IV SA 3251/03
WyrokWSA w Warszawie2004-11-16
Skład orzekający: Anna Żak, Mariola Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć na inwestora obowiązek sporządzenia dokumentacji (inwentaryzacji, mapy powykonawczej, projektu robót) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może nałożyć na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji (inwentaryzacji, mapy powykonawczej, projektu robót) na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ celem tego przepisu jest doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, a samo dostarczenie dokumentów nie realizuje tego celu. Obowiązek dostarczenia dokumentów, takich jak oceny techniczne czy ekspertyzy, może być nałożony jedynie na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do jakości robót lub materiałów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, nakazującej M. A. sporządzenie inwentaryzacji budowlanej, mapy powykonawczej oraz projektu robót, w związku z odstępstwami od pozwolenia na budowę (zmiana lokalizacji okien, szamba i studni). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, uchylając jedynie część dotyczącą terminu wykonania. M. A. wniosła skargę, zarzucając naruszenie prawa do uczestnictwa w postępowaniu oraz błędne zastosowanie art. 81c Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie AS. WSA Mariola Kowalska (spr.), WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu sporządzenia określonej dokumentacji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji; II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] maja 2003r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 Prawa budowlanego, nakazał M. A. sporządzenie inwentaryzacji budowlanej wybudowanego budynku, geodezyjnej mapy powykonawczej działki z naniesieniem odległości do granicy działki i do występujących na niej urządzeń oraz projektu robót niezbędnych do zakończenia budowy.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż przeprowadzona w dniu 6 listopada 2002r. kontrola wykazała, iż istniejący na działce budynek mieszkalny wybudowany został z odstępstwami od pozwolenia na budowę, polegającymi na zmianie ilości i lokalizacji okien w elewacjach budynku. Zmieniona została również lokalizacja szamba i studni w stosunku do zatwierdzonego planu zagospodarowania działki. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego uznał, iż zasadne jest zastosowanie art. 51 Prawa budowlanego w celu doprowadzenia przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. A.
Zarzuciła, iż nie brała udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego postanowienia.
Podniosła, iż usytuowanie jej budynku w stosunku do granicy sąsiedzkiej jest analogiczne jak w przypadku innych sąsiednich posesji, zaś osoby , które nabywały sąsiednią nieruchomość nie są uprawnione do kwestionowania posadowienia budynku, ponieważ w momencie nabywania nieruchomości już obecny stan rzeczy istniał.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku, w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jak ustalił organ, M. A. wybudowała dom jednorodzinny na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] września 1993r. W wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego organ stwierdził, że inwestor dokonał odstępstw od projektu polegających m.in. na :
-wykonaniu dodatkowo jednego okna trzyskrzydłowego od strony zachodniej,
-zlikwidowaniu dwóch okien oraz okna balkonowego i balkonu od strony południowej i wstawieniu w ich miejsce jednego okna tarasowego.
Na powyższe odstępstwa inwestor nie uzyskał decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Ponadto przedmiotowy budynek jest usytuowany w odległości 3m od ogrodzenia z posesją przy ulicy [...] ( z otworami okiennymi w ścianie) oraz w odległości 2,70 od granicy z posesją przy ulicy [...].
Z tego też powodu zasadnym było nałożenie na inwestora obowiązków wymienionych w zaskarżonej decyzji.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosła M. A.
W skardze o analogicznej treści jak odwołanie zarzuciła naruszenie prawa strony do uczestnictwa w postępowaniu administracyjnym.
Podniosła ponadto, iż zgodnie z art. 81 c Prawa budowlanego organ może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz jedynie w przypadku powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych tub robót budowlanych , natomiast w opinii skarżącej przesłanki te nie zostały spełnione , ponieważ jej budynek jest w dobrym stanie technicznym .
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd może uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie.
W ocenie Sądu decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003r. Nr [...] i utrzymująca ją w mocy zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem prawa.
Możliwość żądania przez organy nadzoru budowlanego ekspertyz i ocen uregulowana została w art. 81 c Prawa budowlanego. Na jego podstawie organ administracji budowlanej, w drodze postanowienia, może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich dokumentów.
Art. 51 Prawa budowlanego, w brzmieniu określonym ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 z późn.zm.), sprzed nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003r. o zmianie ustawy -Prawo budowlanego oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. z 2003r.,Nr 80, poz. 718), stosownie do przepisu art. 7 tej ustawy, nie stanowił takiej podstawy. Nałożenie obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem nie może oznaczać obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ poprzez zobowiązanie strony do sporządzenia i dostarczenia odpowiedniej dokumentacji nie można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem.
W rozpoznawanej sprawie, organy nadzoru budowlanego nakładając na inwestora na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązek dostarczenia określonych dokumentów, naruszyły zarówno art. 51, jak i art. 81 c Prawa budowlanego. Skutkiem tego naruszenia będzie brak możliwości wydania przez organy nadzoru budowlanego decyzji merytorycznej w trybie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego. Dopiero bowiem po dostarczeniu przez inwestora wymaganych dokumentów, organ nadzoru budowlanego w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, powinien podjąć decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego albo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 tegoż prawa.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn.zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło