IV SA 3212/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie WSA Mirosława Kowalska (spr.), As. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Dorota Jackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi D. Sp.z o.o. w P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz D. Sp. z o.o. w P. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak [...], odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. znak [...] nakazującej I. J. rozbiórkę przebudowanych samowolnie części budynku położonego przy ul. [...] w P. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji stwierdził, że kwestia zgodności z prawem przedmiotowego nakazu rozbiórki została rozstrzygnięta wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 27 lipca 2001 r. w sprawie sygn. akt II SA/Po 2830/00, który oddalił skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r. utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. Zdaniem organu, jest on związany ustaleniami poczynionymi przez Sąd i wydanym rozstrzygnięciem, nie ma prawa badania decyzji pod kątem przesłanek nieważnościowych wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Pogląd ten podzielił w motywach zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Podniósł ponadto, że nie można stwierdzić nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. wobec tego, że zapadło po niej rozstrzygnięcie w trybie odwoławczym. Rozpatrzenie odwołania i wydanie decyzji przez organ odwoławczy powoduje, że ostateczna w sprawie jest decyzja organu II instancji, co oznacza, że postępowanie nieważnościowe można prowadzić wyłącznie w stosunku do decyzji drugoinstancyjnej. Zatem nie jest możliwe unieważnienie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. bez uprzedniego unieważnienia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2000 r. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lipca 2002 r. skarżąca D. Spółka z o.o. z siedzibą w P. podniosła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. naruszył: 1) art. 30 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym przez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego wydany w sprawie ze skargi na decyzję organu nadzoru budowlanego w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku wiąże również w niniejszej sprawie, gdy tymczasem przepis ten stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie tylko organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. 2) art. 156 § 1 pkt 5 kpa przez przyjęcie, że nie znajduje on zastosowania oraz art. 199 i 201 Kodeksu cywilnego przez ich niezastosowanie 3) naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 oraz art. 7, 10, 11 kpa przez niezastosowanie się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu, a także nie wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej uwzględnienie. Podniósł, że jego uwadze uszło, że zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów o właściwości, co stosownie do treści przepisu art. 156 § 1 pkt 1 kpa obliguje do stwierdzenia nieważności dotkniętej tego rodzaju wadą decyzji administracyjnej. Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skoro decyzją ostateczną z dnia [...] października 2000 r. znak [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2000 r. znak [...] a skarga na w/w decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 27 listopada 2001 r., sygn. akt II SA/Po 2830/00, zatem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego został pozbawiony możliwości orzekania w stosunku do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. Nie można bowiem rozpatrywać sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji w oderwaniu od utrzymującej ją w mocy ostatecznej decyzji organu II instancji, a stosownie do treści przepisu art. 157 § 1 kpa organem właściwym do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. W tych warunkach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że jego decyzja, zaskarżona w niniejszej sprawie, wydana została z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). Zdaniem Sądu decyzje obu instancji, badane w niniejszej sprawie, są nieważne i jako takie podlegają wyeliminowaniu z obrotu. Zasadnie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę podniósł, że jego decyzja, zaskarżona w sprawie, zapadła z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Sąd podziela prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd, zgodnie z którym, organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 157 § 1 kpa) jest jednocześnie organem upoważnionym do stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji, jeżeli decyzja ta jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 1997 r., sygn. akt IV SA 1520/95 niepubl., wyrok z dnia 10 styczn9a 2001 r., sygn. akt I SA 1790/99, ONSA 2002/1/39). W tych warunkach decyzję w postępowaniu nieważnościowym co do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...] maja 2000 r. (szczegółowo wyżej opisanej) powinien wydać w obu instancjach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego. Sąd orzekł jak w sentencji w trybie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O kosztach postępowania w trybie art. 200 w/w ustawy.