IV SA 3112/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-28
Skład orzekający: Bożena Więch – Baranowska, Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano ostateczne decyzje nakazujące rozbiórkę, może zostać uznana za legalną, czy też stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, w sytuacji gdy w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje nakazujące rozbiórkę tego obiektu, stanowi rażące naruszenie prawa. Takie naruszenie uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, który został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wcześniej wydano decyzje nakazujące rozbiórkę tego obiektu. Wójt Gminy wydał pozwolenie na użytkowanie, argumentując upływem 5 lat od zakończenia budowy. Wojewoda i Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdziły nieważność tej decyzji, uznając ją za wydaną z rażącym naruszeniem prawa. Skarżący kwestionował tę decyzję, wskazując na zmiany w prawie budowlanym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska, Sędziowie ( WSA, As. WSA Leszek Kamiński, Agnieszka Wilczewska-Rzepecka (spr.), , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala
Decyzją z dnia [...] maja 2003r. Wojewoda [...] na podstawie art. 156§1 pkt. 2 i art. 158§1 kodeksu postępowania administracyjnego po rozpatrzeniu wniosku Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] marca 2003 r. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...] w miejscowości [...], gm. [...].
W uzasadnieniu podał, że kierownik Urzędu Rejonowego [...] marca 1996 r. po stwierdzeniu na posesji [...] wykonanie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia wydał decyzję nakazująca rozbiórkę 7 słupów konstrukcyjnych budynku gospodarczego. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [....] po stwierdzeniu w dniu [...] grudnia 2002 r. wykonanie budynku gospodarczego bez pozwolenia na budowę ( w oparciu o słupy konstrukcyjne, które zgodnie z w/w decyzja podlegały rozbiórce) – dnia [...] lutego 2003 r. wydał rozbiórkę wykonanego obiektu.
W takim stanie prawnym i faktycznym Wójt Gminy [...] dnia [...] marca 2003 r. na podstawie art.59 ust.1,2,3 w związku z art. 49 Prawa budowlanego wydał decyzję pozwolenia na użytkowanie tego budynku gospodarczego, argumentując to faktem upływu 5 lat od zakończenia budowy obiektu. Decyzja Wójta Gminy [...] rażąco narusza prawo budowlane w przypadku, gdy samowola budowlana została ujawniona już w 1996 roku i wydane zostały decyzje nakazujące rozbiórkę.
Przepis ten jako szczególny ma zastosowanie wyłącznie w przypadku nie wykrycia samowoli budowlanej przez 5 lat od daty zakończenia budowy, a nie w przypadku kontynuacji samowoli.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138§1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu stwierdził, że wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, w stosunku do którego toczy się postępowanie przed organami nadzoru budowlanego (została wydana decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu), stanowi rażące naruszenie prawa, skutkujące w oparciu o art. 156§1 pkt.2 kpa stwierdzeniem nieważności takiej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji jako stojącej w sprzeczności z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego.
W uzasadnieniu skarżący podał, że decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została przed wejściem w życie ostatnich zmian w prawie budowlanym, które to zmiany pozwalają na legalizację tego rodzaju budowli.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.).
Rozpoznając skargę złożoną przez [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie narusza prawa, a zgodnie z art. 1§2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz., 1269) tylko pod względem zgodności z prawem możliwa jest jej sądowa kontrola.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowi art. 156§1 pkt. 2 kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z cytowanym przepisem organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnej, wymaga więc niekwestionowanego ustalenia, iż decyzja administracyjna jest obarczona jedną z wad wymienionych w art. 156§1 kodeksu postępowania administracyjnego.
Decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2003 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 49 i 59 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. (Dz.U 2000 r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.) Przepis art. 49 Prawa budowlanego obowiązujący w dacie wydania decyzji stanowi, iż nie można nakazać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jeżeli od zakończenia budowy upłynęło 5 lat, a jego istnienie nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. Jednakże przepis ten jest przepisem szczególnym i ma zastosowanie tylko w przypadku niewykrycia samowoli budowlanej przez 5 lat. W niniejszej sprawie samowola budowlana została ujawniona już w 1996 r. i zostały wydane decyzje nakazujące rozbiórkę przedmiotowego budynku.
Sąd podzielił stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego i Wojewody [....], iż w rozpatrywanej sprawie nie ma zastosowania art. 49 Prawa budowlanego i w konsekwencji art. 59 Prawa budowlanego, w oparciu o który zostało wydane pozwolenie na użytkowanie przedmiotowego obiektu.
Nie można bowiem wydać pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego w sytuacji, gdy w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne decyzje nakazujące rozbiórkę tego obiektu wydane w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w takim stanie faktycznym i prawnym jest rażącym naruszeniem prawa.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego zmiany przepisów prawnych należy stwierdzić, iż dla oceny czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu naruszenia prawa rozstrzygający jest stan prawny z dnia wydania decyzji. Na taką ocenę nie może mieć wpływu późniejsza zmiana prawa (wyrok NSA z 28 listopada 1997 r. II SA 1134/96).
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził iż, decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia 15 maja 2003 r. stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2003 r., jest prawidłowa.
Reasumując zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów prawa, a podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło