IV SA 3102/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-07
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Anna Żak, Krystyna Tomaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego rozbiórki nie można nakazać z uwagi na upływ 5 lat od zakończenia budowy, jest zobowiązany do oceny zgodności tego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz do przeprowadzenia oględzin na miejscu budowy?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, wydając pozwolenie na użytkowanie samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego, którego rozbiórki nie można nakazać z uwagi na upływ 5 lat od zakończenia budowy, jest zobowiązany do oceny zgodności tego obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz do przeprowadzenia oględzin na miejscu budowy, zgodnie z art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego z 1994 r. Brak takiej oceny i oględzin stanowi istotną wadę postępowania, skutkującą koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na użytkowanie garażu, który został samowolnie wybudowany. Organ odwoławczy (Wojewoda) uchylił decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą pozwolenia i udzielił pozwolenia, uznając, że upłynęło 5 lat od zakończenia budowy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak oceny zgodności garażu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz brak oględzin na miejscu budowy. Podnosili również kwestię naruszenia interesów mieszkańców i niezgodności lokalizacji z planem.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia [...] czerwca 2003 r. i orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, , Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg [....] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej [...], kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
7/IV S.A. 2559+3101-3104/03
U Z A S A D N I E N I E
Wojewoda [...] decyzja z dnia [...] czerwca 2003r. nr [...] działając w oparciu o art.138 par.1 pkt.2 kpa i art.59 ustawy Prawo budowlane z 1994r., po rozpatrzeniu odwołania E. i J. K. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] marca 2003r. odmawiającej im udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu położonego na działce nr ew.[...] w [...] przy ul. [...] uchylił zaskarżoną decyzję i udzielił pozwolenia na użytkowanie w/w garażu.
W uzasadnieniu podał, iż sprawa udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu była już przedmiotem rozpatrywania przed organami administracyjnymi. Wojewoda [...] decyzją z dnia ‘[...] czerwca 2002r. utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...].04.2002r odmawiającej udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu ponieważ wnioskodawca nie spełnił wszystkich warunków wymaganych przepisami prawa do uzyskania pozwolenia na użytkowanie samowolnie zbudowanego garażu.
W związku ze złożeniem przez małż. K. / w dniu [...].11.02r./ ponownego wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie tego garażu , przy którym inwestorzy przedłożyli komplet dokumentów, powyższą sprawę potraktowano jako nowe postępowanie administracyjne. Wobec tego Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] marca 2003r. ponownie odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie garażu uznając, że wątpliwym jest aby obiekt ten został on wybudowany w 1995r.
Wojewoda wyjaśnił, iż w sprawie prowadzone było przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego /PINB/ w [...] postępowanie w trakcie którego ustalono, iż zachodzą okoliczności zalegalizowania samowolnie wzniesionego garażu, gdyż od chwili jego wybudowania upłynęło 5 lat. W związku z tym PINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2001r. zawiesił postępowanie i przekazał sprawę do Starostwa Powiatowego w [...] stwierdzając że budowa garażu została zakończona w 1995r.Powyższe postanowienie jest dokumentem urzędowym i stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone przez upoważniony podmiot. Inwestor zgodnie z treścią art.58 ustawy Prawo budowlane z 1994r. do wniosku o pozwolenie na użytkowanie garażu załączył ekspertyzę techniczną stwierdzającą zdatność obiektu do użytkowania z której wynika iż na podstawie oględzin dokonanych przez uprawnioną osobę obiekt został wykonany prawidłowo zgodnie ze sztuką budowlaną i może być użytkowany.
Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja organu I instancji odmawiająca udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego garażu jako podjęta z naruszeniem prawa nie mogła pozostać w obrocie prawnym.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wnieśli [...]. Skarżąca [...] została przez pozostałych skarżących ustanowiona pełnomocnikiem do prowadzenia niniejszej sprawy.
W obszernej skardze skarżący przedstawili przebieg postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art.7-9 kpa, art.11,12 kpa art.75par.1kpa., art.76par.1kpa art.77par.1kpa., art.80par.1 kpa i art.107par.1 kpa.
Podnieśli mi.in., iż lokalizacja przedmiotowego garażu narusza uzasadnione interesy osób trzecich – mieszkańców, których okna znajdują się w ścianie wschodniej budynku mieszkalnego przy ul. [...] poprzez emisję spalin do mieszkania tym bardziej, że w bloku mieszkalnym pod oknami usytuowane są już cztery garaże.
Zarzucili, że nie spełnione zostały przesłanki z art.59 ust.1 Prawa budowlanego z 1994r., ponieważ organ wydający pozwolenie na użytkowanie nie był na miejscu budowy i nie sporządził stosownego protokołu. Garaż jest usytuowany zbyt blisko budynku wielorodzinnego, nie spełnia warunków technicznych, a ponadto błędnie przyjęto w sprawie, że został wybudowany w 1995r. Jego samowolna budowa nastąpiła w 1998r. a inwestor nie posiadał prawa do dysponowania gruntem na cele budowlane.
Na rozprawie przed sądem [...] zarzucił ponadto, iż lokalizacja przedmiotowego garażu jest niezgodna z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wskazał, że przedmiotowa budowa jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, ponieważ garaż został wybudowany w strefie mieszkaniowo-usługowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skargi są zasadne ponieważ zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art.59 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Artykuł 49 ust.1 ustawy Prawo budowlane z 1994r / w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji / stanowi, iż nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Na właścicielu spoczywa wówczas obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego. Zaś ustęp drugi tego przepisu brzmi- jeżeli właściciel obiektu budowlanego nie uzyska pozwolenia na użytkowanie, o którym mowa w ust. 1, przepis art. 48 stosuje się odpowiednio.
Ustawa wyraźnie stanowi, że nie można nakazać rozbiórki, o której mowa w art. 48, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia zakończenia budowy obiektu budowlanego lub jego części. Skarżący podnoszą, że sporny garaż został wybudowany w 1998 a nie w 1995r. Jednak spór co do daty wybudowania garażu nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy w tym sensie, iż gdyby nawet garaż faktycznie wzniesiono samowolnie w 1998r., to należałoby uznać, iż w dacie wydania zaskarżonej decyzji – czerwiec 2003r.-upłynęło 5 lat od dnia zakończenia jego budowy i zasadnym było zastosowanie art.49 ustawy Prawo budowlane z 1994r.
Zgodnie z treścią art.58 cyt. ustawy właściciel - w odniesieniu do obiektów, o których mowa w art. 49 ust. 1 - jest obowiązany dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie inwentaryzację powykonawczą i ekspertyzę techniczną potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania oraz oświadczenia, o których mowa w art. 57 ust. 3.
[...] do wniosku o pozwolenie na użytkowanie z dnia 12.11.02r.załączyli inwentaryzację garażu, ekspertyzę techniczną potwierdzającą przydatność obiektu do użytkowania a także kserokopie zawiadomień organów wskazanych w art.57 ust.3. Spełnili zatem przesłanki podane w art.58.
Jednak uwadze organu odwoławczego uszła okoliczność, że dla wydania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu podstawowe znaczenie ma zapis obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, a także zgodnie z treścią powołanego jako podstawa prawna zaskarżonego rozstrzygnięcia art.59 ust.1 Prawa budowlanego z 1994r. protokolarne stwierdzenie na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z obowiązującymi przepisami budowlanymi i spełnienia wymagań art.5 Prawa budowlanego. Co prawda art. 59 ust.1 stanowi, iż właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy:
1) zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę,
2) uporządkowania terenu budowy.
ale wobec wybudowania garażu w warunkach samowoli budowlanej organ nie może badać zgodności obiektu z decyzją o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę.
W rozpoznawanej sprawie organy nie oceniły zgodności przedmiotowego garażu z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego a także nie dokonały oględzin miejsca budowy. Jest to bardzo istotna wadliwość postępowania, zważywszy iż w aktach sprawy znajdują się pisma burmistrza [...] kierowane do osób starających się o budowę garaży na przedmiotowej nieruchomości , w których organ nie wyraża zgody na lokalizacje garaży z uwagi na przebiegającą tutaj sieć wodociągową lub ze względu na to ze garaż blaszak nie nawiązuje formą architektoniczną do budynków osiedla.
Z treści miejscowego planu wynika, iż w obszarze strefy mieszkaniowo-usługowej "MU-2" wprowadzono obowiązek nawiązania w rozwiązaniach dachowych oraz detalu architektonicznym do historycznego charakteru miasta, jego skali i kolorystyki, przy czym forma dachu winna kontynuować przeważającą zasadę bezpośredniego sąsiedztwa.
Organ uchylając pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu winien odnieść się także do tego ustalenia planu.
Stąd też w takim stanie sprawy uznać należy, iż brak jest podstaw do przyjęcia, iż zostały spełnione przesłanki z art.59 ust.1 cyt.ustawy.
Z powyższych względów Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art.145 par.1 ust.1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1270/ w zw. z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz.1271, nr 240, poz. 2052; z 2003r. nr 124, poz.1153/. Na podstawie art.152 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło