IV SA 3021/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-20

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz spółki cywilnej, której wspólnicy nie posiadali indywidualnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest decyzją wydaną z rażącym naruszeniem prawa, stanowiącym podstawę do stwierdzenia jej nieważności?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz spółki cywilnej, której wspólnicy nie posiadali indywidualnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jest wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego), co stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Przepisy Prawa budowlanego nie przewidują możliwości przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy na inny podmiot.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Wcześniej Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, a GINB utrzymał ją w mocy. Następnie GINB, rozpoznając sprawę ponownie w związku ze skargą, uchylił własną decyzję oraz decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę. Powodem było wydanie pozwolenia na budowę dla spółki cywilnej, podczas gdy decyzja o warunkach zabudowy była wydana dla jednego ze wspólników. Skarżący (wspólnicy spółki cywilnej) domagali się uchylenia decyzji GINB.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg A. M. oraz J. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargi oddala. Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2002 r. po przeprowadzeniu postępowania na żądanie J. i A. G., M. i K. B. oraz U. i G. Ł. – odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].02.2002 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. H. w [...] dla (kolor wkładu czerwony) [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedłożył ostateczną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].09.2001 r., Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu mieszkalnego bliźniaczego, wydaną dla A. M. Tym samym wywiązał się z obowiązku nałożonego w art. 33 ust.2 pkt 3 Prawa budowlanego. A. M. jest także podmiotem pozwolenia na budowę, a przyjęta przez współwłaścicieli gruntu forma działania w postaci spółki cywilnej nie ma dla sprawy znaczenia. W ocenie organu brak jest w tym stanie rzeczy przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...].03.2003 r., znak: [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i A. G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...], stwierdzając, iż pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o istniejące w obrocie prawnym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, potwierdzajacą zgodność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Rozpoznając ponownie sprawę w związku ze skargą J. i A. G. wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art.38 ust.2 ustawy z dnia [...].05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz.368 z późn. zm.), decyzją z dnia [...].07.2003 r. znak: [...], uwzględnił skargę w całości i uchylił własną decyzję z dnia [...].03.2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2002 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].025.2002 r. Główny organ nadzoru podzielił zarzuty skarżących, iż adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę jest inny podmiot niż decyzji z [...].02.2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tożsamości podmiotowej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwolenia na budowę stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. M., J. i R. K., działający jako wspólnicy spółki cywilnej "[...]", wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja o pozwoleniu na budowę została adresowana do wspólników spółki cywilnej "[...]", a więc także do A. M. jako wspólnika i współwłaściciela objętych inwestycją działek, a więc spełniony został wymóg z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nadzorczym. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa ( vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35). Zgodzić się trzeba, iż biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 1 kpa przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa". Przy czym przez rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego artykułu należy rozumieć także naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Nie ulega wątpliwości, iż organ architektoniczno – budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zobligowany był do sprawdzenia czy zostały spełnione wymogi zawarte w art.32 ust. 4 Prawa budowlanego i art. 35 ust.1 tejże ustawy. Dopiero w sytuacji spełnienia tychże warunków organ zobowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę. Norma art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane wyraźnie stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ono wymagane zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten jednoznacznie wymaga od podmiotu zamierzającego przystąpić do realizacji inwestycji, co do której w myśl art. 39 ustawy z dnia 7.07.19954 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (dz. U. Nr 89, poz. 415 z późn. zm.) jest wymagane uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, uzyskanie w pierwszej kolejności tej właśnie decyzji, którą następnie na podstawie art.33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Przepisy cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują możliwości przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na rzecz określonego podmiotu na inny podmiot. Możliwość taka w drodze art. 40 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych względów należy stwierdzić, iż niedopuszczalnym jest udzielenie pozwolenia na budowę podmiotowi, który nie uzyskał adresowanej do siebie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. "Pozwolenie na budowę wydane podmiotowi, który posłużył się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której adresatem jest inny podmiot winno być traktowane jako wydane na rzecz podmiotu nie posiadającego w ogóle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wobec rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane" (vide wyrok NSA z 1.04.1999 r., IV S.A. 536/97). Zasadnie skarga podnosi, iż spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, nie korzysta także z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 kpa, a w konsekwencji nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Wymienienie takiego podmiotu w decyzji administracyjnej jako jedynego jej adresata stanowi uchybienie wymienione w art. 156 § 1 pkt 4 kpa jako przesłankę stwierdzenie nieważności takiej decyzji. Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji wydana została dla A. M. Aktem notarialnym z dnia [...].01.2002 r. Pep [...] Nr [...] A. M. wniósł jako wkład do spółki cywilnej "[...]" prawo użytkowania wieczystego nieruchomości działki o nr [...] i [...] i z datą tą nieruchomości powyższe stanowią wspólność łączną wspólników spółki: A. M., R. K. i J. K. Wbrew twierdzeniom skargi wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...].01.2002 r. złożyła spółka [...] w imieniu której działali wspólnicy J.R. K. – A. M. i tak określony podmiot był adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę Nr. [...] z dnia [...].02.2002r. Tak więc postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zostało wszczęte na wniosek wspólników spółki cywilnej i oni jako strony uzyskali ostateczną decyzję administracyjną. Jednocześnie nie ulega wątpliwości, iż ani J. K., ani R. K. nie uzyskali wcześniej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć za trafny pogląd wyrażony z zaskarżonej decyzji, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 32 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 7.09.1994 r. Prawo budowlane, co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 kpa. Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, należało skargę oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.02 2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło