IV SA 3104/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-03

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Izabela Ostrowska, Grzegorz Czerwiński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na budowę budynku z otworami okiennymi w ścianie usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej, która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego była przeznaczona pod teren publiczny, stanowi rażące naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności tej decyzji?
Ratio decidendi
Decyzja o pozwoleniu na budowę budynku z otworami okiennymi w ścianie usytuowanej bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej stanowi rażące naruszenie prawa, ponieważ przepisy warunków technicznych (w szczególności §12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r.) wymagają zachowania odległości co najmniej 4 metrów od granicy działki sąsiedniej, gdy ściana posiada otwory okienne. Okoliczność, że działka sąsiednia była w planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczona pod teren publiczny, nie zwalnia z obowiązku przestrzegania tych przepisów.
Stan faktyczny
J. M. uzyskał pozwolenie na budowę budynku mieszkalno-usługowego zlokalizowanego ścianą z otworami okiennymi bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej. Właścicielka sąsiedniej działki, I. P., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, wskazując na naruszenie przepisów dotyczących usytuowania budynku przy granicy. Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności, jednak Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody i stwierdził nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając rażące naruszenie prawa. J. M. złożył skargę do WSA na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Walentynowicz, Sędziowie: SWSA Izabela Ostrowska, As. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Protokolant: Tomasz Szpojankowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2004 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Decyzją z dnia [...] lipca 1995 roku Nr [...] Prezydent Miasta W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego na działce położonej w W. przy ul. [...], nr działki [...] z obrębu [...]. Decyzja ta stała się ostateczna. Pismami z dnia [...] czerwca 1999 roku i [...] czerwca 1999 roku I. P. wystąpiła o stwierdzenie nieważności wyżej wymienionej decyzji. I. P. stwierdziła, że na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] marca 1999 roku, sygn. akt [...] nabyła wraz z mężem Z. P. w drodze zasiedzenia z dniem [...] października 1990 roku nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] o obszarze [...] m2 stanowiącą część działki nr [...]. Nabyta nieruchomość stanowi obecnie działkę nr [...] i sąsiaduje bezpośrednio z działką nr [...] na której zrealizowany został przez J. M. budynek mieszkalno – usługowy. W tej sytuacji zdaniem I. P. jest ona stroną postępowania uprawnioną do złożenia takiego wniosku. Jako podstawę stwierdzenia nieważności wskazała min. okoliczność, iż decyzja z dnia [...] lipca 1995 roku zawiera pozwolenie na budowę budynku, którego ściana znajdująca się w ostrej granicy z jej działką posiada otwory okienne. Decyzją z dnia [...] maja 2002 roku Nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1995 roku. W uzasadnieniu Wojewoda stwierdził, że nie zaistniały okoliczności stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności tej decyzji przewidziane w trybie art.156§1 kpa. Inwestor przedstawił dokument potwierdzający prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kompletny projekt budowy wraz z wymaganymi uzgodnieniami, a sporna inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla miasta W., obowiązującego w dacie wydawania przedmiotowej decyzji. Nadto stwierdził, iż działka nr [...] w dacie wydawania decyzji z dnia [...] lipca 1995 roku o pozwoleniu na budowę była przeznaczona pod plac – teren publiczny. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku Nr [...] po rozpoznaniu odwołania I. P. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2002 roku i stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1995 roku Nr [...]. W uzasadnieniu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że sporna inwestycja została zaprojektowana ścianą posiadającą otwory okienne w granicy z działką Nr [...], która w dacie wydawania decyzji przez Prezydenta Miasta W. w miejscowym planie zagospodarowania przeznaczona była pod plac – teren publiczny. Część tej działki nabyła I. P.. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisy prawa budowlanego dopuszczają możliwość usytuowania budynku bezpośrednio przy granicy działki bez konieczności uzyskania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości tylko wówczas gdy ściana zwrócona w stronę granicy nie posiada otworów okiennych ani drzwiowych. Natomiast ściana posiadająca otwory okienne lub drzwiowe w myśl §12 ust.4 pkt.1 warunków technicznych winna być usytuowana w odległości co najmniej 4 m od granicy z sąsiednimi działkami – bez możliwości odstępstwa od powyższej regulacji. W świetle tych uregulowań usytuowanie budynku mieszkalno – usługowego na działce nr [...] ścianą z otworami okiennymi przy granicy z działką nr [...] stanowi rażące naruszenie prawa. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył J. M. podnosząc zarzut naruszenia: a) art.7 kpa polegający na zaniechaniu wszechstronnego zbadania sprawy pod względem faktycznym, b) art.77 kpa i 107§3 kpa polegający na nie zajęciu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stanowiska wobec różnic w zebranym materiale dowodowym będącym podstawą powzięcia zaskarżonej decyzji, c) art.190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez uznanie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 05 marca 2001 roku, sygn. akt P 11/00 ma moc wsteczną przekraczającą datę wejścia w życie konstytucji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podzielić należy pogląd Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] lipca 1995 roku Nr [...] zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca J. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalno – usługowego na działce położonej w W. przy ul. [...], nr działki [...] z obrębu [...] rażąco narusza przepis §12 ust.4 pkt.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1995 roku Nr 10 poz.46 ze zm.), które obowiązywało w dacie wydania przez Prezydenta Miasta W. tej decyzji. Z przepisu tego wynika, że ściana budynku z otworami okiennymi lub drzwiowymi powinna być oddalona od działki sąsiedniej na odległość co najmniej 4 m. Tymczasem ściana budynku, który został zaprojektowany, znajduje się bezpośrednio na granicy działki nr [...] oraz [...] i są w niej usytuowane okna. Z §12 ust.6 wyżej wymienionych warunków technicznych jednoznacznie wynika, że dopuszcza się usytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy działki budowlanej bądź w odległości mniejszej od określonej w §12 ust. 4 pkt.2 (3 m – dla budynków zwróconych w stronę granicy ścianą bez otworów), lecz nie mniejszej niż 1,5 m od tej granicy, jeżeli w projekcie zabudowy i zagospodarowania terenu (działki budowlanej) zostanie wykazana możliwość zachowania określonych w rozporządzeniu odległości między projektowaną zabudową a istniejącymi lub zaprojektowanymi elementami zagospodarowania działki sąsiedniej. Ściana budynku znajdująca się bezpośrednio na granicy nie może więc posiadać żadnych otworów. Jeżeli ściana ma mieć otwory okienne lub drzwiowe to jej odległość od granicy działki sąsiedniej musi wynosić co najmniej 4 m. To, że w dacie udzielenia pozwolenia na budowę w planie zagospodarowania przestrzennego działka nr [...] była przeznaczona pod plac – teren publiczny również nie daje podstaw do czynienia odstępstw od unormowań zawartych w §12 ust.4 pkt1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1995 roku Nr 10 poz.46 ze zm.). Podkreślić raz jeszcze należy, że usytuowanie tak zaprojektowanego budynku należącego do J. M. nie zachowuje wymagań zawartych w tym przepisie. Tym samym wydanie decyzji zatwierdzającej projekt budowlany takiego budynku i udzielającej pozwolenia na jego budowę J. M. nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu spełnia wymogi określone w art.107§3 kpa. Nie sposób też zgodzić się z zarzutem niedokładnego przeprowadzenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania i niedokładnego ustalenia stanu faktycznego. Miejsce usytuowania budynku oraz jego konstrukcja wynika wprost ze znajdujących się w aktach sprawy projektu budowlanego oraz wypisów z rejestru gruntów. Nietrafny jest też zarzut naruszenia przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego art. 190 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Powołanie się przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Orzeczenie do dotyczyło stwierdzenia sprzeczności z Konstytucją §12 ust. 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U z 1995 roku Nr 10 poz.46 ze zm.) w części dotyczącej wyrażania zgody właściciela sąsiedniej nieruchomości na odstępstwa od zasad usytuowania budynku określonych w §12 ust.4 tego rozporządzenia. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż przepis w tej części jest niezgodny z Konstytucją co jest dla skarżącego okolicznością korzystną. Jak słusznie jednak zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w sprawie skarżącego zachodziły okoliczności opisane w §12 ust.8 warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z którego wynikało, iż zgoda właściciela sąsiedniej działki na odstępstwo od zasad usytuowania budynku określonych w §12 ust.4 tych warunków nie była konieczna, jeżeli usytuowanie budynku, o którym mowa w §12 ust. 6 wymienionych wyżej warunków technicznych, wynikało z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z powyższych względów na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000 roku Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97§1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1271 ze zmianami) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło