IV SA 302/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędziowie As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, As. WSA Grzegorz Czerwiński /spr./, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2004 roku sprawy ze skargi J. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002 Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] września 2002 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] nakazał J. i A. K. oraz K. K. i P. K. zamieszkałym w W. przy ul. [...] rozbiórkę samowolnie dokonanej nadbudowy i rozbudowy budynku. W uzasadnieniu swojej decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] stwierdził, że J. i A.K. wybudowali na podstawie pozwolenia z dnia [...] lutego 1958 roku wydanego przez kierownika Działu Nadzoru Prezydium Rady Narodowej w [...] budynek mieszkalny parterowy. Następnie w roku 1987 zakończone zostały roboty budowlane polegające na nadbudowie bez wymaganego pozwolenia klatki schodowej. Ponieważ roboty te wykonane zostały przed rokiem 1995 zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane. Przepisy tej ustawy zezwalają na legalizację samowolnie wybudowanych obiektów lub ich części jeżeli znajdują się one na terenie przeznaczonym w obowiązującym – w okresie ich budowy – planie pod tego typu zabudowę. Z ustaleń Perspektywicznego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego Miasta [...] zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1982 roku wynika, że nieruchomość na której samowolnie dokonano nadbudowy i rozbudowy budynku znajduje się w strefie funkcjonalnej [...], w rejonie urbanistycznym [...], jednostka strukturalna [...] i przeznaczona jest pod trasę ekspresową tranzytową oznaczoną symbolem [...] ([...]). W tej sytuacji zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] istnieją przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowej nadbudowy. Od powyższej decyzji odwołanie złożyli J. i A. K. podnosząc zarzut, że plany budowy autostrady istnieją już od ponad dwudziestu lat i nie zostały dotychczas zrealizowane, a w tym samym rejonie innym osobom organy administracji udzielają pozwoleń na budowę. Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 roku, Nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...] z dnia [...] września 2002 roku podzielając argumentację zawartą w tej decyzji. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyła J. K. podnosząc zarzut, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie wskazuje precyzyjnie, której części budynku rozbiórka ma dotyczyć. Nadto podniosła zarzut, że organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę uregulowań zawartych w art. 35 ustawy z dnia 12 lipca 1984 roku o planowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 35 poz.185 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że obszary, dla których plan miejscowy ustala inne przeznaczenie, mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy, do czasu ich zagospodarowania zgodnie z planem. Skarżąca podniosła również zarzut, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych przez nią argumentów oraz, że istniejący stan w jej budynku trwa już ponad 15 lat i nie narusza to niczyich praw. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art.107§1 kpa. J. i A. K. oraz K. K. i P. K. nakazano dokonać rozbiórki samowolnie dokonanej nadbudowy i rozbudowy budynku. W ocenie Sądu nakaz ten został sformułowany nieprecyzyjnie. Przerzuca to ciężar ustalenia, które części budynku zbudowane zostały samowolnie i co podlega rozbiórce z organów administracji na strony postępowania. Z treści uzasadnienia decyzji wynika, że samowolą budowlaną podlegającą rozbiórce jest klatka schodowa. Tymczasem na podstawie treści innych dokumentów znajdujących się w aktach sprawy z kolei wynika, że samowolnie wybudowane zostało także piętro budynku. Wobec nieprecyzyjnego określenia treści nałożonego obowiązku decyzja nakazująca rozbiórkę mogłaby okazać się niewykonalna. Pogląd ten znajduje wparcie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 08 kwietnia 1999 roku, sygn. akt IV SA 1966/96 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "w rozpoznawanej sprawie podczas oględzin nie sporządzono szkicu sytuacyjnego określającego miejsce posadowienia przedmiotowego obiektu. Organ I instancji w sentencji rozstrzygnięcia nakazującej rozbiórkę określa, że chodzi o obiekt drewniany na fundamencie murowanym, dobudowany do istniejących budynków gospodarczych bez jakiegokolwiek bliższego określenia ich usytuowania w sytuacji gdy znajdujące się w przedstawionych aktach plany zagospodarowania działki siedliskowej skarżącego zawierają dane, z których wynika, że na działce skarżącego jest kilka budynków gospodarczych i wobec tego niezbędne było wskazanie do którego z tych budynków został dobudowany sporny obiekt. Przy tak ogólnikowo sformułowanej sentencji decyzji nie można zidentyfikować przedmiotu nakazu rozbiórki co w istocie może prowadzić do niemożności prawidłowego jej wykonania w przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego". Również w wyroku z dnia 02 września 1999 roku, sygn. akt IV SA 1418/97 Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z najistotniejszych elementów każdej decyzji administracyjnej. Musi więc ono być tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje nałożony na stronę. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Jest to niezbędne ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonania w postępowaniu egzekucyjnym". Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny przeprowadzić dowód z oględzin obiektu, który podlegać ma rozbiórce i dokonać opisu tych elementów, które winny być rozebrane. Następnie na planach budynku, które zostały sporządzone w wyniku jego inwentaryzacji winny zostać zaznaczone te elementy budynku, które mają podlegać rozbiórce. Jeśli zdaniem organu nadzoru budowlanego nadal istnieć będą przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę to w treści takiej decyzji określić należy, które elementy domu mają zostać rozebrane. Odnośnie sformułowanego przez skarżącą zarzutu, że organy nadzoru budowlanego nie wzięły pod uwagę, możliwości wynikającej z art.35 ustawy z dnia 12 lipca 1984 roku (Dz. U Nr 35 poz.185 ze zm.) o planowaniu przestrzennym stwierdzić należy, że art.35 ust.1 tej ustawy przewidywał możliwość wykorzystywania w sposób dotychczasowy obszarów dla których plan miejscowy ustalał inne przeznaczenie. Sytuacja opisana w tym przepisie dotyczy jednak zdaniem Sądu obiektów wybudowanych zgodnie z prawem do chwili uchwalenia planu. Z kolei art.35 ust.2 przewidywał, że na obszarach, o których mowa w ust.1 mogą być budowane obiekty budowlane tymczasowe jeżeli ich budowa jest niezbędna do prawidłowego wykorzystywania gruntów. Oczywiście możliwe jest uzyskanie pozwolenia na czasowe użytkowanie samowolnie wbudowanego budynku o jakim mowa w art.40 ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U Nr 38 poz.229 ze zm.) np. do czasu rozpoczęcia inwestycji przewidzianej w planie zagospodarowania przestrzennego. Każdy bowiem obiekt może być traktowany jako tymczasowy jeżeli inwestor wznosi go zamiarem czasowego jego użytkowania i z zamiarem jego rozbiórki po upływie pewnego okresu. Zwrócić jednakże należy uwagę na fakt, iż skarżąca w toku postępowania administracyjnego nigdy nie deklarowała, że nadbudowane piętro i klatkę schodową traktowała jako obiekty tymczasowe. Trudno w tej sytuacji żądać od organu administracji publicznej by z urzędu rozważał potraktowanie tych obiektów jako obiektów tymczasowych. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt. c, art.152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.