IV SA 3253/02

WyrokWSA w Warszawie2004-06-22

Skład orzekający: Sędzia NSA Krystyna Borkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność pozwolenia na budowę, oparta na rzekomym rażącym naruszeniu prawa budowlanego (brak zgody wszystkich współwłaścicieli na roboty dotyczące części wspólnych), została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasady prawdy obiektywnej i zasady trwałości decyzji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru naruszyły zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), nie ustalając należycie stanu faktycznego i prawnego sprawy. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, gdyż kluczowe znaczenie miał wpis do księgi wieczystej na dzień wydania pozwolenia, a nie późniejsze zmiany stanu prawnego nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę wydanego T. S. na przeniesienie głównego zaworu gazu. Organy uznały, że pozwolenie zostało wydane z rażącym naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na roboty dotyczące części wspólnych budynku. Skarżący podnieśli, że w dacie wydania pozwolenia byli jedynymi właścicielami nieruchomości, a późniejsze ustalenia dotyczące współwłasności były wynikiem błędów w akcie notarialnym i wpisie do księgi wieczystej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Borkowska (spr.) Sędziowie WSA Mirosława Kowalska asesor WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka Protokolant Aldona Kieler Kowalska po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i T. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji pozwalającej na wykonanie robót I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu odwołania I. i T. S. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r., stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1999 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej T. S. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na przeniesieniu głównego zaworu gazu do szafki na zewnątrz budynku mieszkalno-usługowego, przy ul. P. w K. – utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. W uzasadnieniu wyżej wymienionej decyzji stwierdził, co następuje; Stosownie do brzmienia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie inwestorowi, który wykaże się prawem do dysponowania nieruchomością. Nieruchomość położona przy ul. P. w K. stanowi współwłasność kilku osób. Przeniesienie głównego zaworu gazu do szafki na zewnątrz budynku mieszkalno-usługowego przekracza zwykły zarząd nieruchomością wspólną i wymaga uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli. W aktach sprawy brak jest oświadczeń wszystkich wspólników w/w nieruchomości w powyższej kwestii. Bezspornym jest, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji jak i obecnie inwestor nie posiadał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości na wykonanie określonych wyżej robót. Na powyższą decyzję ze skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego wystąpili I. i T.S. Wnosząc o jej uchylenie podnieśli, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 156 kpa, a także przepisów ustawy o własności lokali. W dniu wydawania kontrolowanej decyzji o stanie prawnym przedmiotowej nieruchomości rozstrzygała treść aktu notarialnego z dnia [...].08.1998 r. Z w/w aktu wynikało, że są oni jedynymi właścicielami nieruchomości. Dopiero po wydaniu w dniu [...] lipca 2001 r. przez Sąd Rejonowy w [...] postanowienia wiadomo było, że w/w akt zawierał błędne sformułowanie w tym względzie, oparte zresztą na wadliwie dokonanym wpisie do księgi wieczystej Sąd Rejonowy w [...]. Niezależnie od tego podnieśli, że w nieruchomości wyodrębnionych zostało 10 lokali, z których 8 lokali stanowi wyłącznie ich własność - stosownie do brzmienia art. 6 ustawy o własności lokali w tej sytuacji powstała wspólnota mieszkaniowa. Z art. 19 cyt. ustawy wynika, że jeżeli liczba lokali wyodrębnionych i niewyodrębnionych nie jest większa niż 7 to do zarządu nieruchomością mają zastosowanie przepisy prawa cywilnego. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zachodzi i zastosowanie mają przepisy ustawy o własności lokali. Zatem w imieniu wspólnoty mieszkaniowej winien działać zarząd. Zarząd taki nie został do tej pory powołany, ponieważ M. K. nie wyraża zgody. Zakładając, że każdemu z współwłaścicieli przysługuje równy głos to zgoda taka została ex post udzielona przez większą część współwłaścicieli. W warunkach niniejszej sprawy nie było podstaw do uznania naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego za rażące. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) niniejsza sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zaskarżona decyzja dotyczy stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych – z powodu rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Podstawowym zatem dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy zagadnieniem jest, czy kontrolowane w trybie nadzoru orzeczenie wydane zostało z naruszeniem prawa i czy naruszenie to ma rażący charakter. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest bowiem samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Przy czym, z uwagi na powołaną w art. 16 § 2 kpa zasadę trwałości decyzji administracyjnych, żadna z w/w wad nie może być interpretowana rozszerzająco. Stwierdzając nieważność kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji organy nadzoru przyjęły, iż w rażący sposób naruszony został art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz § 8 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 15.12.1994 r. w sprawie warunków i trybu postępowania przy rozbiórkach (...) oraz udzielania pozwoleń na zmianę sposobu użytkowania obiektów budowlanych lub ich części (Dz. U. nr 10, poz. 47). Z przepisów tych wynika bowiem obowiązek legitymowania się przez inwestora dowodem stwierdzającym prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W ocenie organów nadzoru, warunek ten w niniejszej sprawie nie został spełniony, ponieważ inwestor nie uzyskał zgody wszystkich współwłaścicieli nieruchomości mimo, iż zakres robót wykonywanych w związku ze zmianą przeznaczenia lokalu obejmował części wspólne budynku, takie jak zmianę wyglądu elewacji, montaż instalacji na ścianach konstrukcyjnych, wyburzenia i wymurowania dokonywane na tych ścianach. Zgodzić należy się z organami nadzoru, że o ile roboty remontowe dokonywane w związku ze zmianą sposobu użytkowania obiektu dotyczą jego części wspólnych, wymagana jest na ich prowadzenie zgoda wszystkich aktualnych współwłaścicieli nieruchomości. Zauważyć jednak należy, że osobom tym prawo to musiało przysługiwać w dacie wydania decyzji udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. W niniejszej sprawie rozstrzygające znaczenie miał zatem zapis w księdze wieczystej na dzień wydania decyzji tj. [...] marca 1999 r. W aktach sprawy brak jest wypisu z księgi wieczystej nr [...], z którego wynikałoby, że przedmiotowa nieruchomość stanowi współwłasność. Nadto z przedstawionego na rozprawie pisma Sądu Rejonowego w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych zdaje się wynikać, iż udziały M. i M. K. we współwłasności nieruchomości objętej Kw nr [...] nie były w/w okresie ujawnione. W tej sytuacji skoro przesadzające znaczenie w sprawie wykazania prawa własności do nieruchomości ma wpis do księgi wieczystej, bark jego powoduje, że nie sposób uznać, iż w dacie wydawania kontrolowanej decyzji zgoda ewentualnych współwłaścicieli była wymagana. W aktualnym stanie faktycznym sprawy brak jest zatem podstaw do przyjęcia, iż badana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i to rażącym. Do przyjęcia, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r. została wydana z rażącym naruszeniem w/w przepisów niezbędnym było wykazanie, iż w tym czasie współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości oprócz inwestora były inne osoby, których prawa zostały ujawnione w księdze wieczystej nr [...]. Dla stwierdzenia nieważności kontrolowanej w trybie nadzoru decyzji bez znaczenia były dokonane po dniu [...] marca 1999 r. czynności prawne takie jak późniejszy wpis do księgi wieczystej współwłaścicieli nieruchomości, czy też sprostowanie aktu notarialnego. Mogą one stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] marca 1999 r., o ile spełnione zostaną pozostałe wymogi z art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Reasumując stwierdzić należy, że posiadany aktualnie w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja wydana została z naruszeniem art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego, a tym bardziej, że naruszenie to ma rażący charakter. Prowadząc niniejsze postępowanie organy nadzoru naruszyły zawartą w art. 7 kpa zasadę zobowiązującą je do dokładnego uzupełniania stanu faktycznego i prawnego sprawy. Mając na uwadze, że naruszenie to ma istotny wpływ na wynik sprawy zatem na zasadzie art. 145 § 1 ust. 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło