IV SA 3272/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Asesor WSA Bogusław Cieśla, Protokolant Edyta Kuczkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 7/IV SA 3272/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003r. wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1994r udzielającej pozwolenia na budowę przyłącza elektrycznego i wodociągowego do budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w [...] , wydanego na rzecz Z. C. -w części obejmującej pozwolenie na budowę przyłącza elektrycznego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, iż zgodnie z przepisem art. 29 § 5 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974r. – obowiązującej w dacie wydania kontrolowanej decyzji, pozwolenie na budowę mogło być wydane wyłącznie osobie, która wykazała prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestor Z. C. do wniosku z dnia [...] sierpnia 1994r. o wydanie pozwolenia na budowę przyłącza elektrycznego i wodociągowego dołączył jedynie zgodę na wykonanie przyłącza wodociągowego. Inwestor nie wykazał natomiast prawa do dysponowania nieruchomością w odniesieniu do projektowanego przyłącza elektrycznego, które częściowo miało przebiegać przez nieruchomość G. M. Wydanie w tych warunkach pozwolenia na budowę przyłącza elektrycznego nastąpiło, w ocenie organu z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Odwołanie od tej decyzji wniósł Z. C. zarzucając organowi błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy, niezabezpieczenie interesu strony w przypadku wydania pozwoleń na budowę oraz wszczęcie postępowania na skutek donosu. Wskazał, (przedstawiając kserokopie protokołów z rozpraw przed Sądem Rejonowym w [...] z dnia [...] października 2002r.), iż G. M. i jego żona na rozprawie przed Sądem Rejonowym w [...] zeznali, iż udzielili mu zgody na budowę zarówno przyłącza wodociągowego, jak i elektrycznego. Nadto G. M. otrzymał częściowo zwrot nakładów, jakie sam poniósł na budowę trafostacji energetycznej, która stanowiła jego własność. Ubiegając się o pozwolenie na budowę przyłącza elektrycznego Zakład Energetyczny w [...] uwarunkował swoją zgodę na budowę od przekazania stacji transformatorowej stanowiącej własność G. M. na własność Zakładu. Zgoda taka została udzielona na piśmie i następnie dołączona do wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Z niewiadomych względów organ w swojej dokumentacji tej zgody nie posiada, co nie może powodować ujemnych skutków dla inwestora. Skarżący dodatkowo wskazał, iż sąsiad G. M. otrzymał decyzję udzielającą pozwolenia na budowę przyłączy i mógł ją skarżyć, jeżeli nie udzielił zgody. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] lipca 2003r. utrzymał w mocy zaskarżaną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od zasady stabilności decyzji i wymaga bezwarunkowego ustalenia, iż decyzja ta dotknięta jest jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa. Prezydent Miasta [...] udzielił pozwolenia na budowę m.in. przyłącza elektrycznego, mimo, iż inwestor nie wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co stanowi rażące naruszenie art. 29 § 5 Prawo budowlane. Podniesione w odwołaniu okoliczności w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie mają znaczenia dla oceny legalności kontrolowanej decyzji, gdyż w sprawie bezspornie ustalono, iż w dacie jej wydania inwestor nie dysponował wymaganą zgodą. W szczególności fakt współdziałania z właścicielem nieruchomości, na której znajdowała się stacja trafo, przy budowie przyłącza nie może być utożsamiana z jego zgodą na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzją drugiej instancji wniósł Z. C. Decyzji zarzucił niezgodność ze stanem prawnym, błędne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie zasady zaufania obywatela do prawa. Zdaniem skarżącego udzielenie mu pozwolenia na budowę nie zawierało warunku uzyskania zgody sąsiada G. M.na budowę przyłącza. Zgoda taka w ogóle nie była potrzebna, gdyż linia energetyczna była ciągnięta do jego z sąsiada Z. P. i przebiegała przez jego działkę w związku, z czym wykorzystał okazję i przyłączył się do budowy linii. Uważa, iż to małżonkowie P. musieli uzyskać taką zgodę i na pewno dołączyli ją do wniosku o pozwolenie na budowę. W pozostałej części powtórzył argumentacją przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) Sąd rozpatrując daną sprawę nie jest związany zarzutami i wnioskami zawartymi w skardze. Oznacz to, że może uwzględnić skargę ze względu na inne uchybienia niż te, które wskazała strona skarżąca. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269) sądowa kontrola decyzji administracyjnych podlega ocenie ich zgodności z prawem. Oceniając w tym aspekcie zaskarżaną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż wydane one zostały z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 , art. 80 kpa oraz art. 107 § 3 kpa – mających istotny wpływ na wynik sprawy. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym, którego zakres precyzyjnie określa art. 156 § 1 kpa. Organ administracji wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której jednakże nie orzeka, co do istoty sprawy rozstrzygniętej weryfikowaną decyzją lecz bada, czy zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji z art. 156 § 1 kpa. W przypadku wszczęcia tego postępowania w stosunku do decyzji udzielającej pozwolenia na budowę, organ ma obowiązek wyjaśnić, czy kontrolowana decyzja dotknięta jest jedną z wad określoną w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzając nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] października 1994r. w części obejmującej pozwolenie na budowę przyłącza elektrycznego organ wskazał, iż inwestor nie wykazał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, gdyż właściciel gruntu, przez który miało przebiegać przyłącze, G. M. nie udzielił zgody na budowę. Takie stanowisko organu nie znajduje żadnego potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym sprawy. Z akt postępowania wynika, iż G. M., który był właścicielem wybudowanej na swojej działce trafostacji energetycznej zawarł w dni [...] czerwca 1993r. umowę ze Z. . na podstawie, której nastąpiło rozliczenie poniesionych przez niego nakładów na budowę stacji. Skarżący Z. C. zwrócił właścicielom stacji kwotę 34 375 000zł, stanowiącą część kosztów budowy. Inwestor uzyskał także stanowisko Zakładu Energetycznego, z którego wynika, iż warunkiem przyłączenia się do sieci elektrycznej jest uzyskanie zgody właściciela trafostacji na budowę przyłącza oraz przekazanie stacji na majątek Zakładu Energetycznego. Niezależnie od tego skarżący wnosząc odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji przedstawił protokół z rozprawy toczącej się przed Sądem Rejonowym w [...], gdzie przesłuchiwany w charakterze świadka G.M. i jego żona zeznali, że udzielili Z.C zgody na budowę przyłącza wodociągowego i elektrycznego. W świetle powyższych ustaleń stwierdzić należy, iż organ odwoławczy z naruszeniem art. 80 kpa, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa, dokonał oceny treści przedmiotowej decyzji. Ocena ta jest sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Została przeprowadzona w sposób powierzchowny i dowolny. Z naruszeniem tych przepisów organ odwoławczy nie uwzględnił wszystkich dowodów zebranych w sprawie, w tym wskazanych wyżej, które miały istotne znaczenie dla sprawy. W uzasadnieniu swojej decyzji ograniczył się do stwierdzenia, iż ewentualna domniemana zgoda G. M. na budowę przyłącza elektrycznego wynikająca z zeznań przed Sądem Rejonowym w [...] nie może mieć wpływu na wynik sprawy, gdyż jest bezsporne, że inwestor na dzień wystąpienia z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę takiej zgody nie posiadał. Stwierdzenie takie w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie jest nieuzasadnione i wręcz sprzeczne z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy. Ujawnione naruszenie przepisów prawa procesowego powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji, jak i utrzymaną nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji na mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na mocy art. 152 cytowanej ustawy orzeczono jak w pkt drugim wyroku.