IV SA 322/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Sędziowie sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.), asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi B. J. i A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2002r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki przyłącza energetycznego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla [...] , decyzją nr [...] z dnia [...].10.2002r. na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 i ust. 4 ustawy – prawo budowlane z 1994r., nakazał B. J. i A. P. rozbiórkę przyłącza energetycznego, przebiegającego przez teren działki nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], wzdłuż granicy z nieruchomością przy ul. [...] oraz przez działkę nr. ew. [...] – zasilającego budynki mieszkalne przy ul. [...] [...] i [...] i wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ administracyjny w uzasadnieniu decyzji powołał się na protokół oględzin z 13.08.2001r., oraz dokumenty złożone przez przedstawiciela "S." SA a także właściciela działki nr [...]. Na ich podstawie ustalono, iż bezsprzecznie inwestorami wybudowanego w połowie lat 80-tych przyłącza energetycznego byli A. P. i B. J . Przyłącze wybudowane zostało w celu zasilenia budynków mieszkalnych przy ul. [...] [...] i [...] na czas ich budowy, a kabel poprowadzony został przez działki nr [...], [...] i [...] bez zgody ich ówczesnych właścicieli . Mimo, że budowę zakończono w II połowie lat 80-tych, przyłącze pozostało. Przeprowadzone przyłącze usytuowane na głębokości ok. 70cm. uniemożliwia wybudowanie w granicy działki ogrodzenia, a w przyszłości uniemożliwi konserwację i naprawę kabli. Nie ma zatem, możliwości doprowadzenia urządzeń do stanu zgodnego z prawem, chociażby z tego powodu, że narusza to uzasadniony interes osób trzecich. Ponieważ przyłącze stanowi urządzenie budowlane mimo wybudowania go przed 1995r., nie mogą mieć do niego zastosowania przepisy prawa budowlanego z 1974r. Odwołanie od tej decyzji wnieśli B. J. i A. P. Obaj odwołujący powołali się na okoliczność podpisania umów za S., a więc legalności wykonanego przyłącza. Uznali konieczność przesłuchania na te okoliczności poprzedniego właściciela Z. D. Wskazali również na pełne rozeznanie W. K. odnośnie usytuowania przyłącza na jego działce, w chwili zakupu nieruchomości. Zdaniem odwołujących przepis art. 37 prawa budowlanego z 1974r. nie daje podstaw do wydania nakazu rozbiórki. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z [...].12.2002r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego argumenty podnoszone w odwołaniach nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. Podzielił pogląd organu I instancji o braku możliwości doprowadzenia przedmiotowego przyłącza do stanu zgodnego z prawem. W jednobrzmiących skargach na powyższą decyzję B. J. i A. P. wnieśli o jej uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego . Podnieśli oni, iż decyzja wydana została w oparciu o stan faktyczny który nie jest zgodny ze stanem własności. Obecni właściciele kupili bowiem nieruchomość wraz z wybudowanym przyłączem energetycznym, do którego nie było zastrzeżeń. Inwestor stwierdził iż na wszystkie prace budowlane ma stosowne zezwolenie. Brak przesłuchania inwestora, o co wnioskowali skarżący narusza art. 7 i 77 kpa. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje: Skargi zasługują na uwzględnienie. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zdaniem Sądu administracyjnego jednoznacznie wykazał, iż przyłącze energetyczne doprowadzające energię elektryczną do budynków skarżących zostało wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę. Ułożone kable energetyczne przez działki nr [...] i [...] stanowiące własność osób trzecich uniemożliwiają w chwili obecnej właścicielowi działki W. K. postawienie ogrodzenia na własnej nieruchomości. Budynki skarżących do chwili obecnej czerpią energię za pomocą linii wybudowanej samowolnie. Jednym z kwestionowanych zagadnień było, ustalenie przepisów prawnych które należało zastosować do powstałej w latach osiemdziesiątych samowoli budowlanej polegającej na budowie przyłącza energetycznego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy administracyjne przyjęły, iż do przedmiotowej inwestycji należy zastosować art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U z 2000r. nr 106 poz. 1126ze zm). Pogląd ten zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jest słuszny. Przyłącze energetyczne zgodnie z art. 3 pkt 9 w/w ustawy jest urządzeniem budowlanym, dającym się rozłączyć z budynkiem już istniejącym bez istotnego dla niego uszkodzenia. W świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.05.2000r. – OPS 20/99- wykonywanie lub wykonanie w istniejącym obiekcie budowlanym urządzenia budowlanego, nie jest budowaniem obiektu budowlanego lub jego części w rozumieniu art. 48 ustawy. W takiej zaś sytuacji do samowolnie wykonanego urządzenia budowlanego nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r. a tym samym przepisy poprzednio obowiązującego prawa budowlanego z 1974r. Przyjmując prawidłowość podstawy prawnej zaskarżonych decyzji , nie można jednak uznać, że organy te w sposób wnikliwy rozważyły kwestię prawidłowości adresatów wydanego nakazu rozbiórki przyłącza energetycznego Art. 52 prawa budowlanego z 1994r. określa, iż nakaz rozbiórki orzeczony m.in. na podstawie art. 51 obciąża inwestora lub właściciela albo zarządcę obiektu budowlanego. Organ I instancji uznał, iż inwestorami wybudowanego w latach 80-tych przyłącza energetycznego byli bezspornie skarżący A. P. i B. J.Stanowisko to podzielił organ odwoławczy. Pogląd nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy . Organy administracyjne nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń z których wynikałoby, iż to skarżący wybudowali samowolnie przedmiotowe przyłącze. Co więcej z akt sprawy , a głównie pism skarżących wynika, iż nabyli oni nieruchomość wraz z wybudowanymi na nich budynkami i doprowadzonymi do budynków przyłączami energetycznymi. Kwestia ta budziła już uprzednio zastrzeżenia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego który w decyzji nr [...] z [...].05.2002r. uchylającej decyzję o rozbiórce z [...].02.2002r. przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, nakazał między innymi dokładne ustalenie inwestorów przyłącza energetycznego. Organ I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy ograniczył postępowanie dowodowe do przesłuchania przedstawiciela zakładu energetycznego " S.". Nie zbadał w którym roku podłączona została przedmiotowa instalacja energetyczna, co w oparciu o dokumenty nabycia przez skarżących nieruchomości przy ul. [...] [...] i [...] dałoby jednoznaczną odpowiedź czy można było A. P. lub B. J. uznać za inwestorów przyłącza. W oparciu o załączony do akt sprawy dokument – wniosek C. C. z 5.12.81r. o podanie warunków technicznych przyłączenia jego budynku do sieci elektrycznej na którym ( na dole wniosku) narysowana została szafa – skrzynia na licznik dotycząca spornego przyłącza, można byłoby wnosić, iż w chwili składania wniosku przez C.. C. tj. w dniu 5.12.81r. przedmiotowe przyłącze zostało już wykonane. Sąd administracyjny zdaje sobie sprawę z trudności w ustaleniu inwestora objętego decyzjami rozbiórkowymi przyłącza energetycznego, wybudowanego na nieruchomościach stanowiących własność osób trzecich, prawdopodobnie bez zgody ówczesnych właścicieli. Organy administracyjne w takim przypadku mogą rozważyć także celowość ewentualnego wydania nakazu rozbiórki w stosunku do właściciela wykonanego przyłącza. Przedstawiciele "S." wskazali iż wewnętrzne przyłącza należą do odbiorców energii elektrycznej, a więc do właścicieli domów mieszkalnych przy ul. [...] [...] i [...] w [...]. Należy jednak uwzględniać treść przepisów prawnych obowiązujących w dacie wybudowania przyłącza, a więc najpóźniej – w 1981r. Ustawa bowiem z 30.05.1962r. o gospodarce paliwowo – energetycznej ( Dz. U Nr 32 poz. 150 ze zm.) a zwłaszcza § 18 przepisów wykonawczych do ustawy – zarządzenia Ministra Górnictwa i Energetyki z 24.08.1964r. w sprawie zasad przyłączania do wspólnej sieci urządzeń do wytwarzania, przetwarzania, przesyłania, rozdzielania i odbioru energii elektrycznej i cieplnej oraz paliw gazowych (MP Nr 62 poz. 286 ze zm.) w sposób jednoznaczny określa kwestię przejęcia przyłącza na własność Skarbu Państwa i w zarząd zakładu bez względu na to czyim kosztem zostało ono wykonane. Co prawda Trybunał Konstytucyjny w uchwale z 4.12.1991r. W4/91 ograniczył możliwość zastosowania § 18 do przepisów art. 45 ustawy z 6.04.1984r. o gospodarce energetycznej ( Dz. U Nr 21 poz. 96 ze zm.) jednakże uchwała ta nie dotyczy okresów przed wejściem w życie przepisów o gospodarce energetycznej. Szczegółowe zebranie dowodów pozwoli dopiero na prawidłowe ustalenie adresatów decyzji o rozbiórce samowolnie wybudowanego przyłącza. Brak powyższych ustaleń, przy wydawaniu zaskarżonych decyzji, powoduje uznanie iż postępowanie objęte kontrolą Sądu naruszyło art. 7 i 77 §1 kpa i naruszenie to mogło mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Z tych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.