IV SA 2997/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-04
Skład orzekający: Bogusław Moraczewski, Anna Żak, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, opierając się na rzekomym rażącym naruszeniu przepisów dotyczących odległości od granicy obszaru kolejowego, bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego?Ratio decidendi
WSA uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, stwierdzając naruszenie przez organ przepisów art. 7 i 77 § 1 kpa. Organ odwoławczy nie wyjaśnił należycie stanu faktycznego, w szczególności granic obszaru kolejowego i rzeczywistych odległości od niego, a także nie rozważył kwestii uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów. Brak wyjaśnienia tych wątpliwości uniemożliwił prawidłową kontrolę sądową.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która stwierdziła nieważność pozwolenia na budowę stacji paliw. GINB uznał, że inwestycja narusza przepisy dotyczące odległości od granicy obszaru kolejowego. Inwestor zaskarżył decyzję GINB, argumentując, że wskazane odległości dotyczą ulicy, a nie granicy kolejowej, a projekt został uzgodniony z właściwymi jednostkami. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę inwestora.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądza zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogusław Moraczewski (spr.), Sędziowie NSA Anna Żak, As. WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] Sp. j. M. T., E. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego [...]Sp. j. M. T., E. W. kwotę 410 (czterysta dziesięć) złotych z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].06.2002 r. [...], po rozpatrzeniu odwołania [...]S.A. [...], Zakład w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa
uchylił decyzję Wojewody [...]z dnia [...].01.2002 r. [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...]z dnia [...].04.2001 r. nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę kontenerowej stacji paliw płynnych oraz stacji tankowania gazem propan-butan wraz z infrastrukturą techniczną w rejonie ul. [...] i ul. [...] w [...]
i stwierdził nieważność wymienionej decyzji Prezydenta Miasta [...].
Według organu odwoławczego beczki gazowe zostały zlokalizowane w odległości ok. 7,5m, a kiosk obsługi stacji w odległości ok. 5m od granicy terenu kolejowego. Narusza to rażąco art. 4a ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 05.05.1999 r. w sprawie odległości i warunków dopuszczających usytuowanie drzew lub krzewów, elementów ochrony akustycznej, wykonywania robót ziemnych, budynków lub budowli w sąsiedztwie linii kolejowych oraz sposobu urządzania i utrzymywania zasłon śnieżnych i pasów przeciwpożarowych. Zgodnie z tym przepisem budynki i budowle mogą być usytuowane w odległości nie mniejszej niż 10m od granicy obszaru kolejowego. "Z pomiarów dokonanych na podstawie rys. nr [...] (projekt zagospodarowania) ... oraz analogicznego rysunku nr [...] (dyspozycje przestrzenne)" wynika, że odległość ta została naruszona, a inwestor nie uzyskał zgody właściwego organu na odstępstwo. Projekt techniczny i projekt zagospodarowania "pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa".
Opisaną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].06.2002 r. inwestor – [...]Sp.j. M. T., E. W. w [...]zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jej uchylenie. Zarzucił, że narusza ona przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania , ponieważ zgodnie z treścią art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie kolejowym przez obszar kolejowy rozumie się wydzieloną powierzchnię gruntu przeznaczoną do eksploatacji linii kolejowych wraz ze znajdującymi się na tym gruncie obiektami budowlanymi służącymi temu celowi. Wskazane przez organ odwoławczy "odległości: 7,5m (beczki gazowe) i 5,0m (kiosk handlowy) od [...] – czyli Linii Zajęcia Terenu pod budowę ul. [...] (dawniej [...]) a zarazem wybudowanej po zachodniej stronie inwestycji (ul. [...]) – nie dotyczą granicy terenu kolejowego gdyż tereny te nigdy nie były terenem kolejowym po zachodniej części". Projekt zagospodarowania terenu został zatwierdzony przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej i uzgodniony z Zakładem Infrastruktury Kolejowej w [...]. Wynika z niego, że " odległość od najbliższego obiektu ... od obszaru kolejowego wynosi 25,5m." Inwestor działał w zaufaniu do organów administracyjnych i jednostek organizacyjnych gminy. Dysponował nieruchomością na cele budowlane, ponieważ zawarł odpowiednią umowę dzierżawy z organem reprezentującym interesy Gminy [...], a gdyby okazało się, że jest to podmiot do tego nieupoważniony, to stanowiłoby to jedynie przesłankę wznowieniową.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że "nie została dokładnie wyjaśniona kwestia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane", bo inwestor zawarł umowę dzierżawy z Zarządem Dróg i Komunikacji w [...], który jest Zarządcą nieruchomości, a nie jej właścicielem.
Na rozprawie w dniu [...].03.2004 r. właściciel skarżącej spółki M. T. oświadczył, że odległości beczek i kiosku od granicy terenu kolejowego uwidocznionej na rysunku [...] projektu zagospodarowania wynosi odpowiednio ponad 34m i ponad 49m. Organ odwoławczy bezzasadnie przyjął odległości od ul. [...], która "nie jest linią zajęcia terenu kolejowego. Ulica ta jest w dyspozycji Zarządu Dróg i Komunikacji w [...]".
W związku z reformą sądownictwa administracyjnego niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który zważył co następuje.
Skarga [...]Sp.j. M. T., E. W. w [...]zasługuje na uwzględnienie, ponieważ Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie odwoławcze z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 kpa. W sprawie nie zostały należycie wyjaśnione okoliczności związane z lokalizacją kontenerowej stacji paliw płynnych i stacji tankowania gazem na działkach w rejonie ulic [...]i [...]w [...]. Na rysunkach nr [...]i nr [...], na które powołuje się organ odwoławczy, brak jest oznaczenia granic obszaru kolejowego. Nie można więc zweryfikować prawdziwości ustalenia, że odległość beczek gazowych od tej granicy wynosi ok. 7,5m, a odległość kiosku obsługi wynosi ok. 5m. Według skarżącego są to odległości od ul. [...], a nie odległości od granicy obszaru kolejowego. Z dokumentacji technicznej sporządzonej na zlecenie inwestora przez rzeczoznawcę budowlanego w listopadzie 2002 r. wynika, że narożnik kiosku oddalony jest od zewnętrznej główki szyny kolejowej – 34,40m, a narożnik obudowy zbiorników z gazem oddalony jest od tej główki – 49,50m. Dokument ten również nie wskazuje przebiegu granic obszaru kolejowego. Nadto z akt sprawy nie wynika, kto jest właścicielem terenu miedzy terenem stacji paliw, a terenami kolejowymi i jak ten teren jest użytkowany. Nawet gdyby okazało się, że projekt techniczny i projekt zagospodarowania w zakresie odległości obiektów stacji paliw od granicy obszaru kolejowego narusza art. 4a ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 5 maja 1999 r. (Dz. U. nr 47, poz. 476 ze zm.), to w związku z prawną możliwością uzyskania zgody na odstępstwo od warunków usytuowania budynków lub budowli obowiązkiem organu odwoławczego było rozważenia czy w świetle pozytywnego zaopiniowania lokalizacji stacji przez [...]Zakład Infrastruktury Kolejowej w [...]naruszenie tego przepisu rzeczywiście ma charakter rażący. Skarżąca spółka miała bowiem prawo oczekiwać od organów administracji publicznej i jednostki organizacyjnej [...], że dokonane uzgodnienia mieszczą się w granicach kompetencji tzn., że są podmiotami właściwymi do rozstrzygnięcia sprawy, wyrażenia opinii lub stanowiska. Tego aspektu organ odwoławczy nie dostrzegł, ograniczając się do arbitralnego stanowiska, że naruszenie wymaganej odległości od granicy obszaru kolejowego bez uzyskania zgody właściwego organu jest rażącym naruszeniem prawa. Lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 kpa.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy sam przyznał, że w sprawie "nie została dokładnie wyjaśniona kwestia prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane". Organ odwoławczy winien był więc na podstawie art. 136 kpa przeprowadzić dodatkowe postępowanie dowodowe i umożliwić inwestorowi czynny udział w tym postępowaniu stosownie do zasady z art. 10 § 1 kpa. Brak wyjaśnienia tej i wcześniej wskazanych wątpliwości powoduje, że nie jest możliwa prawidłowa sądowa kontrola zaskarżonej decyzji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując ponownie sprawę winien uzupełnić wszystkie braki postępowania i ustosunkować się do twierdzeń strony skarżącej zawartych zarówno w skardze jak i w jej uzupełnieniu z dnia [...].11.2002 r. Dopiero wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego pozwoli na właściwe rozstrzygnięcie sprawy.
Z tych też względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło