IV SA 2990/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędziowie NSA Krystyna Borkowska, As. Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu w dniu 12 lutego 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi Związku [...] na postanowienie Wojewoda [...] z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] – Wojewoda [...] po rozpatrzeniu zażalenia Związku [...], na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2002 r., znak: [...] Burmistrza Gminy W., odmawiające dopuszczenia w/w związku do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie inwestycji E. projektowanej przy ul. [...] – utrzymał w mocy to postanowienie. Burmistrz Gminy W. oparł swoje orzeczenie na przepisie art. 31 § 2 kpa w motywach zaś podał, że Związek nie wykazał się posiadaniem interesu prawnego i obowiązku w przedmiotowym postępowaniu. Wojewoda [...] w uzasadnieniu swego postanowienia podniósł, że zgodnie z § 6 Statutu Związku, jego celem jest pomoc członkom w realizacji ich działalności gospodarczej, reprezentowanie ich interesów wobec organów władzy terenowej. Zdaniem organu w świetle tego zapisu Związek nie spełnia wymogu art. 31 § 1 pkt 2 kpa, gdyż cele zawarte w statucie nie stanowią uzasadnienia do uznania go za stronę w toczącym się postępowaniu, które dotyczy wydania pozwolenia firmie E. na budowę budynku handlowo-usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] w W. W skardze do Sądu Związek [...] wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Postępowanie organu I instancji, zdaniem skarżącego, było dotknięte wadą, gdyż organ nie wysłał do E. zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Organy obu instancji orzekając w sprawie nie przeprowadziły postępowania dowodowego, uchybiając dyspozycji art. 77 kpa. Uzasadnienia postanowień organów nie spełniają wymogów art. 124 § 2 w zw. z art. 126 i art. 107 § 3 kpa. Zdaniem Związku nie musi on wykazywać interesu prawnego ani obowiązku, bo do udziału na prawach strony legitymują go zapisy statutu i art. 5 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o organizacjach pracodawców. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując wcześniejszą argumentację i dodatkowo podniósł, że Związek nie może być uznany za stronę w omawianym postępowaniu w trybie art. 28 kpa, gdyż nie posiada interesu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1271 ze zm.). Zgodnie z przepisem art. 31 kpa, organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby, występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału na prawach strony w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Pojęcie organizacji społecznej musi być wykładane zgodnie z normatywnym jego określeniem zawartym w art. 5 § 2 pkt 5 kpa. Skarżący Związek ten wymóg spełnia. Podkreślenia wymaga, że dla rozpoznania żądania po myśli art. 31 kpa istotne jest spełnienie opisanych tam przesłanek. Podmiot występujący w postępowaniu na prawach strony nie ma w nim ani interesu prawnego, ani obowiązku w rozumieniu przepisu art. 28 kpa. Interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony, dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie (W. Dawidowicz "Ogólne postępowanie administracyjne"). Zdaniem Sądu organy obu instancji podjęły w sprawie prawidłowe rozstrzygnięcia, chociaż szczególnie uzasadnienie organu I instancji nie odwołuje się do przesłanek ustawowych. Jak wskazano wyżej organy nie miały podstaw do odwoływania się w swoich uzasadnieniach do dyspozycji art. 28 kpa. W motywach zaskarżonej decyzji Wojewody [...] zawarto jednak prawidłowe rozważania uzasadniające odmowę dopuszczenia Związku do udziału w sprawie projektowanej inwestycji E. Przesłankami inicjatywy procesowej Związku, które muszą wystąpić łącznie jest statutowy cel działalności i względy interesu społecznego (art. 31 kpa). Jak ustalił Sąd członkowie Związku prowadzili działalność na bazarku, umowa łącząca ich z właścicielem gruntu wygasła, na tym terenie inny podmiot tj. E. projektował inwestycję. Zdaniem Sądu statutowy cel działalności i względy interesu społecznego nie uzasadniają udziału Związku na prawach strony w postępowaniu związanym z realizacją tej inwestycji. Zgodnie z § 6 Statutu Związku, Związek ten ma pomagać członkom w realizacji ich działalności gospodarczej i reprezentować ich interesy. Zdaniem Sądu, zapis ten należy interpretować zgodnie z literalnym brzmieniem, chodzi tu o bieżącą reprezentację przy organizowaniu działalności gospodarczej, pomoc np. przez doradztwo z dziedziny prawa, ekonomii niezbędne do prowadzenia działalności. Udział w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę inwestycji w tym konkretnym przypadku, nie pozostaje w związku ze statutowym celem działalności organizacji skarżącej. Statutowy cel działalności w rozumieniu dyspozycji art. 31 kpa musi być tłumaczony wąsko. Przy wykładni tego przepisu należy mieć na uwadze, że interes organizacji społecznej nie może być stawiany ponad interes stron ("Zarys procesu administracyjnego" – W. Dawidowicz, Warszawa, 1989 r.). Udział organizacji na podstawie powyższego przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym. Do takiej kontroli w świetle statutu Związek nie jest powołany. Zdaniem Sądu prawidłowo przyjęto zatem, że wniosek Związku [...] o dopuszczenie do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie inwestycji E. projektowanej przy ul. [...] w W. nie zasługuje na uwzględnienie. Mając na uwadze powyższą argumentację Sąd oddalił skargę w trybie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270).