IV SA 3252/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Grzegorz Czerwiński, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki odcinka sieci gazowej wraz z przyłączami gazowymi I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej H. N. kwotę 10 zł (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV SA 3252/03 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. po rozpatrzeniu odwołania H. N. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dn. [...] września 1999r. Nr [...] odmawiającej nakazania J. K. i M. P. rozbiórki odcinka sieci gazowej o Ø 25 m/m zlokalizowanej na działkach [...] wraz z przyłączami do budynków usytuowanych w miejscowości [...] – na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podniesiono, iż inwestorzy J. K. i M. P. wykonali odcinek sieci gazowej wyżej opisany na działkach [...] wraz z przyłączami do budynków miejscowości [...] na podstawie decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1994r. Decyzja ta została uchylona decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] maja 1997r. po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją z dn. [...].04.1994r. o pozwoleniu na budowę w/w odcinka sieci gazowej. Po uchyleniu tej decyzji na podstawie art. 151 § 1 ust. 2 kpa organ odmówił wydania decyzji o pozwoleniu na budowę tej inwestycji bowiem inwestorzy nie wykazali prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane (art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 prawa budowlanego). Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił wnioskowi H. N. o nakazanie rozbiórki odcinka wykonanej sieci gazowej mimo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę uznając, że nie zachodzą przesłanki z art. 48 prawa budowlanego. Zgodnie ze stanowiskiem orzecznictwa NSA jeśli inwestycję wykonano na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, to nie można uznać jej za samowolę budowlaną nawet, gdy decyzja ta później została usunięta z obrotu prawnego. (wyrok NSA z 18.06.1998r. w sprawie IV SA 1399/96). Ocenę tę podzielił organ odwoławczy utrzymując w mocy odmowną decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W aktualnym stanie przy braku decyzji o pozwoleniu na budowę organ nadzoru budowlanego może jedynie na podstawie art. 51 prawa budowlanego podjąć działania do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, a przy braku możliwości dopiero nakazać rozbiórkę na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. W skardze złożonej na powyższą decyzję H. N. domagała się jej uchylenia zarzucając niezgodność z prawem. Wnosiła o nakazanie rozbiórki spornego odcinka sieci gazowej wraz z przyłączami i naprawienia szkód wyrządzonych wykonaną instalacją na jej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji i wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: W sprawie niesporny jest fakt, że po wznowieniu postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na budowę odcinka sieci gazowej na działkach [...] wraz z przyłączami gazowymi we wsi [...], Wójt Gminy w [...] decyzją z dnia [...] maja 1997r. znak [...] uchylił decyzję własną z dnia [...] kwietnia 1994r. i odmówił udzielenia pozwolenia na budowę opisanej inwestycji. Orzeczenie to wydał uwzględniając stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zajęte w wyroku z dnia 4 czerwca 1996r. dotyczącego skargi H. N., związanej z lokalizacją w/w sieci gazowej przez jej działkę [...] we wsi [...]. Naczelny Sąd Administracyjny stanowczo podkreślił, że do sprawy niniejszej mają zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1994r., którego to przepis art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 wymaga do uzyskania pozwolenia na budowę złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji oraz wykazania prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jak wynika z uzasadnienia decyzji Wójta Gminy w [...] z dn. [...] maja 1997r. inwestorzy na dzień wydawania tej decyzji nie dysponowali ani decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej inwestycji budowy odcinka sieci gazowej z przyłączami oraz nie wykazali prawa dysponowania terenem działki Nr [...] stanowiącej własność H. N. na realizację tej inwestycji. Przed wydaniem decyzji odmawiającej udzielenia pozwolenia na budowę w/w odcinka sieci gazowej Wójt Gminy postanowieniem z dn. [...] lutego 1997r. wezwał inwestorów J. K. i M. P. o przedłożenie wyżej opisanych dowodów warunkujących wydanie pozwolenia na budowę w myśl powołanych przepisów prawa budowlanego, obowiązującego w dacie orzekania. Skarżąca H. N. pismem z dn. 21.05.1999r., tj. 2 lata po uchyleniu decyzji o pozwoleniu na budowę spornej inwestycji gazowej, wystąpiła z wnioskiem o nakazanie inwestorom rozbiórki tej inwestycji, którą zrealizowano częściowo na jej działce, wbrew jej woli, bez zgody. Zgody takiej nie wyraziła także po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, o którym wyżej była mowa. Jakkolwiek skarżąca we wniosku powołała się na art. 48 prawa budowlanego traktujący o przymusowej rozbiórce samowoli budowlanej – stwierdzić należy, iż to organ administracji rozpoznający wniosek winien ustalić zarówno stan faktyczny sprawy jak i przepisy prawa materialnego mające zastosowanie w merytorycznym rozstrzygnięciu sprawy. Rozważania organów obu instancji na temat braku podstaw do zastosowania art. 48 i nakazania rozbiórki wykonanej inwestycji gazowej na gruncie H. N., w ocenie Sądu stanowią tylko teoretyczny wykład z uwzględnieniem stanowiska orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego. W stanie faktycznym sprawy organy nadzoru budowlanego, wniosek właścicielki działki Nr [...] winny rozpoznać w trybie art. 51 ust. 4 prawa budowlanego mając na uwadze dokonane ustalenia własne czy możliwe jest doprowadzenie inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Sąd nie podzielił stanowiska organu odwoławczego, że skoro skarżąca wskazała art. 48 prawa budowlanego jako podstawę prawną swego wniosku wyłącznie w aspekcie tego przepisu należało rozpoznać wniosek. Organ nie jest bowiem związany przepisem prawnym wskazanym przez wnioskodawcę lecz wyłącznie przedmiotem wniosku. Rozstrzygnięcie merytoryczne wg obowiązujących przepisów prawnych w dacie wydawania decyzji należy do kompetencji organu. Z tych względów wadliwe jest stanowisko, że dopiero po negatywnym załatwieniu wniosku skarżącej, organ nadzoru budowlanego zobligowany będzie do wszczęcia postępowania naprawczego w trybie art. 51 prawa budowlanego w stosunku do wykonanych robót budowlanych. Takie postępowanie zostało już wszczęte wnioskiem H. N. w 1999r., który w trybie tego przepisu winien być rozpoznany. Mając na względzie powyższe rozważania Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu pierwszej instancji wydane z naruszeniem prawa bez wyjaśnienia sprawy do stanowczego orzekania. Z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji. Zarządzenie: odpis doręczyć organowi, skarżącej i inwestorom