IV SA 3269/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Cysek, Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędzia WSA Wojciech Mazur (spr.), Protokolant A. Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2004 r. sprawy ze skargi J.R., W. R., A. N., M. M. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie reformy rolnej -oddala skargę- Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. stwierdzającej, że nieruchomość ziemska [...] o ogólnej powierzchni 209,04 ha / wraz z zespołem pałacowo -parkowym / podlega w całości przepisom art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej /jednolity tekst: Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zra./. W uzasadnieniu decyzji podano, iż nieruchomość ziemska [...] stanowiąca własność braci A. i F. R. z uwagi na ogólną powierzchnię 209,04 ha spełniała kryteria dekretu i podlegała w całości przejęciu na cele reformy rolnej, łącznie z zespołem pałacowo - parkowym, dlatego brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, iż decyzja wojewody [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi złożyli J.R., W. R., A. N. i M. M. K. podnosząc, iż decyzja rozstrzyga w sprawach, o które nie występowali a mianowicie o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., żądali tylko zadośćuczynienia z uwagi na poniesione przez ich rodzinę straty w związku z utratą majątku. Ponadto zarzucili, iż przejęta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość jest rozprzedawana osobom prywatnym a oni od wielu lat nie mogąjej odzyskać, wnieśli również o ewentualne przyznanie mienia zastępczego za przejęty majątek. Decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji podano, iż ponowne rozpatrzenie sprawy nie potwierdziło ażeby decyzja organu stopnia wojewódzkiego wydana została z rażącym naruszeniem prawa jak i również innych wad przewidzianych przepisem art. 156 kpa, które mogłyby skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Skargę od powyższej decyzji złożyli J. R., W. R., A. N. i M. M. K., podnieśli, iż nie kwestionują dekretu o reformie rolnej jednakże za przejęty i rozparcelowany majątek należy im się odszkodowanie a ponadto część majątku, która nie została rozparcelowana powinna zostać zwrócona spadkobiercom. Podtrzymali zgłaszany wcześniej zarzut, iż przejęta przez Skarb Państwa nieruchomość jest rozprzedawana prywatnym osobom. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Postępowanie, w którym zapadła zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jest postępowaniem nadzwyczajnym. Istotą tego postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji jest ocena, czy kwestionowane akty dotknięte są którąś z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa, oznacza to, że w tym postępowaniu nie można rozpatrywać sprawy, co do jej istoty jak w postępowaniu odwoławczym. Wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej może nastąpić na żądanie strony lub z urzędu. Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, zestawienie to stanowi katalog zamknięty przyczyn stwierdzenia nieważności decyzji. Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej względem tego przepisu. Postępowanie nieważnościowe w niniejszej sprawie zostało wszczęte na skutek pisma skarżących z dnia 20 lipca 2001 r., w którym to przedstawili historię przejętego majątku ziemskiego [...] i wnieśli o " przyznanie nam zadośćuczynienia moralnego i materialnego z tytułu doznanych prześladowań, przyznanie odszkodowania z tytułu przejęcia całości majątku i zwrot części naszego majątku wraz z domem rodzinnym, która nie uległa parcelacji". Wniosek ten nie wskazuje wprost jednej z przyczyn stwierdzenia nieważności wymienionych w art. 156 § 1 kpa, nie jest to jednak wiążące dla organu, który i tak musi z urzędu zbadać czy nie zaistniała jedna z przesłanek nieważnościowych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po zbadaniu dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy, która stanowiła podstawę do wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r. nie stwierdził zaistnienia żadnej z przesłanek przewidzianych treścią art. 156 § 1 kpa a bardziej szczegółowo zajął się kwestią wydania decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się w tym miejscu do ustaleń stanu faktycznego to za bezsporne należy przyjąć, iż nieruchomość o pow. 3.07 ha stanowiąca zabudowania dworskie majątku [...] była nierozerwalnie związana funkcjonalnie z całym majątkiem, przyznają to sami skarżący w pismach: z dnia 20 lipca 2001 r. / wszczynającego postępowanie nieważnościowe/, z dnia 13 sierpnia 2002 r. i podczas wyjaśnień złożonych na rozprawie. Dlatego też należy przyjąć, iż brak było podstaw w chwili wydania decyzji przez wojewodę [...] do przyjęcia, iż przedmiotowa nieruchomość nie podpada pod działanie przepisu art. 2 lit. 3 dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Pozwala to na jednoznaczne stwierdzenie, iż decyzja ta nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa a w szczególności wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Również podniesione w skardze zarzuty nie dają podstaw na przyjęcie, iż zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2002 r. została wydana z naruszeniem prawa. Można mieć uwagi do interpretacji niektórych przepisów dekretu o reformie rolnej przedstawionych w uzasadnieniach decyzji wojewody [...] i Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w szczególności interpretacji pojęcia "nieruchomość ziemska", jednakże nie są to podstawy do przyjęcia, iż postępowanie było przeprowadzone z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi to większość przedstawionych w niej problemów nie dotyczy prawidłowości postępowania, którego badaniem zajmował się Sąd rozpoznający przedmiotową skargę i wykraczają poza ramy tegoż postępowania. Jak sami skarżący wielokrotnie podnoszą w swoich pismach, że ich problemy może rozstrzygnąć ustawa repry watyzacyj na. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1270/ Sąd skargę oddalił.. Na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. z 2003 r. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawę rozpoznał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.