IV SA 3153/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-21

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Krystyna Tomaszewska, Mariola Kowalska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę budynku gospodarczego może zostać utrzymana w mocy, jeśli postępowanie administracyjne było prowadzone z udziałem osoby nieposiadającej zdolności do czynności prawnych, która nie była prawidłowo reprezentowana przez swojego przedstawiciela ustawowego?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 30 § 2 k.p.a., ponieważ osoba upośledzona umysłowo, która nie posiadała zdolności do czynności prawnych, nie była prawidłowo reprezentowana przez swojego przedstawiciela ustawowego. Brak prawidłowej reprezentacji stanowił istotne naruszenie przepisów postępowania, co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej M. S. rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Organ pierwszej instancji wydał decyzję nakazującą rozbiórkę całego budynku, natomiast organ odwoławczy uchylił tę decyzję i nakazał rozbiórkę do poziomu fundamentu, wskazując na naruszenie art. 28 prawa budowlanego. Skarżąca podnosiła, że budynek był częściowo odbudowany wcześniej i stanowił odtworzenie istniejącego obiektu, a także argumentowała swoją trudną sytuacją materialną i zdrowotną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Katarzyna Bednarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7 IV S.A. 3153/03 UZASADNIENIE Decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 200lr Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994r- Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz.U. Nr 106, poz 1126 z 2000r ), nakazał M. S. rozbiórkę budynku gospodarczego zlokalizowanego na działce nr ewid [...] we wsi [...] gm. [...]. W uzasadnieniu podał, iż przeprowadzona wizja lokalna wykazała, że przedmiotowy budynek gospodarczy został przez M. S. wybudowany w lipcu 200lr, na istniejących fundamentach bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Budynek gospodarczy ma wymiary 5 x 10 m i jest obiektem parterowym, nie podpiwniczonym, murowanym, posiadającym ściany z pustaka gazobetonowego. Dach budynku gospodarczego jest dwuspadowy, kryty blachą trapezową. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania M. S., decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r uchylił w całości zaskarżoną decyzję i nakazał rozbiórkę przedmiotowego budynku gospodarczego do poziomu fundamentu. W uzasadnieniu podał, iż inwestor realizując samowolnie budynek gospodarczy naruszył art. 28 prawa budowlanego. Stan faktyczny sprawy wypełnia przesłankę normy prawnej zawartej w art. 48 prawa budowlanego i w takim przypadku ustawa nie przewiduje możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, a organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę. Zdaniem organu odwoławczego należało wyłączyć od nakazu rozbiórki fundamenty na których wzniesiono budynek gospodarczy, bowiem organ pierwszej instancji nie zbadał legalności fundamentów. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. S. domagając się uchylenia obu decyzji organów nadzoru budowlanego. Skarżąca podnosi, iż budynek gospodarczy został częściowo odbudowany już w 1998r i od tej pory jest użytkowany jako obora dla bydła gdy tymczasem organ nadzoru budowlanego ustalił, iż miało to miejsce w 200lr. Ponadto twierdzi, iż jest to mały budynek inwentarski, posadowiony na istniejących już wcześniej fundamentach i stanowiący odtworzenie istniejącego w tym miejscu wcześniej pomieszczenia gospodarczego, które uległo zniszczeniu. Skarżąca wyjaśnia, że jest inwalidką otrzymującą 60 zł miesięcznie zapomogi z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. W przedmiotowym budynku skarżąca chowa inwentarz, z którego to chowu osiąga niewielkie dochody pomagające jej w egzystencji, a istnienie budynku gospodarczego nie narusza przepisów o zagospodarowaniu przestrzennym. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1271 ) - niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, a także organ odwoławczy prowadzili postępowanie z udziałem M. S., która jest osobą upośledzoną umysłowo i którą zastępuje we wszystkich sprawach jej matka H. S. Należy podkreślić, iż już w odwołaniu M. S. podnosiła, że około sześciu lat temu podczas potrącenia przez samochód doznała silnego urazu mózgu i jest osobą niepełnosprawną. Na rozprawie w dniu 10 stycznia 2005r matka M. S. potwierdziła tą okoliczność oświadczając, iż córka nie jest w stanie samodzielnie prowadzić swoich spraw, bowiem traci pamięć. Jednocześnie H. S. oświadczyła, iż zastępuje córkę we wszystkich sprawach. W tej sytuacji obowiązkiem organów nadzoru budowlanego było zawiadomienie H. S. o toczącym się postępowaniu administracyjnym. Osoby fizyczne pozbawione zdolności do czynności prawnych działają zgodnie z art. 30 § 2 k.p.a. poprzez swoich przedstawicieli ustawowych. Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 26 września 1986r , sygn.akt. S.A./WR 403/86 stwierdził, iż " osoba pozbawiona zdolności do czynności prawnych nie może sama w postępowaniu administracyjnym podejmować żadnych czynności prawnych. ponieważ nie wywierają one skutku procesowego". Z uwagi na naruszenie przepisu art. 30 k.p.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz 1270 ) orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu na podstawie art. 152 wyżej powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło