IV SA 3059/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, Sędziowie ( WSA, As. WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak (spr.), Bogusław Cieśla, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2005 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 3059/03 UZASADNIENIE Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003r. wydaną z upoważnienia Wojewody [...] na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdzono z urzędu nieważność decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] sierpnia 1981r. udzielającej J. i W.P. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na nieruchomości położonej w P. przy ul. R. (dawny adres R.). W uzasadnieniu decyzji organ podał, iż kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r.. Zgodnie z art. 5 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy obiekty budowlane powinny być budowane i utrzymywane zgodnie z wymaganiami współczesnej wiedzy w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia. Przez nieruchomość inwestorów przebiega gazociąg wysokiego ciśnienia Ø 300 wybudowany w 1972r. Zgodnie z obowiązującą w dacie wydania pozwolenia na budowę normą branżową BN-80-8976-31 "Odległości poziome gazociągów wysokiego ciśnienia", odległość takiego gazociągu od budynku mieszkalnego winna wynosić 20m. W zatwierdzonym, kontrolowaną decyzją o pozwolenie na budowę, projekcie budowlanym odległość gazociągu od projektowanego budynku w najbliższym zbliżeniu wynosi7,5m. Nie zachowanie wymaganej normą branżową odległości stanowi zdaniem organu pierwszej instancji, rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 1 Prawa budowlanego, tj. naruszenie warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzja narusza także rażąco art. 29 § 5 Prawa budowlanego, gdyż pozwolenie na budowę wydano J. i W. małżonkom P., podczas gdy wyłącznym właścicielem nieruchomości była J. P., w związku z czym W. P. nie posiadał prawa do dysponowania tą nieruchomością na cele budowlane. Odwołanie od tej decyzji wniosła J. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003r. po rozpatrzeniu wymienionego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podzielił stanowisko Wojewody [...], iż zlokalizowanie budynku mieszkalnego w odległości 7,5m od gazociągu wysokiego ciśnienia stanowi rażące naruszenie art. 5 § 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Nie zgodził się natomiast ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, iż wydanie decyzji na rzecz J. i W. P. stanowi rażące naruszenie art. 29 § 5 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydanie decyzji udzielającej pozwolenia na budowę na rzecz podmiotów, z których tylko jednemu przysługuje wyłączne prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniosła J. P. Skarżąca podała, iż decyzje są dla niej krzywdzące. Budynek wybudowała w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Decyzją z dnia [...] października 1985r. budynek został oddany do użytkowania. Nikt nie kwestionował jego lokalizacji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca nie wskazała żadnych konkretnych zarzutów do kwestowanej decyzji. Sąd jednak, zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270) dokonuje kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, czyli zgodności z prawem. Sąd z urzędu bierze pod uwagę czy decyzja nie narusza prawa materialnego bądź procesowego i jest władny uwzględnić skargę ze względu na inne uchylenia niż w niej podnoszone. Dokonując pod tym względem kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd stwierdza, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu o stwierdzeniu nieważności, a więc w postępowaniu nadzwyczajnym, o którym mowa, w art. 156 § 1 kpa. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzając nieważność decyzji administracyjnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ zobowiązany jest do wykazania nie tylko niewątpliwego naruszenia prawa, ale także wykazania, iż naruszenie to miało charakter rażący. W prowadzonym postępowaniu musi być wykazane, jakie przyczyny spowodowały uznanie, iż w konkretnej sprawie zachodzi kwalifikowane naruszenie prawa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 lutego 2000r. sygn. akt V SA 463/99). Zgodnie z orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisów prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może pozostawać w obrocie prawnym, jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992r., sygn. akt V SA 86/92). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie nie wykazano nie tylko tego, czy naruszenie prawa jest rażące, ale nawet tego, czy w ogóle doszło do naruszenia prawa. Stwierdzając nieważność udzielonego małżonkom P. pozwolenia na budowę z dnia 5 sierpnia 1981r. organ wskazał jedynie, iż doszło do rażącego naruszenia art. 5 § 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974r. Ograniczając uzasadnienie skarżonej decyzji do takiego stwierdzenia organ nie wyjaśnił, w jakim zakresie treści kontrolowanej decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną poprzez proste ich zestawienie. Wskazany przepis art. 5 ustawy Prawo budowlane, postuluje projektowanie, budowanie i utrzymywanie obiektów budowlanych w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia i znajduje swoją konkretyzacją w określonych przepisach techniczno-budowlanych, w tym przepisach określających warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i drugiej instancji przepisów takich nie wskazał, nie można więc mówić o ich naruszaniu, a tym bardziej rażącym naruszaniu. W dacie wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji obowiązywało rozporządzenia Ministra Górnictwa z dnia 18 sierpnia 1978r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe (Dz. U. z 1978r. nr 21 poz. 94) odsyłające w § 5 do odrębnych przepisów określających minimalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych, których organ nie wskazał. Kolejne rozporządzenia określające warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, określały precyzyjnie dopuszczalne odległości sieci gazowych od obiektów terenowych. Obecnie obowiązujące rozporządzenie z dnia 30 lipca 2001r. (Dz. U. z 2001r. nr 975 poz. 1055) w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, w §. 9 ust. 1 określa szerokość strefy kontrolowanej, w której nie należy wznosić budynków i innych urządzeń, dla gazociągów podwyższonego ciśnienia i gazociągów wysokiego ciśnienia o średnicy nominalnej powyżej DW150 do DW 300 włącznie – na 6 metrów. Oznacza to, że lokalizacja przedmiotowego budynku jest zgodna z obecnie obowiązującymi przepisami określającymi warunki techniczne dla sieci gazowych. Organy nie wyjaśniły, w sposób nie budzący wątpliwości, iż przesłanka wskazana w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, istniała w odniesieniu do decyzji z dnia 5 sierpnia 1981r.. Naruszono w ten sposób podstawowe zasady postępowania administracyjnego zawarte w art. 6, art. 7 i art. 8 kpa, zobowiązując organy administracji państwowej do działania na podstawie przepisów prawa i prowadzenia postępowania w taki sposób aby zostały wyjaśnione istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c oraz art. 152 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.