IV SA 3149/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie ( WSA, As. WSA Wojciech Mazur (spr.), Agnieszka Wilczewska - Rzepecka, , Protokolant Piotr Zawadzki, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala 7/IV S.A. 3149/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. nr [...] Wojewoda [...]po rozpatrzeniu wniosku S. L. na podstawie art. art. 156 § 1 pkt 2, 157 § 1 i 158 § 1 k.p.a. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] września 1982 r., znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji podano, iż z uwagi na upływ czasu nie odnaleziono archiwalnych dokumentów dotyczących przedmiotowej decyzji a jedynie odnaleziono adnotacje ojej wydaniu w rejestrze pozwoleń na budowę z 1982 r., gdzie figuruje pod numerem [...]. Inwestorka na prośbę organu przedstawiła kserokopię decyzji, planu zagospodarowania działki oraz dokument potwierdzający prawo do dysponowania nieruchomością. Badana decyzja została wydana w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. / Dz.U. nr 38, poz., 229 / której przepisy stanowiły, że pozwolenie na budowę winno rozstrzygać o zgodności zabudowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego lub z wyznaczeniem terenów budowlanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi / t.j. Dz.U. z 1969 r. nr 27, poz. 216 ze, zm. /. Ze zgromadzonych w toku postępowania dokumentów planistycznych tj. uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], zatwierdzonego Zarządzeniem Naczelnika Powiatu nr [...] z dnia [...] grudnia 1974 r. wynika, iż tereny położone wzdłuż południowej krawędzi drogi [...] [...] we wsi [...] / gdzie położona jest działka, [...] na której została zrealizowana inwestycja na podstawie badanej decyzji /nie były przeznaczone pod zabudowę. Jednocześnie w/w plan włączył do ustaleń jako obowiązujący Projekt Wyznaczania Terenów Budowlanych Wsi [...] zatwierdzony uchwałą nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lipca 1965 r. oraz propozycję aktualizacji tegoż projektu. Z zachowanej szczątkowej dokumentacji wykonanej w ołówku wynika, iż wzdłuż południowej krawędzi drogi [...] przed wejściem w życie planu z 1974 r. powstała zabudowa, która z nieznanych powodów nie została uwzględniona w planie. Wobec powyższego można by uznać, że wydana decyzja narusza ustalenia uproszczonego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] grudnia 1974 r. Jednakże przepisy powołanej wyżej ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. oraz przepisy wykonawcze zawarte w zarządzeniu Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 16 września 1969 r. w sprawie realizacji budownictwa poza terenami budowlanymi oraz w czasie poprzedzającym wyznaczanie terenów budowlanych / M.P. Nr 43, poz. 342 / dawały Naczelnikowi Gminy delegację do wyrażania zgody na realizację budownictwa mieszkaniowego, zagrodowego, gospodarczego oraz usługowego i administracyjnego na terenach wsi poza terenami budowlanymi. Ponieważ nie zachowały się akta dotyczące badanej decyzji nie można wykluczyć, że Naczelnik skorzystał z w/w możliwości a tym samym stwierdzić, iż decyzja została wydana z naruszeniem prawa. Ponadto umiejscowienie budynków na działce nr [...] nie narusza przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki a tym samym interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania S. L. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy w/w decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego jest słuszne i nie zachodzą przesłanki do jego uchylenia. W postępowaniu nieważnościowym bada się, czy decyzja została dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. a nie przeprowadza się postępowania, co do jego istoty. Zdaniem organu odwoławczego wobec braków w dokumentacji i niemożność dotarcia do obowiązujących w chwili wydania badanej decyzji ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można uznać, iż rażąco został naruszony § 43 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego / Dz.U. nr 8, poz. 48 ze zm. /. Decyzja Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] września 1982 r. została wydana na podstawie art. 29 ust. 1, 2 i 4 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974 r., także nie można jej zarzucić, iż została wydana bez podstawy prawnej. Skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. L. zarzucając, iż decyzja Naczelnika Gminy [...] narusza prawo, ponieważ na terenie ogrodniczym nie można było budować warsztatu, który jest usytuowany w bezpośrednim sąsiedztwie ogrodu skarżącego i wyrządza mu szkody. Organy naruszyły przepisy art. art. 7, 8, 9 k.p.a., 415 k.c. i 32, 7, 45, 77 Konstytucji. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji i stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] września 1982 r. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoja dotychczasowa argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1271/ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153, poz. 1270 /. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zanim zostanie wszczęte postępowanie administracyjne, na żądanie strony, należy ustalić, kto jest stroną postępowania w danej sprawie. Nie zawsze, bowiem podmiot żądający wszczęcia postępowania administracyjnego w świetle prawa jest stroną. O tym, kto może być uznany za stronę postępowania administracyjnego rozstrzyga przepis art. 28 k.p.a., który stanowi, że "stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek". Interes prawny, o którym stanowi art. 28 k.p.a., to interes chroniony przez normy prawa. Treścią interesu prawnego są uprawnienia i obowiązki oparte na prawie. Źródłem interesu prawnego są przepisy prawa materialnego (wyrok NSA z dnia 8 października 1987 r., IV SA 498/87, GAP 1988, Nr 16). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyjaśniono, że przymiot strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę przysługuje (poza inwestorem) także i przede wszystkim właścicielom nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio z działką, na której mają być wykonywane roboty objęte pozwoleniem na budowę (por. wyrok NSA z dnia 22 października 1987 r. sygn. akt IVSA 590/87 ONSA 2/1987 poz. 71). W przedmiotowym postępowaniu skarżący stwierdza, iż inwestycja, której dotyczy badana decyzja sąsiaduje bezpośrednio z jego ogrodem. Z wyjaśnień, które złożył skarżący na rozprawie wynika, iż od ogrodu skarżącego działkę nr [...] odgradza droga gminna nieutwardzona o szerokości 3 m. Jak wynika z planu sytuacyjnego / k.52 akt I instancji / inwestycja była realizowana po przeciwległej stronie działki nr [...] w sąsiedztwie działki nr [...], trudno, zatem przyjąć, iż skarżący ma przymiot strony w tym postępowaniu, ponieważ jego działka nie graniczy z nieruchomością gdzie została zrealizowana inwestycja. Prawidłowym za tym orzeczeniem organu I instancji w przedmiotowej sprawie powinna być decyzja wydana w oparciu o treść art. 157 § 3 k.p.a., gdyż odmowa wszczęcia postępowania nieważnościowego może nastąpić z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych a przyczyną podmiotowa będzie wniesienie żądania przez osobę nie będącą stroną. Ponieważ sąd administracyjny badający skargę i stwierdzający brak przymiotu strony u skarżącego skargę oddala, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji pozostały w obrocie prawnym. Organy orzekające w przedmiotowym postępowaniu badały czy zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. i zgodzić się należy z obszerną argumentacją w tym zakresie przedstawioną w uzasadnieniu organu I instancji, iż brak jest takich przesłanek w postępowaniu o wydanie decyzji z dnia [...] września 1982 r. Dalsze wyjaśnienia skarżącego złożone na rozprawie mogą jedynie świadczyć o istnieniu interesu faktycznego po stronie skarżącego, który nie może znaleźć ochrony w przedmiotowym postępowaniu. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, ażeby inwestycja, / która praktycznie nie istnieje w pierwotnym kształcie, gdyż została rozbudowana na podstawie decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] maja 1989 r. nr [...] / naruszała jego uzasadniony interes jako osoby trzeciej w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Jeżeli faktycznie skarżący w wyniku bezprawnych działań innych osób lub niedozwolonych imisji z działki nr [...] na własną nieruchomość doznał szkody to powinien jej dochodzić w drodze postępowania przed sądem powszechnym min. na podstawie przepisu kodeksu cywilnego, o którym wspomina w skardze. Można by atrybut strony przyznać osobie, która nie jest właścicielem / użytkownikiem wieczystym / sąsiedniej nieruchomości, jeżeli zamierzona inwestycja miałaby wpływ na jej interesy chronione wyżej powołanym przepisem, co w niniejszej sprawie nie ma miejsca, z uwagi na w/w argumenty. Zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżący podnosi okoliczności dotyczące aktualnie istniejącej inwestycji i jej oddziaływania na otoczenie. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.