IV SA 3171/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, , Sędzia NSA Andrzej Gliniecki, Asesor WSA Mariola Kowalska (spr.), Protokolant Anna Sokołowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2004 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji , II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. C. kwotę 250 zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2003r. po rozpatrzeniu wniosku S. C., odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995r. nr [...] znak [...]. Przedmiotową decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995r. nałożono na S. C. obowiązek wykonania rozbiórki konstrukcji stalowej hali na nieruchomości położonej w R. przy ul. T., działka ewid nr [...]. Powyższa decyzja, w wyniku wniesionego odwołania, została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r. nr [...]. Sprawa była przedmiotem badania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 listopada 1995r, sygn.akt SA/Łd 1426/95 oddalił skargę S. C. na powyższą decyzję. Odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wniósł S. C. . Zarzucił w nim naruszenie 7 i 77 k.p.a., art. 156§ 1 pkt 4 i 5 k.p.a. oraz art. 61§ 4 kpa poprzez nieprzeprowazdenie postępowania dowodowego w zakresie ustalenia rzeczywistych stosunków własnościowych przedmiotowej hali. Odwołujący zarzucił organowi, iż nie ustalił kto w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 1995r. powinien być stroną postępowania w sprawie rozbiórki i do kogo powinna być skierowana decyzja w przedmiotowej sprawie. W ocenie skarżącego decyzja powinna zostać skierowana do wszystkich wspólników spółki cywilnej pod nazwą [...], a nie tylko do jednego z nich. Ponadto decyzja nakazująca rozbiórkę jest niewykonalna i ta niewykonalność ma charakter trwały, ponieważ stalowa konstrukcja, o której mowa jest w decyzji rozbiórkowej jest obudowana ścianami osłonowymi oraz pokryta płytami dachowymi, zaś co do tych elementów nie orzeczono dotychczas rozbiórki . Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W niniejszej zapadł wyrok NSA w Łodzi, który skargę co do decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności oddalił. W związku z powyższym organy administracji nie miały możliwości zmiany rozstrzygnięcia uznanego wcześniej przez sąd administracyjny za prawidłowe i dlatego też rozstrzygnięcie odmawiające stwierdzenia nieważności należy uznać za prawidłowe. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł S. C.. Zarzucił organowi naruszenie: - art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez skierowanie decyzji do S. C., będącego jednym ze wspólników spółki cywilnej, w sytuacji gdy postępowanie powinno toczyć się z udziałem wszystkich wspólników spółki cywilnej. -art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. przez wydanie decyzji w warunkach jej niewykonalności, która ma charakter trwały. art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a. przez to, że wykonanie decyzji wywołałoby dla wykonującego obowiązek oznaczony w decyzji czyn zagrożony karą polegający na niszczeniu, uszkodzeniu cudzej rzeczy. -art. 30 ustawy o NSA, przez jego nieuzasadnione zastosowanie, z uwagi na to, że decyzja o której legalności orzekał NSA nie była oceniana z punktu widzenia podnoszonych obecnie zarzutów i pochodziła od innego organu administracji publicznej niż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, -art. 107§ 1 i 3 k.p.a. poprzez nieuzasadnienie decyzji, Mając powyższe na uwadze wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995r., nakazującej rozbiórkę konstrukcji stalowej hali. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której podstawę rozstrzygnięcia stanowią okoliczności, które Sąd winien wziąć pod uwagę z urzędu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, kontrolowane obecnie przez Sąd, zostało wszczęte, zgodnie z wnioskiem skarżącego, w stosunku do decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] lutego 1995r., w sytuacji gdy decyzja ta została w uprzednio prowadzonym postępowaniu odwoławczym utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 1995r. W ocenie Sądu prowadzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej, w sytuacji gdy w sprawie zapadła decyzja organu odwoławczego nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa. Uruchomienie trybu odwoławczego i wydanie decyzji przez organ II instancji powoduje, iż decyzja organu I instancji pozbawiona zostaje samodzielnego bytu prawnego. Funkcjonuje ona w obrocie prawnym dlatego, że utrzymał ją w mocy organ odwoławczy. Decyzją rozstrzygającą sprawę merytorycznie co do istoty jest decyzja organu odwoławczego, utrzymująca tę decyzję w mocy, i to do niej powinien być skierowany wniosek skarżącego. Tego typu decyzja organu odwoławczego oznacza bowiem, iż w wyniku kontroli instancyjnej organ odwoławczy podjął decyzję identyczną w swej treści jak zaskarżona decyzja organu I instancji. Tak też NSA w wyroku z dnia 15 sierpnia 1985r. sygn.akt III SA 730/85 (M.Szubiakowski i In., Postępowanie administracyjne-ogólne, podatkowe i egzekucyjne, C.H.Beck, Wwa 2002, s. 189). Uchylenie, zmiana, stwierdzenie nieważności decyzji pierwszoinstancyjnej, bez wzruszenia decyzji organu odwoławczego spowodowałaby stan, iż w tej samej sprawie funkcjonowałyby dwa odmienne rozstrzygnięcia. Następstwem przyjęcia dopuszczalności wzruszenia decyzji pierwszoinstancyjnej byłaby niepewność obrotu prawnego. Naruszałoby to bez podstawy prawnej trwałość stosunków materialnoprawnych, ustanowionych decyzją administracyjną [zob. też wyrok NSA z dnia 19 września 2000r. sygn.akt I SA 633/00, Lex nr 55306 ]. Nie bez znaczenia jest fakt. iż w sytuacji opisanej wyżej działania strony zostały skierowane do sprawy rozstrzygniętej już decyzją ostateczną. Uchylenie bądź zmiana, stwierdzenie nieważności lub wznowienie postępowania w sprawach zakończonych taką decyzją może nastąpić jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie. Sądowi znane są orzeczenia Naczelnego Sadu Administracyjnego, wyrażające pogląd, iż jest dopuszczalne stwierdzenie nieważności decyzji nieostatecznej. Sąd podziela w pełni stanowisko w nich wyrażone. Wskazać jednakże należy, iż zapadły one w innym stanie faktycznym niż został ustalony w kontrolowanym obecnie postępowaniu. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), uznając , iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zapadły w warunkach określonych w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.