IV SA 3067/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-30

Skład orzekający: Otylia Wierzbicka, Tadeusz Cysek, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki Wisły w celu pogłębienia koryta dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego, na terenie rezerwatu przyrody, jest dopuszczalne i czy właściwym organem do wydania takiego pozwolenia jest starosta, a nie wojewoda?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wydobywanie piasku z rzeki w celu pogłębienia koryta dla zabezpieczenia przeciwpowodziowego jest dopuszczalne na terenie rezerwatu przyrody, ponieważ takie działania znoszą zakazy obowiązujące w rezerwatach i mogą być kwalifikowane jako działania związane z zapobieganiem klęsce żywiołowej lub utrzymaniem koryta rzeki. Ponadto, sąd stwierdził, że właściwym organem do wydania pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z wód nie jest wojewoda na podstawie art. 140 ust. 2 Prawa wodnego, lecz starosta na podstawie art. 140 ust. 1 Prawa wodnego, gdyż pojęcie 'roboty w wodach' nie obejmuje wydobywania piasku.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o udzieleniu spółce S. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki Wisły w celu pogłębienia koryta dla zabezpieczenia przeciwpowodziowego na terenie rezerwatu przyrody. Skarżący podnosił zarzuty naruszenia przepisów o ochronie przyrody, sprzeczności z opinią Ministra Środowiska oraz niewłaściwości organu wydającego pozwolenie (Starosty zamiast Wojewody).
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Sędziowie sędzia NSA Tadeusz Cysek,, asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Ewa Oleksiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 czerwca 2004 sprawy ze skargi A. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki Wisły oddala skargę IV SA 3067/03 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez A..w G., utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. udzielającej spółce S. Sp. z o.o. z siedzibą w W. pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku z rzeki Wisły w celu pogłębienia koryta rzeki dla potrzeb zabezpieczenia przeciwpowodziowego na odcinku od km [...] do km [...] rzeki Wisły. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził w szczególności, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wydobywanie piasku na terenie rezerwatu przyrody "[...]" jest dopuszczalne na zasadzie art.23a ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz.1079 z późn.zm.). Działalność objęta zezwoleniem będzie bowiem służyła zwiększeniu bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, co wyłącza, w świetle przywołanego wyżej przepisu ustawy o ochronie przyrody, niektóre obostrzenia obowiązujące na obszarach rezerwatów przyrody. Skarga A. w G. na powyższe orzeczenie podnosi, iż decyzja narusza zakaz wstępu i zakłócania ciszy w rezerwacie, wynikające z art.9 ust.1 Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz.U. Nr 166, poz.1224). Stanowisko organu jest ponadto sprzeczne z opinią Ministra Środowiska, stosownie do której art.23a ust.2 pkt 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody nie ma zastosowania do komercyjnego poboru piasku ani do wszelkich innych działań, które są realizowane poza okresem nagłego zagrożenia i nie są związane z likwidacją skutków powodzi, nawet jeżeli celem tych robót jest likwidacja zagrożeń powodziowych. Skarżący zarzuca, iż wbrew art.107§3 k.p.a. Wojewoda [...] nie odniósł się do tych argumentów, podnoszonych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto podniósł skarżący, iż zgodnie z art.9 ust.2 pkt 1 lit.e w związku z art.140 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229, z późn.zm.), właściwym do orzekania w sprawie w I instancji nie był Starosta [...] a Wojewoda [...]. Przedmiotem pozwolenia wodnoprawnego w niniejszej sprawie jest bowiem wykonywanie robót w wodach. Do tej kategorii robót stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące urządzeń wodnych a zgodnie z art.140 ust.2 ustawy organem właściwym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią jest wojewoda. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niezasadna. Nietrafnie zarzucił skarżący, iż decyzje w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego spółce S. sp z o.o. wydano z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej organów. W ocenie Sądu prawidłowo orzekał w niniejszej sprawie – w I instancji Starosta Powiatu [...] w II instancji – Wojewoda [...]. W ocenie Sądu w sprawie nie mogą znaleźć zastosowania powołane przez skarżącego art.9 ust.2 pkt 1 lit.e w związku art.140 ust.2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 115 z 2001 r., poz.1229, z późn.zm.). Z pierwszego z tych przepisów wynika, iż przepisy ustawy dotyczące urządzeń wodnych stosuje się odpowiednio do robót w wodach. Drugi z tych przepisów stanowi natomiast, iż organem uprawnionym do wydawania pozwoleń wodnoprawnych na wykonanie urządzeń wodnych zabezpieczających przed powodzią jest wojewoda. Abstrahując nawet od kwestii tego, czy przewidziany przez ustawodawcę nakaz odpowiedniego stosowania do robót w wodach przepisów dotyczących urządzeń wodnych, obejmuje stosowanie do tych robót normy kompetencyjnej z art.140 ust.2 ustawy, Sąd stwierdza, iż skarżący błędnie traktuje jako roboty, o których mowa w art.9 ust.2 pkt 1 lit.e Prawa wodnego, przedmiot pozwolenia wodnoprawnego udzielonego w niniejszej sprawie (wydobywanie piasku z wód). W związku bowiem z faktem, iż ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "roboty" na gruncie Prawa wodnego, zbadać należy kontekst, w jakim pojęcie to jest używane w przepisach ustawy. Najistotniejsze wnioski, z punktu widzenia niniejszej sprawy, wynikają zdaniem Sądu z analizy brzmienia art.122 ust.2 pkt 2 i 3 ustawy, w których poczyniono wyraźne rozróżnienie pomiędzy "robotami" (przez które rozumie się "wznoszenie obiektów budowlanych oraz wykonywanie innych [niż wznoszenie tych obiektów] robót") oraz "wydobywaniem piasku" (podobnie zresztą jak wydobywaniem kamienia, żwiru i innych materiałów). Zdaniem Sądu pojęcie "roboty" w rozumieniu art.9 ust.2 pkt 1 lit.e ustawy należy interpretować tak samo, jak uczynił to ustawodawca w art.122 ust.2. Powyższe czyni bezprzedmiotowym rozważanie zastosowania art.140 ust.2 pkt 2 w sprawie. Pozwolenie wodnoprawne wydał zatem organ właściwy w świetle art.140 ust.1 ustawy. Sąd nie podziela zarzutów skarżącego odnośnie niezgodności pozwolenia wodnoprawnego z przepisami 23a ust.1 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2001 r. Nr 99, poz.1079 z późn.zm.) oraz §9 ust.1 pkt 5 i 7 Rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 23 grudnia 1998 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody (Dz.U. Nr 166, poz.1224). Bezspornym jest (w tym oceny tej nie kwestionuje skarżący), iż skutkiem poboru piasku, o którym mowa w pozwoleniu wodnoprawnym, ma być pogłębienie koryta rzeki i tym samym zwiększenie bezpieczeństwa przeciwpowodziowego, co jednoznacznie wynika z opinii, jaką w tym przedmiocie przedstawił Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w W. W ocenie Sądu działania takie, zgodnie z postanowieniami wskazanej wyżej ustawy i rozporządzenia, znoszą zakazy obowiązujące w rezerwatach przyrody. Przedmiot pozwolenia można bowiem zakwalifikować zarówno jako wspomniane w art.23a ust.2 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody działania związane z zapobieganiem klęsce żywiołowej (Sąd nie podziela rygorystycznej w tym zakresie wykładni przepisów dokonanej w piśmie Biura Orzecznictwa Administracyjnego Ministerstwa Środowiska z dnia [...] lipca 2001 r., na którą powołuje się skarżący), jak też jako utrzymywanie koryta rzeki, o którym mowa w §9 ust.1 pkt 4 rozporządzenia. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) w związku z art.97 ust.1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271), orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło