IV SA 3024/02
WyrokWSA w Warszawie2004-03-03
Skład orzekający: Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska, Sędzia WSA W. Mazur, Asesor WSA A. Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. dotyczącej reformy rolnej, uznając, że strona skarżąca nie wykazała swojej legitymacji procesowej do wystąpienia z takim żądaniem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nieprawidłowo odmówił wszczęcia postępowania nadzorczego, ponieważ zaniechał przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego w celu wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym legitymacji procesowej strony skarżącej. Przedłożony przez stronę dokument cesyjny z 1939 r. jednoznacznie wskazywał na przewłaszczenie nieruchomości na rzecz ojca skarżącego, co powinno zostać uwzględnione przez organ.Stan faktyczny
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję o odmowie wszczęcia postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1950 r. dotyczącej reformy rolnej. Organ uznał, że skarżący M. S. nie przedłożył dokumentu potwierdzającego jego legitymację procesową do występowania z żądaniem zwrotu nieruchomości o powierzchni 1,10 ha. Skarżący zarzucił, że organ pominął istotne fakty, w tym urzędowe wydzielenie nieruchomości w 1939 r. dla jego ojca. W toku postępowania sądowego skarżący przedłożył dokument cesyjny z 1939 r. potwierdzający przewłaszczenie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2002 r. Zasądzono od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. S. zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Gorczycka-Muszyńska (spr.), Sędziowie WSA W. Mazur, Asesor WSA A. Szymańska, Protokolant G. Dalba, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2002r, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz M. S. 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. wydaną na podstawie art. 127 § 3 kpa utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, zakwestionowaną w odwołaniu M. S., którą orzeczono o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1950 r. uznającego, że nieruchomość ziemska N. o pow. 80,5792 ha podpada pod działanie dekretu o reformie rolnej.
W uzasadnieniu tej decyzji podano, że M. S. "nie przedłożył dokumentu potwierdzającego jego legitymację procesową do występowania z żądaniem zwrotu nieruchomości o powierzchni 1,10 ha. Akta nie potwierdzają, aby w roku 1939 została wydzielona prawnie nieruchomość o powierzchni 1,1 ha z N. na rzecz ojca skarżącego".
W skardze na tę decyzję wniesionej do Sądu Administracyjnego M. S. zarzucił, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z prawem, pomija bowiem istotne dla wyniku sprawy fakty, w szczególności ten, że w dniu 5 sierpnia 1939 r. dokonane zostało urzędowe wydzielenie om. nieruchomości( o pow. 1,1 ha) z pozostałej części majątku N., dla nowopowstałej jednostki ustanowiono odrębny od reszty N. nr hip.
o symb. [...] i wpisano jako jedynego i wyłącznego właściciela - ojca skarżącego.
W sprawie niniejszej skarżący, jako spadkobierca K. K. S., ostatniego formalnego właściciela enklawy dworskiej w N., posiada więc legitymację procesową do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności pow. decyzji z dnia [...] stycznia 1950 r. W odpowiedzi na skargę organ naczelny podniósł, że prawa do tej części N. M. S. wywodzi jedynie z faktu, że nieruchomość ta stanowiła zabezpieczenie udzielonej w 1939 r. przez ojca wnioskodawcy – K. K. ( po zmianie nazwiska – S.) pożyczki A. i S. braciom Z.. Żadnego jednak dowodu potwierdzającego, że kwestionowana nieruchomość została przeniesiona prawnie na ojca - skarżący nie przedłożył.
Przy piśmie procesowym z dnia 26 lutego 2004 r. skarżący przedłożył zgłoszenie cesyjne nr [...] "świadectwo przewłaszczenia stanów majątkowych - wyciąg tabelaryczny uproszczony" z adnotacją sądową " przewłaszczono za wnioskiem Nr [...] pod datą [...] sierpnia 1939 r. Postanowienie Sądu Okręgowego [...]". Dokument ten potwierdzony został za zgodność z oryginałem przez Sąd Okręgowy w W. w dniu 15 lutego 1947 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sprawa nie została wyjaśniona w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie zgodne z prawem.
Z treści wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1950 r. oraz dalszej korespondencji prowadzonej w tej sprawie jednoznacznie wynika, że wnioskodawca domaga się stwierdzenia nieważności tej decyzji tylko w części dotyczącej parceli o pow.1,10 ha -enklawa dworska N. n/S. opisanej w KW [...]. Do wniosku dołączony został wyciąg wierzytelny akt hipotecznych z KW [...] ( zał. Nr 3) potwierdzony za zgodność z oryginałem przez notariusza z poświadczeniem autentyczności podpisu notariusza - przez Prezesa Sądu Okręgowego w W.
Jeśli wyciąg ten budził wątpliwości organu nadzoru - organ ten mógł zobowiązać wnioskodawcę do przedłożenia pełnego odpisu tego dokumentu bądź wystąpić z własnej inicjatywy do Sądu powszechnego o jego wydanie. Należy bowiem przypomnieć, że obowiązek przeprowadzenia pełnego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie ( art. 7 kpa) i nie może on być przerzucany na stronę pod rygorem nie uwzględnienia jej żądania. Ciężar dowodu z mocy art. 77 § 1 kpa spoczywa na organie administracyjnym i jeżeli strona przedłoży niepełny bądź niewystarczający, w ocenie organu, materiał dowodowy - to organ ma obowiązek go uzupełnić, aż do uzyskania pewności co do istnienia określonego stanu prawnego lub faktycznego ( por. wyrok NSA z dnia 4 września 1981 r. SA 1471/81). O tym, że w sprawie niniejszej taka potrzeba istniała i że nie zachowanie w/wsk. zasad postępowania administracyjnego miało istotny wpływ na wynik sprawy, świadczy przedłożony w toku postępowania sądowego odpis zgłoszenia cesyjnego Nr [...], dokonanego przez Prokuratorię Generalną RP - świadectwo przewłaszczenia stanów majątkowych, w którym jednoznacznie wskazano, że: "w dniu 5 sierpnia r.b. z wniosku Pani E. K. reprezentującej interesa jej małoletniego syna, za obopólną zgodą układających się wzajemnie stron, dokonano zbiorczej cesji majątkowej, wskutek której to przewłaszczono całość wymienianego wyżej mienia, przelewając pełnię praw rzeczowych na rzecz i dobro strony nabywczej (...) uświadamia się zatem, że
z dniem parafowania niniejszego dokumentu wygasły trwale wszelkie prawa własnościowe uwidocznione uprzednio po stronie zbywczej skutkiem czego wnosi się o ich anulowanie z jednoczesnym wpisem tychże praw na rzecz i dobro oznaczonego w niniejszym akcie nabywcy". W adnotacji sądowej zamieszczonej
w tym dokumencie podano : "przewłaszczono za wnioskiem nr [...] pod datą [...] sierpnia 1939 r. postanowienie [...]."
Stwierdzenie organu zawarte w uzasadnieniu decyzji, że strona skarżąca nie udokumentowała swoich praw do omawianej nieruchomości, a tym samym -nie wykazała, że posiada legitymację do wystąpienia z żądaniem stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1950 r. obejmującego także enklawę dworską N. n/S. - jest więc gołosłowne i sprzeczne z materiałem dowodowym sprawy. Zaniechanie przez organ administracyjny podjęcia czynności procesowych, zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza, gdy wnioskodawca powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest istotnym uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwość decyzji.
Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło