IV SA 2982/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia WSA Leszek Kamiński (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o nakazie rozbiórki skargę oddala. W wyniku czynności kontrolnych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu 3 kwietnia 2002 r. stwierdził, że na nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...] od strony drogi gminnej S. J. buduje ogrodzenie bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi architektoniczno-budowlanemu. W trakcie wizji lokalnej stwierdzono, że inwestor wykonał już podmurówkę z cegły klinkierowej 7 słupków murowanych o wysokości 1,60 m oraz słupek przybramowy o wysokości 2,40 m. Wobec powyższego decyzją [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Powiatowy Inspektor nakazał S. J. rozbiórkę wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia ogrodzenia od strony drogi gminnej na działce nr [...] przy ul. [...] w [...]. Od decyzji tej odwołanie wniósł S. J. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 136 § 2 k.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji uzasadniając to tym, iż Powiatowy Inspektor nie dokonał pełnej analizy stanu faktycznego. Z ustaleń zawartych w protokole wynikało bowiem, że inwestor przed rozpoczęciem budowy nie dopełnił wprawdzie obowiązku zgłoszenia zamiaru budowy, lecz skoro przedmiotowe ogrodzenie stanowi urządzenie budowlane związane z obiektem budowlanym organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie administracyjne w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, a nie art.48. Zdaniem organu odwoławczego sprawa nie została zatem wyjaśniona w stopniu niezbędnym do jej ostatecznego rozstrzygnięcia, gdyż organ I instancji nie przeprowadził pełnego postępowania wyjaśniającego w ramach nadzoru budowlanego. J. M. złożyła skargę na tę decyzję ponawiając argumenty przytaczane we wcześniejszych pismach, organ zaś w odpowiedzi na skargę podtrzymał stanowisko zajęte w decyzjach. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sprawa niniejsza na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, gdyż zgodnie z treścią tego przepisu sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skargę należało oddalić, gdyż zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do treści art. 3 § 1 wymienionej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że Sąd, rozpoznając skargę, ocenia czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne co oznacza, że w przypadku złożenia przez uprawnioną stronę odwołania, postępowanie prowadzone jest powtórnie przez organ odwoławczy, który przejmując kompetencje organu I instancji: może zakończyć to postępowanie wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, może uchylić tę decyzję zastępując ją własnym rozstrzygnięciem, może też uchylić tę decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Ten ostatni przypadek zachodzi wówczas, gdy w sprawie konieczne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego w znacznym rozmiarze, co stwarza sytuację, iż zebrane w powtórzonym postępowaniu dowody złożyć się mają się na nowy stan faktyczny sprawy. Nowy stan faktyczny wywoływać zaś będzie nowe oceny prawne, których nie sposób przewidzieć przed zebraniem dowodów. Z tego powodu kodeks postępowania administracyjnego nakazuje organowi II instancji uchylić wówczas decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W przeciwnym bowiem przypadku, gdyby postępowanie dowodowe w obszernym zakresie prowadził organ II instancji i dokonywał merytorycznych i ostatecznych ocen prawnych ustalonego na nowo stanu faktycznego odbyłoby się to z naruszeniem zasady instancyjności, gdyż uniemożliwiałoby stronom wykorzystanie możliwości kwestionowania ustaleń i ocen w administracyjnym toku dwóch instancji. W okolicznościach kontrolowanej przez Sąd sprawy, organ II instancji stanął zasadnie na stanowisku, iż organ I instancji orzekając o rozbiórce samowolnie wykonywanego ogrodzenia niewłaściwie zastosował przepis prawa materialnego tj. art. 48 Prawa budowlanego, gdyż przepis ten dotyczy rozbiórki samowolnie wznoszonych obiektów budowlanych. Tymczasem ogrodzenie, z prawnego punktu widzenia, nie jest obiektem budowlanym, lecz urządzeniem budowlanym, gdyż wymieniono je wśród urządzeń budowlanych w art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Skoro zaś tryb określony w art. 48 ma zastosowanie do obiektów budowlanych a nie do urządzeń budowlanych, to organ I instancji wadliwie zastosował wymieniony przepis, zamiast trybu przewidzianego w art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Tryb ten przewiduje zaś konieczność dokonania czynności procesowych i dowodowych, które muszą być przeprowadzone przez organ I instancji, będą bowiem kształtowały nowy stan faktyczny i prawny w sprawie, a zatem - ze względów opisanych powyżej - nie mógł wykonać ich organ II instancji. Z tego powodu uchylenie decyzji i skierowanie sprawy do powtórnego rozpoznania było zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.