IV SA 3022/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-20
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz spółki cywilnej, której wspólnicy nie uzyskali indywidualnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa?Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę wydana na rzecz spółki cywilnej, której wspólnicy nie uzyskali indywidualnie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego. Przepisy nie przewidują możliwości przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy na inny podmiot, a jedynie decyzji o pozwoleniu na budowę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającą nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę. Wcześniej Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji, uznając, że pozwolenie zostało wydane zgodnie z prawem, ponieważ inwestor przedłożył decyzję o warunkach zabudowy wydaną dla A. M. GINB, rozpoznając ponownie sprawę, uchylił własną decyzję i decyzję Wojewody, stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta o pozwoleniu na budowę. Uzasadniono to brakiem tożsamości podmiotowej między decyzją o warunkach zabudowy a decyzją o pozwoleniu na budowę, która została wydana dla spółki cywilnej. Skarżący, wspólnicy spółki cywilnej, argumentowali, że pozwolenie było adresowane również do nich. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Sędziowie (WSA, Ewa Machlejd, Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg A. M. oraz J. i R. K. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej skargi oddala.
Wojewoda [...] decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2002 r. po przeprowadzeniu postępowania na żądanie J. i A. G., M. i K. B. oraz U. i G. Ł. – odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta [...] Nr [...] z dnia [...].02.2002 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku bliźniaczego na terenie działek nr [...] i [...] przy ul. H. w [...] dla [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż inwestor do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę przedłożył ostateczną decyzję Prezydenta [...] z dnia [...].09.2001 r., Nr [...] ustalającą warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla budowy domu mieszkalnego bliźniaczego, wydaną dla A. M. Tym samym wywiązał się z obowiązku nałożonego w art. 33 ust.2 pkt 3 Prawa budowlanego.
A. M. jest także podmiotem pozwolenia na budowę, a przyjęta przez współwłaścicieli gruntu forma działania w postaci spółki cywilnej nie ma dla sprawy znaczenia.
W ocenie organu brak jest w tym stanie rzeczy przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Główny Inspektor Nadzoru budowlanego decyzją z dnia [...].03.2003 r., znak: [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania J. i A. G. – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko Wojewody [...], stwierdzając, iż pozwolenie na budowę zostało wydane w oparciu o istniejące w obrocie prawnym decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, potwierdzajacą zgodność inwestycji z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozpoznając ponownie sprawę w związku ze skargą J. i A. G. wniesioną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art.38 ust.2 ustawy z dnia [...].05.1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74 poz.368 z późn. zm.), decyzją z dnia [...].07.2003 r. znak: [...], uwzględnił skargę w całości i uchylił własną decyzję z dnia [...].03.2003 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].12.2002 r. i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].025.2002 r.
Główny organ nadzoru podzielił zarzuty skarżących, iż adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę jest inny podmiot niż decyzji z [...].02.2002 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Brak tożsamości podmiotowej w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu i pozwolenia na budowę stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. M., J. i R. K., działający jako wspólnicy spółki cywilnej "[...]", wnosząc o jej uchylenie. Zdaniem skarżących decyzja o pozwoleniu na budowę została adresowana do wspólników spółki cywilnej "[...]", a więc także do A. M. jako wspólnika i współwłaściciela objętych inwestycją działek, a więc spełniony został wymóg z art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Kontrolowana decyzja zapadła w postępowaniu nadzorczym.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą winno być ustalenie czy dana decyzja dotknięta została jedna z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa ( vide wyrok NSA z 22. 05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1987 r., nr1, poz.35).
Zgodzić się trzeba, iż biorąc pod uwagę okoliczności przedmiotowej sprawy pierwszoplanowe znaczenie ma ocena z punktu widzenia pkt 2 art. 156 § 1 kpa przewidującego jako przesłankę stwierdzenia nieważności wydanie decyzji "bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa".
Przy czym przez rażące naruszenie prawa w rozumieniu powołanego artykułu należy rozumieć także naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności.
Nie ulega wątpliwości, iż organ architektoniczno – budowlany przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę zobligowany był do sprawdzenia czy zostały spełnione wymogi zawarte w art.32 ust. 4 Prawa budowlanego i art. 35 ust.1 tejże ustawy.
Dopiero w sytuacji spełnienia tychże warunków organ zobowiązany był do udzielenia pozwolenia na budowę.
Norma art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane wyraźnie stanowi, iż pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeśli jest ono wymagane zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Przepis ten jednoznacznie wymaga od podmiotu zamierzającego przystąpić do realizacji inwestycji, co do której w myśl art. 39 ustawy z dnia 7.07.19954 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (dz. U. Nr 89, poz. 415 z późn. zm.) jest wymagane uzyskanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, uzyskanie w pierwszej kolejności tej właśnie decyzji, którą następnie na podstawie art.33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
Przepisy cytowanej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym nie przewidują możliwości przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej na rzecz określonego podmiotu na inny podmiot. Możliwość taka w drodze art. 40 Prawa budowlanego odnosi się jedynie do decyzji o pozwoleniu na budowę. Z tych względów należy stwierdzić, iż niedopuszczalnym jest udzielenie pozwolenia na budowę podmiotowi, który nie uzyskał adresowanej do siebie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
"Pozwolenie na budowę wydane podmiotowi, który posłużył się decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, której adresatem jest inny podmiot winno być traktowane jako wydane na rzecz podmiotu nie posiadającego w ogóle decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, co stanowi przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wobec rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane" (vide wyrok NSA z 1.04.1999 r., IV S.A. 536/97).
Zasadnie skarga podnosi, iż spółka cywilna nie ma osobowości prawnej, nie korzysta także z przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 28 kpa, a w konsekwencji nie może być adresatem decyzji administracyjnej. Wymienienie takiego podmiotu w decyzji administracyjnej jako jedynego jej adresata stanowi uchybienie wymienione w art. 156 § 1 pkt 4 kpa jako przesłankę stwierdzenie nieważności takiej decyzji.
Okolicznością w sprawie bezsporną jest, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] Nr [...] z dnia [...].09.2000 r. ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji wydana została dla A. M.
Aktem notarialnym z dnia [...].01.2002 r. Pep [...] Nr [...] A. M. wniósł jako wkład do spółki cywilnej "[...]" prawo użytkowania wieczystego nieruchomości działki o nr [...] i [...] i z datą tą nieruchomości powyższe stanowią wspólność łączną wspólników spółki: A. M., R. K. i J. K.
Wbrew twierdzeniom skargi wniosek o pozwolenie na budowę z dnia [...].01.2002 r. złożyła spółka [...] w imieniu której działali wspólnicy J.R. K. – A. M. i tak określony podmiot był adresatem decyzji o pozwoleniu na budowę Nr. [...] z dnia [...].02.2002r.
Tak więc postępowania w sprawie pozwolenia na budowę zostało wszczęte na wniosek wspólników spółki cywilnej i oni jako strony uzyskali ostateczną decyzję administracyjną.
Jednocześnie nie ulega wątpliwości, iż ani J. K., ani R. K. nie uzyskali wcześniej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Mając powyższe na uwadze należy przyjąć za trafny pogląd wyrażony z zaskarżonej decyzji, iż decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 32 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 7.09.1994 r. Prawo budowlane, co wypełnia dyspozycję art. 156 § 1 pkt. 2 kpa.
Z tych wszystkich względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku, należało skargę oddalić w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30.02 2002 r. "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi" (Dz.U Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło