IV SA 3077/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-28

Skład orzekający: Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, As. WSA Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wstrzymując wykonanie decyzji na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., musi wskazać konkretną przesłankę z art. 156 § 1 k.p.a. oraz okoliczności uzasadniające prawdopodobieństwo jej wystąpienia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wstrzymując wykonanie decyzji na podstawie art. 159 § 1 k.p.a., musi nie tylko wskazać, że istnieje prawdopodobieństwo wystąpienia jednej z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., ale również sprecyzować, która z tych wad w konkretnej sprawie ma zastosowanie i przytoczyć okoliczności faktyczne uzasadniające to prawdopodobieństwo. Samo powołanie się na ogólne przesłanki nieważności jest niewystarczające.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg Wspólnot Mieszkaniowych na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Wojewody o wstrzymaniu wykonania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę osiedla. Wojewoda wstrzymał wykonanie decyzji na wniosek Wspólnot Mieszkaniowych, które domagały się stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił postanowienie Wojewody, wskazując na brak podstaw do wstrzymania wykonania decyzji, zwłaszcza w kontekście wcześniejszego umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Wspólnot Mieszkaniowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg Wspólnot Mieszkaniowych [...] na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji administracyjnej skargi oddala Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 159 § 1 kpa i art. 123 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa wstrzymał na wniosek Wspólnot Mieszkaniowych [...] wykonanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę III etapu osiedla mieszkaniowego budynek wielorodzinny [...] położonego na działce nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w [...]. W uzasadnieniu podał, że do organu wpłynął wniosek Wspólnot Mieszkaniowych [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. oraz wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotowej decyzji do czasu orzeczenia o legalności wydania tego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 159 § 1 kpa organ administracji państwowej, właściwy w sprawie stwierdzenia nieważności, wstrzymuje z urzędu lub na żądanie strony wykonanie decyzji, jeżeli zachodzi prawdopodobieństwo, że jest ona obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 144 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia spółki [...] sp. z o.o. uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdził, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] po wszczęciu postępowania na wniosek P. P. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. Decyzja ta, wobec nie wniesienia od niej odwołania do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stała się ostateczna. Bez względu na merytoryczną treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r., w obrocie prawnym nadal funkcjonuje ostateczne rozstrzygnięcie orzekające w kwestii nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. Dlatego należy rozważyć, czy ponowna inicjacja postępowania nieważnościowego w sprawie tej samej decyzji administracyjnej nie będzie skutkować tym, że kolejna decyzja Wojewody [...] obarczona będzie wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 3 kpa. Ponieważ w uprzednio prowadzonym postępowaniu nieważnościowym organ I instancji nie znalazł przesłanek do jego wdrożenia z urzędu, nie można w oparciu o art. 159 § 1 kpa przyjąć, iż aktualnie zachodzi prawdopodobieństwo wadliwości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. Skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły Wspólnoty Mieszkaniowe [...] zarzucając postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego naruszenie przepisów art. 7, 8 i 77 § 1 kpa. W uzasadnieniu skarżący podali, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...], na którą powołuje się Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, została wydana w związku z faktem, że skarżący nie został uznany za stronę postępowania administracyjnego. Z treści tego rozstrzygnięcia nie wynika w ogóle aby Wojewoda [...] badał merytorycznie legalność przedmiotowej decyzji. Dlatego niezrozumiałe są działania Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zmierzające wprost do uniemożliwienia rzeczowego wyjaśnienia całej sprawy i godzące w przepis art. 7 kpa. W konkluzji wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. u. nr 153 poz. 1271 z późn. zm.). Skargi nie są zasadne. Zaskarżonemu do Naczelnego Sądu Administracyjnego postanowieniu nie można zasadnie postawić naruszenia prawa. Zarzuty podniesione w skardze – naruszenia art. 7, 8 i 77 § 1 kpa nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Nie budzi wątpliwości w rozpoznawanej sprawie, że postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] jest wadliwe i musiało zostać uchylone. Postanowieniem tym Wojewoda [...] wstrzymał wykonanie decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. zatwierdzającej projekt budowlany i zezwalającej na budowę III etapu osiedla mieszkaniowego – budynku wielorodzinnego [...] przy ul.[...] w [...]. Zawiadomieniem z dnia 30 maja 2003 r. Wojewoda [...] na podstawie art. 157 § 1 i 2 kpa powiadomił strony o wszczęciu na wniosek Wspólnot Mieszkaniowych [...] postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Zarówno w tym zawiadomieniu, jak i następnie w postanowieniu, które zostało uchylone, nie określono która z przesłanek wskazanych w art. 156 § 1 kpa mogłaby stanowić ewentualną podstawę stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] maja 2000 r. Nie wskazano też w postanowieniu Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. na zaistnienie takich okoliczności, które pozwoliłyby na przypisanie decyzji z dnia [...] maja 2000 r. konkretnej wady wymienionej w art. 156 § 1 kpa. W uzasadnieniu wstrzymującym wykonanie decyzji muszą być wskazane okoliczności sprawy uprawdopodobniające stwierdzenie nieważności decyzji. Natomiast Wojewoda [....] w uzasadnieniu swojego postanowienia z dnia [...] czerwca 2003 r. zacytował jedynie art. 159 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Samo powołanie się przez organ, że w odniesieniu do konkretnej decyzji możliwe jest zaistnienie jednej z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa trzeba uznać za niewystarczające i nie spełniające wymogów art. 159 § 1 kpa. Przedstawionej przez organ I instancji "interpretacji" art. 159 § 1 przeczy w sposób jednoznaczny treść tego przepisu, która warunkuje wstrzymanie wykonania decyzji zaistnieniem prawdopodobieństwa, że decyzja, której wstrzymanie wykonania ma nastąpić, dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Określenie "prawdopodobieństwo" o jakim mówi przepis art. 159 § 1 kpa winno polegać na wskazaniu tego z punktu art. 156 § 1 kpa, który w ocenie organu ma w danej sprawie zastosowanie, z jednoznacznym przytoczeniem tych okoliczności, które zdaniem organu wskazują na zaistnienie konkretnej wady wymienionej w art. 156 § 1 kpa. Należy zwrócić uwagę, że taka interpretacja terminu "prawdopodobieństwa" użytego w art. 159 § 1 kpa wynika nie tylko z konieczności indywidualizacji każdej sprawy, ale i z usytuowania przepisu art. 159 § 1 kpa w stosunku do tych przepisów, które regulują samo wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności określonej decyzji. Zawarta w art. 159 § 1 kpa możliwość wstrzymania wykonania decyzji została wprowadzona w odrębnym przepisie, już chociażby ta okoliczność wskazuje na to, że samo wszczęcie postępowania nie jest tożsame z zaistnieniem prawdopodobieństwa stwierdzenia nieważności decyzji, a tym samym nie jest jedyną i wyłączną podstawą wydania orzeczenia przewidzianego w art. 159 § 1 kpa. Zaniechanie przez organ I instancji wskazania w postanowieniu o wstrzymaniu wykonania decyzji tego rodzaju prawdopodobieństwa, a więc indywidualnie określonej przesłanki wskazanej w art. 156 § 1 kpa, nie czyni zadość zarówno art. 159 § 1 i art. 107 § 3 kpa. To uchybienie procesowe obligowało organ II instancji do uchylenia postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Dlatego rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego – postanowienie z dnia [...] lipca 2003 r. Sąd uznał za prawidłowe. Zaskarżone postanowienie nie narusza prawa pomimo błędnego uzasadnienia, nie odpowiadającego wymogom art. 107 § 3 kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] maja 2000 r. była badana w trybie nieważnościowym i zakończona decyzją ostateczną tegoż organu z dnia [...] lutego 2002 r. umarzającą postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Należy zauważyć, iż decyzja ta nie była decyzją merytoryczną. Decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nr [...] jedynie stwierdzono, że wnioskodawca P. P. nie jest stroną postępowania administracyjnego. Organ nadzoru budowlanego nie badał przesłanek nieważnościowych, co wynika wprost również z uzasadnienia tej decyzji. Ponieważ zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego błędne uzasadnienie decyzji organu odwoławczego nie może mieć wpływu na ostatecznie zgodne z prawem rozstrzygniecie (np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lutego 2002 r. sygn. akt V SA 162/01) skargi jako bezzasadne na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło