IV SA 3259/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-17
Skład orzekający: Elżbieta Zielińska - Śpiewak, Halina Kuśmirek, Bogusław Cieśla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego nakazująca dostarczenie dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej wykonanych robót budowlanych, bez wskazania konkretnych czynności faktycznych mających na celu doprowadzenie tych robót do stanu zgodnego z prawem, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego nie może ograniczać się jedynie do nakazania przedłożenia dokumentacji, ale musi wskazywać konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Nakazanie przedstawienia ekspertyz czy ocen może być nałożone postanowieniem na podstawie art. 81c Prawa budowlanego, a w przypadku niewykonania tego obowiązku, może być nakazane jego wykonanie na koszt zobowiązanego. Przyjęcie odmiennego stanowiska uniemożliwiałoby nakazanie inwestorowi wykonania koniecznych poprawek.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. S. dostarczenie dokumentacji inwentaryzacyjno-projektowej wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki. J. S. odwołał się, twierdząc, że prace (pogłębienie piwnicy, uzupełnienie fundamentów, wymiana okien) stanowiły remont i nie wymagały pozwolenia na budowę. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy, wyznaczając nowy termin. Skarżący złożył skargę do WSA, podnosząc, że prace nie spowodowały zmiany elementów konstrukcyjnych ani wyglądu budynku i nie wymagały pozwolenia na budowę.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak Sędzia NSA Halina Kuśmirek (spr.) Asesor WSA Bogusław Cieśla Protokolant Sylwia Mackiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia[...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu dostarczenia dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku,
7/IV SA 3259/03
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie [...], decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2000r., na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 –ustawy Prawo Budowlane z 1994 r., nakazał J. S., dostarczenie do tego organu, dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej wykonanych robót budowlanych w budynku mieszkalnym, znajdującym się na posesji przy ul. C., uwzględniającej dokonane zmiany i przeróbki wraz z oceną stanu technicznego wykonanych robót oraz zakresem robót pozostałych do wykonania, w terminie do 15.01.2001 r.
Dokumentacja powinna być sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i zawierać odbitkę z mapy zasadniczej uwzględniającej przedmiotowy budynek.
Organ administracyjny powołał się na dokonane oględziny i postanowienie z dnia [...].10,2000 r. wstrzymujące roboty budowlane prowadzone bez dopełnienia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.
Roboty obejmowały m.in. pogłębienie piwnic i uzupełnienie fundamentów pod budynkiem, wykonanie schodów zewnętrznych i wymianę otworów okiennych. Roboty te wykonywane były sukcesywnie od 1991 roku.
Odwołanie od tej decyzji jako niesłusznej i sprzecznej z przepisami prawa wniósł J. S. Odwołujący podniósł, iż od 1991 roku prowadzi remont budynku mieszkalnego, polegający na odnowieniu lokalu. W ramach tego remontu pogłębiona została piwnica, wykonana posadzka betonowa w piwnicy, uzupełnione fundamenty pod budynkiem, wymienione okna w piwnicy oraz na poziomie I piętra, wykończono łazienkę.
Prace te nie wymagały pozwolenia na budowę, a więc również nakazów określonych w decyzji. Nie określono które prace wymagały uzyskania takiego pozwolenia i w związku z tym w jakim zakresie winna być sporządzona dokumentacja. Ani remont łazienki, ani też wymiana okien z pewnością zezwolenia nie wymagały. Prace na zewnątrz budynku wykonane były ponad 5 lat temu.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].07.2003 r. utrzymał w mocy decyzję w części nakładającej obowiązek wymieniony w decyzji z [...].11.2000r. oraz uchylił tę decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do dnia 31.10.2003 r.
Organ odwoławczy uznał prawidłowość zastosowania w sprawie art. 51 prawa budowlanego z 1994 roku. To, że organ I instancji nie wskazał, które roboty wymagały pozwolenia na budowę, a które jedynie ich zgłoszenia nie jest rozstrzygnięciem wadliwym, bowiem istotnym było, iż wykonane czynności podlegały art. 51 prawa budowlanego, a wiec nie art. 48 tej ustawy.
Skargę na tę decyzję złożył J. S., podnosząc iż żadna z wykonanych prac nie spowodowała zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych, nie spowodowała też zmiany wyglądu budynku w odniesieniu do otaczającej zabudowy.
Zgodnie z art. 29 ust 2 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, na roboty budowlane polegające na remoncie obiektu nie było wymagane pozwolenie na budowę. Tym samym brak było podstaw do żądania przedłożenia dokumentacji inwentaryzacyjno – projektowej. Ponadto zaskarżona decyzja powinna wskazać w jakim zakresie uzasadnione jest żądanie sporządzenia dokumentacji.
W odpowiedzi na skargę, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, powołując się m.in. na przepis art. 30 ust 1 pkt 1 prawa budowlanego, który wymagał zgłoszenia robót budowlanych wymienionych w art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy. Organ nadzoru budowlanego wydał nakaz dostarczenia odpowiedniej dokumentacji wykonanych przez inwestora robót budowlanych uznając iż istnieje możliwość doprowadzenie tych prac do stanu zgodnego z przepisami prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd administracyjny zważył , co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednakże z odmiennych przyczyn aniżeli zarzuty w niej podniesione.
Oczywiście nie ma racji skarżący, iż wykonane przez niego prace budowlane nie wymagały orzeczeń odpowiednich organów architektoniczno – budowlanych.
Art. 29 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz.1126 ze. zm.) na które powołał się skarżący określa, iż pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robot budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych z wyjątkiem obiektów zabytkowych, jeżeli nie obejmuje ono zmiany lub wymiany elementów konstrukcyjnych obiektu, a także nie wpływa na zmianę wyglądu w odniesieniu do otaczającej zabudowy na terenie miast.
Zdaniem Sądu administracyjnego niektóre wykonane przez skarżącego prace można byłoby zakwalifikować jako zmianę elementów konstrukcyjnych np. pogłębienie piwnicy, czy tez fundamentu pod wszystkimi ścianami.
Jednakże art. 30 ust 1 pkt 1 cytowanej wyżej ustawy nawet w sytuacji gdy remont obiektu nie dotyczy elementów konstrukcyjnych, wszystkie prace remontowe określone w art. 29 ust 2 pkt 1 obciąża obowiązkiem ich zgłoszenia. Przy czym zaznaczyć należy, iż zgłoszenia należy dokonać przed zamierzonym terminem rozpoczęcia robót budowlanych, a do robót można przystąpić dopiero po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia.
Bezsporne jest że skarżący nie posiadał pozwolenia na budowę, ani nie dokonał zgłoszenia przyszłych prac budowlanych. Tym samym prace remontowe wykonane bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia stanowią samowolę budowlaną i organ nadzoru budowlanego obowiązany jest przeprowadzić stosowne postępowanie i wydać rozstrzygniecie w tej sprawie.
Zaskarżone decyzje oparte zostały na przepisie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane. Obejmowały one nakaz przedstawienia organowi administracyjnemu określonej dokumentacji.
W świetle utrwalonego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzja wydana na podstawie art. 51 ust 1 pkt 2 ustawy, nie może ograniczać się do nakazania inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy obiektu przedłożenia określonej dokumentacji, ekspertyz czy ocen, ale przede wszystkim musi wskazywać konkretne czynności faktyczne mające na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Obowiązek dostarczenia ekspertyz, ocen czy opinii może być nałożony postanowieniem wydanym na podstawie art. 81 c prawa budowlanego. W ust 4 przepisu wskazano, iż w przypadku niewykonania nałożonego obowiązku, może być nakazane jego wykonanie na koszt osoby zobowiązanej.
Przyjęcie odmiennego stanowiska spowodowałoby brak możliwości prawnych do nakazania inwestorowi wykonania koniecznych poprawek wynikających z przedstawionej dokumentacji. Wykonanie bowiem obowiązku określonego w art. 51 ust 1 pkt 2 powoduje, iż właściwy organ na podstawie art. 51 ust 1a wydaje pozwolenie na wznowienie robót budowlanych. Organ byłby wówczas zmuszony do wydania decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, które w świetle przedstawionej dokumentacji należałoby ocenić jako sprzeczne z przepisami prawa i sztuki budowlanej.
Dlatego też uznając, iż wydane decyzje naruszyły art. 51 ust 1 pkt 2 prawa budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153. poz. 1270) orzekł jak w sentencji wyroku).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło