IV SA 3217/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg G. P., E. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących G. P. i E. N. kwotę po 10 zł ( po dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], decyzją nr [...] z dnia [...].03.2003 r., na podstawie art. 36 ust. 2 pkt 3 - ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, udzielił C. i P. W. - pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, polegających na realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego w zabudowie szeregowej, na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] gm. [...]. W uzasadnieniu decyzji organ administracyjny powołał się na rozstrzygnięcia uprzednio wydane w tej sprawie. Wiele z nich zostało uchylonych na poszczególnych etapach postępowania. W obrocie prawnym pozostała jedna merytoryczna decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...].09.1994 roku, którą zobowiązano P. W. w oparciu o art. 36 ust. 1 i 2 prawa budowlanego z 1974 roku do wstrzymania robót budowlanych związanych z rozbudową budynku mieszkalnego oraz przedłożenia inwentaryzacji budowlanej tego budynku z orzeczeniem o stanie technicznym wykonanych robót i projektem ich dokończeniem, po uzgodnieniu dokumentacji z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w [...]. Inwestor wykonał nałożone obowiązki, występując o wydanie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych (pisma z 2.11 i 8.12.1994 r.). Z dokumentacji tej wynika, że prace budowlane wykonywane zostały prawidłowo i pozwalają na bezpieczne użytkowanie obiektu. Określony został zakres robót niezbędnych do wykonania celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Organ w takiej sytuacji był zobowiązany do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Organ I instancji ustosunkował się również do zarzutów wnoszonych do uprzednio wydanych decyzji. Żądanie rozbiórki samowolnie rozbudowanej części na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 roku jest niezasadne wobec okoliczności, iż sprawa rozbudowy podlega przepisom ustawy z 1974 roku. Kwestie naruszenia prawa własności mogą zaś być dochodzone na drodze postępowania cywilnego. Argument o naruszeniu statyki sąsiednich budynków ze względu na okres kilkudziesięciu lat trwania sporu tym bardziej jest niewiarygodny. W niniejszej sprawie nie zachodzą zaś przesłanki wymienione w art. 37 ustawy - prawo budowlane z 1974 roku. Odwołania od powyższej decyzji złożyli właściciele sąsiednich nieruchomości- G. P. i E. N. Zdaniem odwołujących zaskarżona decyzja nie wskazała jakie roboty budowlane ma wykonywać inwestor, a jakie legalizuje organ. Stwierdzenia zawarte w dokumentacji inwestora organ uznał za zgodne ze stanem faktycznym i prawnym, mimo braku dowodów na tę okoliczność. Udzielone pozwolenie na wznowienie robót budowlanych w sposób rażący narusza przepisy prawa budowlanego i aktów wykonawczych, bowiem roboty prowadzone przez inwestora miały charakter przestępczy, bo prowadzone były bez pozwolenia, a "wybudowana" część w obecnym kształcie narusza wymogi techniczne. Ponadto w odwołaniach poruszona została kwestia braku spójności w działaniach organów oraz niewyjaśnienia okoliczności faktycznych. Uznanie przez organ niewiarygodności zarzutów o naruszeniu statyki sąsiednich segmentów budzi zastrzeżenia, gdy się zważy, że od strony południowej inwestor zatrzymał budowę na poziomie parteru - 3 m w związku ze wstrzymaniem robót, a ściana ta będzie miała wysokość 7-8 m co niewątpliwie odbije się na budynkach sąsiednich. Realizacja rozbudowy prowadzona jest w ten sposób, że uniemożliwia modernizację sąsiednich obiektów. [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją nr [...] z dnia [...].07.2003 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Zdaniem organu odwoławczego, postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały przeprowadzone zgodnie z procedurą oraz przepisami prawa budowlanego. Prawidłowo do przedmiotowej inwestycji zastosowano przepisy prawa budowlanego z 1974 roku. Przepis art. 36 tej ustawy oznacza, iż odstępstwa których dopuścił się inwestor musiały nosić znamiona samowoli budowlanej, co znalazło potwierdzenie w toku postępowania. Przepis ten przewiduje możliwość kontynuowania robót budowlanych po spełnieniu określonych warunków. Organ I instancji stwierdził, że projekt realizacji rozbudowy, spowoduje dokończenie jej w sposób zapewniający prawidłowość wykonania i zgodność z przepisami technicznymi. Katalog robót jaki zobowiązany jest wykonać inwestor zawarty jest w dokumentacji projektowej, stanowiącej część akt postępowania i strony mogą się w nimi zapoznać. Umieszczenie wykazu tych robót w decyzji nie było konieczne. Ocena zaś czy dokumentacja i sposób wykonania czynności wskazanych w treści decyzji o wstrzymaniu robót budowlanych, należą do organów nadzoru budowlanego a treść zaskarżonej decyzji, ocenę tę wyraża. Skargi na tę decyzję złożyły G. P. i E. N. uznając, że decyzje organów I i II instancji wydane zostały z rażącym naruszeniem art. 5 ustawy prawo budowlane z 1994 roku, bowiem załącznik do decyzji I - instancyjnej będący projektem budowlanym zawiera oczywiste braki oraz nie uwzględnia samowolnie dokonanych zmian w planowanej rozbudowie, a ponadto dokumentacja projektowa została sporządzona z naruszeniem interesów osób trzecich oraz niezgodnie z przepisami o warunkach technicznych. Ponadto decyzje zapadły z naruszeniem art. 77 kpa bowiem nie przestrzegana była zasada nakazująca wyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a także art. 7 kpa. Zdaniem skarżących w przedstawionej dokumentacji brak jest inwentaryzacji budynku oraz orzeczenia o stanie technicznym wykonywanych robót. Uznając, iż prace budowlane wykonywane zostały zgodnie z prawem, organy przeoczyły, iż inwestor niezgodnie z projektem przebudował samowolnie ściany parteru i zatwierdzony projekt nie odpowiada rzeczywistej przebudowie. Nie "doczytał się" przebudowy łazienek, naruszenia kominów i przewodów wentylacyjnych swoich oraz sąsiedniego mieszkania. Nadal występują niezgodności w rozwiązaniach architektoniczno - budowlanych -okno zaprojektowane bez zachowania wymaganej odległości od nieruchomości sąsiedniej. Projekt zawiera niedokładne zaznaczenie przekroczenia granicy nieruchomości sąsiedniej na rysunku parteru, ale bez opisu. Przebieg granicy od strony nieruchomości nr 4 i 6 jest odmiennie przedstawiony na rysunkach zatwierdzonego projektu. Sam organ w decyzji nr [...] z [...].06.2001 r. stwierdził, iż rozbudowa narusza prawa własności właściciela segmentu nr [...], ponadto ogranicza dopływ światła do mieszkania na sąsiedniej działce. W skargach powołano się na wykładnię "budowy szeregowej" - zawartą w piśmie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 30.12.1994 r. według której rozbudowa jednego segmentu wymaga zatwierdzenia planu realizacyjnego dla całego budynku czyli wszystkich segmentów. Brak więc podstaw do dowolnej rozbudowy jednego tylko segmentu. Dobudowanie przez inwestora wystającego "barbakanu" o grubych murach poza linię budynków powoduje nie liczenie się z własnością innych sąsiadów. Ponadto inwestor burzy wewnętrzne mury i ciągi kominowo — wentylacyjne na granice swojego mieszkania. W odpowiedzi na skargi [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o ich oddalenie powołując się na argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skargi zasługują na uwzględnienie. Materiał dowodowy przedstawiony w sprawie, nie pozwala Sądowi administracyjnemu na ocenę prawidłowości kontrolowanych decyzji. Zaskarżone decyzje oparte zostały na przepisie art. 36 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 roku - prawo budowlane (Dz. U. Nr 38 poz. 229 ze zm.). Przepis ten pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych na podstawie art. 36 ustawy, uzależnia od wykonania przez inwestora czynności, zmian lub przeróbek określonych w decyzji o wstrzymaniu robót. Z uzasadnień zaskarżonych decyzji nie wynika, jakie dokładnie dokumenty dostarczył inwestor. Znalazło się jedynie stwierdzenie, iż inwestor wykonał obowiązki nałożone na niego decyzja Wójta Gminy [...] z [...].09.1994 r. Do akt sprawy załączony został projekt techniczny zakończenia realizacji rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego P. W. sporządzony przez architekta L. B. Projekt ten stanowił załącznik do decyzji nr [...] Wójta Gminy [...] z dnia [...].12.1994 r. w sprawie pozwolenia na dokończenie rozbudowy budynku mieszkalnego. Nie wiadomo dokładnie, czy jest to dokumentacja dostarczona w wyniku nałożonego obowiązku, czy też dokumentacja sporządzona została przez inwestora na potrzeby decyzji z [...].12.1994 r. Obecnie ten sam projekt stanowi załącznik do decyzji wydanej przez organ I instancji w niniejszej sprawie. Brak określenia przez organy, które dokumenty złożył inwestor nie pozwala na prawidłowe skontrolowanie ich przez Sąd. Przyjmując, iż to projekt techniczny sporządzony przez architekta L. B. stanowi wykonanie nałożonego na inwestora obowiązku to organ administracyjny winien ocenić, czy dostarczona dokumentacja wypełnia obowiązek nałożony uprzednio przez organ na inwestora. Decyzją Wójta Gminy [...] z [...].09.1994 r. na podstawie art. 36 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r. nakazano inwestorowi przedłożenie do 31.10.1994 r. inwentaryzacji budynku mieszkalnego: a. z uwzględnieniem robót wykonywanych samowolnie, b. z projektem dokończenia rozpoczętych robót, c. orzeczenia o stanie technicznym wykonywanych robót Dokumentację należało uzgodnić z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków. W świetle powyższego nakazu trudno przyjąć, iż przedstawiony projekt spełnia wszystkie nakazane dokumenty np. zawiera orzeczenie o stanie technicznym wykonanych robót. W projekcie znalazło się jedynie w uwadze określenie, iż wszystkie wykonane do chwili obecnej prace zrealizowane zostały prawidłowo i pozwalają na bezpieczne użytkowanie obiektu. Orzeczenie zaś o stanie technicznym wykonanych robót nie może obejmować tylko zgodności tych robót ze sztuką budowlaną, ale również zgodności z wymaganiami obowiązującego wówczas prawa budowlanego, w tym również przepisów o warunkach technicznych. Brak takiej oceny powodować musi uznanie, iż obie decyzje naruszyły art. 7 i 77 § 1 kpa, a naruszenie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Ponadto podnieść należy, że choć akta sprawy zawierają szereg dokumentów, podstawowe kwestie dotyczące inwestycji C. i P. W. nie zostały zbadane przez organy administracyjne. Nie zostało bowiem jednoznacznie stwierdzone, czy po wstrzymaniu prac budowlanych decyzję z [...].09.1994 r., inwestor kontynuował i ewentualnie, w jakim zakresie roboty budowlane. Z jednej bowiem strony organ w protokole z dnia [...].09.1999 r. stwierdza brak prowadzenia robót budowlanych przy przedmiotowej inwestycji, z drugiej natomiast wszczyna nowe postępowanie administracyjne na wniosek skarżących, wobec zmienionej sytuacji zaistniałej przy tej inwestycji. Wobec okoliczności, iż zaskarżone decyzje wydane zostały dopiero w 2003 r. akta sprawy winny zawierać aktualną na ten termin informację dotyczącą przedmiotowej inwestycji. Ewentualne bowiem kontynuowanie samowolnych robót przez inwestora po 1995 roku miałoby zasadnicze znaczenie dla oceny prawidłowości decyji opartej na przepisie art. 36 prawa budowlanego z 1974 roku. Ponadto organy administracyjne podkreślały, iż wszystkie decyzje wydane na poszczególnych etapach postępowania administracyjnego zostały uchylone, oprócz cytowanej wyżej decyzji z [...].09.1994 roku. W piśmie zaś inwestora z dnia 10.04.1991 r. powołuje się on na ostateczną decyzję Naczelnika Gminy [...] z [...].06.1989 r. zezwalającą inwestorowi na remont budynku mieszkalnego z zakresem prac podanych w załączniku. Z akt sprawy nie wynika, czy decyzja ta została uchylona. Nie zawiera ona również wzmianki ojej ostateczności. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny uznając, iż postępowanie w sprawie naruszało przepisy postępowania, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed organami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku.