IV SA 3252/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.), Sędziowie WSA Mirosława Kowalska, Asesor WSAAgnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Aldona Kieler-Kowalska, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na zmianę sposobu użytkowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. i T. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania i adaptację lokalu biurowego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. P. w K. na restaurację [...] wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu – utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska stwierdził co następuje; Zamierzenie inwestycyjne polegające na zmianie sposobu użytkowania i adaptacji lokalu biurowego na restaurację wraz z modernizacją elewacji w obrębie projektowanego lokalu, przekracza zwykły zarząd nieruchomością wspólną i wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. Wynika to z brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 8 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. – w sprawie warunków trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (dz. U. z 1995 r. nr 10, poz. 47). W niniejszej sprawie w chwili wydania kontrolowanej decyzji inwestor nie wykazał, iż dysponuje zgodą wszystkich współwłaścicieli na wykonanie w/w robót. Zmiana sposobu użytkowania lokalu jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością wspólną, wobec czego wymagała zgody wszystkich współwłaścicieli. Brak tej zgody powoduje, że należy uznać, iż kontrolowana decyzja wydana została z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Na powyższą decyzję ze skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpili I. i T. S.. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji podnieśli, ze wydana ona została z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a także przepisów ustawy o własności lokali. W dniu wydawania kontrolowanej decyzji o stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości rozstrzygała treść aktu notarialnego z dnia [...].08.1998 r. Z w/w aktu wynikało, że skarżący są jedynymi właścicielami nieruchomości. Dopiero postanowienie Sadu Rejonowego w [...] z dnia [...] lipca 2001 r. odmawiające wpisu do księgi wieczystej, zwróciło uwagę na zwarte w akcie notarialnym błędne sformułowanie, w tym względzie, oparte zresztą na wadliwie dokonanym wpisie do księgi wieczystej. Niezależnie od tego podnieśli, że w związku z wyodrębnieniem w przedmiotowej nieruchomości 10 lokali, stosownie do brzmienia art. 6 ustawy o własności lokali powstała wspólnota mieszkaniowa. W tej sytuacji do zarządu nieruchomością mają zastosowanie przepisy w/w ustawy a nie prawa cywilnego. W imieniu wspólnoty mieszkaniowej winien działać zarząd, który do obecnej chwili nie został powołany z winy M. K. Dodali też, że aktualnie większość współwłaścicieli wyraziła zgodę na wykonanie w/w robót budowlanych. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania lokalu handlowego na restaurację – z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest, czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przy czym, z uwagi na powołaną w art. 16 § 2 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych, żadna z w/w wad nie może być interpretowana rozszerzająco. Stwierdzając nieważność kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji organy nadzoru przyjęły, iż w rażący sposób naruszony został art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. nr 10, poz. 47). Z przepisów tych wynika bowiem obowiązek legitymowania się przez inwestora dowodem stwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organów nadzoru, warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony, ponieważ inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości mimo, iż zakres robót wykonywanych w związku ze zmianą przeznaczenia lokalu obejmował części wspólne budynku, takie jak zmianę wyglądu elewacji, montaż instalacji na ścianach konstrukcyjnych, wyburzenia i wymurowania dokonywane na tych ścianach. Zgodzić należy się z organami nadzoru, że o ile roboty remontowe dokonywane w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu dotyczą jego części wspólnych, wymagana jest na ich prowadzenie zgoda wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyć jednak należy, że osobom tym prawo to musiało przysługiwać w dacie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie miał zatem zapis w księdze wieczystej na dzień wydania decyzji tj. [...] marca 1999 r. W aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nr [...], z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła w tym czasie współwłasność. Nadto z przedstawionego na rozprawie pisma Sądu Rejonowego w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych zdaje się wynikać, iż udziały M. i M. K. we współwłasności nieruchomości objętej Kw nr [...] nie były w/w okresie ujawnione. W tej sytuacji skoro przesadzające znaczenie w sprawie wykazania prawa własności do nieruchomości ma wpis do księgi wieczystej, brak jego powoduje, że nie sposób uznać, iż w dacie wydawania kontrolowanej decyzji zgoda ewentualnych współwłaścicieli była wymagana. W aktualnym stanie faktycznym sprawy brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż badana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i to rażącym. Do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem w/w przepisów niezbędnym było wykazanie, iż w tym czasie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oprócz inwestora były inne osoby, których prawa zostały ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Dla stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji bez znaczenia były dokonane po dniu [...] marca 1999 r. czynności prawne takie jak późniejszy wpis do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości, czy też sprostowanie aktu notarialnego. Mogą one stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Reasumując stwierdzić należy, że posiadany aktualnie w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym bardziej, że naruszenie to ma rażący charakter. Prowadząc niniejsze postępowanie organy nadzoru naruszyły zawartą w art. 7 kpa zasadę zobowiązującą je do dokładnego uzupełniania stanu faktycznego i prawnego sprawy. Mając na uwadze, że naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy zatem na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.