2002 r. ([...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dot. stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę kanalizacji sanitarnej na gruncie będącym własnością E. i J. N. (dz. nr ewid. [...]) i odmówił stwierdzenia nieważności części tej decyzji – w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy przyjął w uzasadnieniu decyzji, iż zgodnie ze złożonym oświadczeniem z dnia [...].06.1997 r. J. N. wyraził Spółce z o.o. "[...]" zgodę na przeprowadzenie przyłącza wodociągowo-kanalizacyjnego z działki nr [...]do działki nr [...], natomiast aktem notarialnym z dnia [...].04.2000 r. Spółka z o.o. "[...]" zbyła nieruchomość na rzecz T. i H. S. Z § 7 w/w umowy zaś wynika, że z dniem wydania nieruchomości przejdą na kupujących korzyści i ciężary. Należy więc przyjąć, że inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i decyzja Prezydenta M. [...]z dnia [...] czerwca 2000 r. nie naruszała przepisu art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, brak więc podstaw do stwierdzenia jej nieważności w oparciu o art. 156 § 1 kpa. J. N. pismem z dnia [...].07.2002 r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie art. 10 § 1 kpa i art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Skarżący wyjaśnia, iż zgodnie z umową z dnia [...].05.2000 r. udzielił zgody Panu S. na wykonanie tylko przyłącza wodociągowego. Zaś zgodnie z oświadczeniem z 1997 r. wszelkie instalacje na działkach [...]i [...]mieliśmy budować wspólnie i wspólnie uczestniczyć w kosztach ich budowy z przedsiębiorstwem "[...]" z [...]. Po sprzedaży działki nr [...]Panu S., nowy właściciel nie wyrażał zgody na partycypację w kosztach wybudowanego przyłącza kolektora sanitarnego do działki nr [...], w związku z czym J. N. nie był zainteresowany budową kolektora z działki nr [...]do działki nr [...]. T. S. mógł bezpośrednio ze swojej działki dokonać przewiertu do studzienki kolektora sanitarnego umiejscowionego pod ulicą [...], nie naruszając działki nr [...]. W miejscu w którym T. S. przeprowadził kanalizację sanitarną przez działkę nr [...], zgodnie z pozwoleniem na budowę udzielonym J. N., jest zaprojektowany fundament pod schody. O przebiegu kanalizacji sanitarnej przez jego działkę, J. N. dowiedział się w dniu [...].09.2001 r., po pomiarach wykonanych przez geodetę. W odpowiedzi na skargę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymuje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez w/w Sąd pierwszej instancji na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Skarga jest uzasadniona. Istota problemu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2000 r., H. i T. S. wykazali się prawem do dysponowania nieruchomością (działka nr ew. [...]) na cele budowlane w zakresie wykonania przyłącza kanalizacji sanitarnej, w rozumieniu art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego. Na powyższe pytanie należy odpowiedzieć przecząco, gdyż takich uprawnień nie dawało inwestorom oświadczenie z dnia [...].06.1997 r. Oświadczenie to stosownie do swej treści, można potraktować jako wzajemne oświadczenia woli złożone przez osoby, które ten dokument podpisały: K. C. wiceprezes [...][...]Sp. z o.o. – w imieniu Spółki, J. N. i A. S.. Oświadczenie tego typu ma charakter osobisty i wiąże tylko strony takiej umowy, nie wywołuje skutków zobowiązaniowych w stosunku do innych podmiotów a tym samym również do przyszłych właścicieli nieruchomości. Nie można oświadczenia takiego traktować, jako swoistej formy ustanowienia odpowiedniej służebności gruntowej w rozumieniu art. 145 kc, bo taką nie jest. W podobny sposób należy ocenić umowę z dnia [...].05.2000 r. zawartą pomiędzy J. N., T. S. i A. S. właścicielami sąsiednich działek nr [...],[...],[...]. W konsekwencji zawarcia tego typu umów (oświadczeń), można mówić o prawie stron umowy do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, wynikającym ze stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonania określonych robót budowlanych. Wzajemne zobowiązania wynikające z takiej umowy, mogą wiązać jedynie strony tej umowy, nie są natomiast wiążące (nie obowiązują) dla przyszłych właścicieli nieruchomości, gdyż są związane z konkretnymi osobami, a nie z nieruchomościami. Postanowienie § 7 aktu notarialnego umowy sprzedaży i ustanowienia hipoteki z dnia [...].04.2000 r., w którym mowa o przejściu na kupujących korzyści i ciężarów, dotyczy możliwości pobierania pożytków i innych dochodów z rzeczy, o których mowa w art. 140 kc, i ciężarów w rozumieniu art. 244 § 1 kc – ujawnionych w księdze wieczystej, nie zaś oświadczeń woli, które miały miejsce w niniejszej sprawie. W świetle powyższych rozważań, rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji należy uznać za błędne i naruszające prawo – art. 138 § 1 pkt 2 kpa. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w/w ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy – Przepisy wprowadzające, powołanej na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło