IV SA 3278/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak (spr.), , Sędziowie sędzia NSA Halina Kuśmirek, asesor WSA Bogusław Cieśla,, , Protokolant Sylwia Mackiewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi E. i R. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2003 r., II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących E. i R. L. kwotę 210 zł (dwieście dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 7/IV SA 3278/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. po przeprowadzeniu na wniosek E. i R. L. postępowania dotyczącego zgodności z prawem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2000 r.. utrzymującej w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nakładającą na J. i W. P., obowiązek przedłużenia w terminie do 30 lipca 2000 r. określonych dokumentów, dotyczących samowolnie wybudowanej wiaty stalowej na posesji przy ul. O., we W. i uchylającej decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu oraz ustalającej nowy termin do dnia 20 grudnia 2000 r. - odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż kontrolowana decyzja nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą z art.156 § 1 kpa w związku z czym nie zachodzi konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Wszczęte na wniosek R. i E. L. postępowanie nieważnościowe nie potwierdziło zarzutu skarżących, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą obowiązek przedłożenia określonych dokumentów dotyczących samowolnie wybudowanej wiaty stalowej usytuowanej w granicy działki sąsiedniej, narusza przepisy rozporządzenia Ministra Administracji. Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, w szczególności § 12 i § 13 rozporządzenia, a także przepisy art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wojewódzki organ nadzoru budowlanego prawidłowo uznał, iż w sprawie brak jest przesłanek do nakazania rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu. Wiata stalowa wybudowana /.ostała w latach 1989 - 1990 w związku z czym mają w sprawie zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z dnia 24 października 1974r., które dają możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu, jeżeli nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 ustawy. Wiata wybudowana została na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym jest przeznaczony pod tego rodzaju zabudowę oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Jej wybudowanie nie powoduje także niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Oznacza to, że organ prawidłowo nakazał inwestorom przedstawienie określonych dokumentów niezbędnych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu, legalizując w ten sposób jego budowę. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dodatkowo wskazał, iż wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej, która ma przymiot trwałości, może nastąpić jedynie po stwierdzeniu, iż decyzja taka obarczona jest kwalifikowaną wadą określoną w art. 156 § 1 kpa czego w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wnieśli R. i E. L. wskazując, iż nie wyrażali zgody na budowę wiaty granicy ich działki. Wybudowany obiekt ogranicza dostęp światła słonecznego do ich działki uniemożliwiając im uprawę warzyw, a w przyszłości postawienie domu dla córki. Wskazali, iż konstrukcja wiaty narusza przepisy § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, gdyż jej ściany zbudowane są z materiału łatwopalnego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymał w mocy własną decyzję. W uzasadnieniu ponownie wskazał, iż brak jest podstaw do uznania, iż decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2000 r. obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa. Podniesiony przez skarżących zarzut naruszenia § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki jest bezzasadny, gdyż w sprawie nie zachodziły przesłanki z art. 37 usl. I Prawa budowlanego, które powodowałyby konieczność orzeczenia przymusowej rozbiórki wiaty. W ocenie organu nałożenie na inwestorów obowiązku przedłożenia określonych dokumentów w celu doprowadzenia do stanu" zgodnego z prawem, w szczególności zaopiniowanie wybudowanej wiaty przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz sporządzenie oceny technicznej wykonanych robót, pozwoli na udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzją wnieśli R. i E. L. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2000 r. W skardze powtórzyli argumentację przedstawioną w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, choć nie wszystkie jej zarzuty są trafne. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu nieważnościowym. którego zakres został precyzyjnie określony w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest postępowaniem o charakterze nadzwyczajnym, niezależnym od innych postępowań, ukierunkowanym wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Przedmiotem kontroli Sądu jest ostateczna decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy własna decyzję z dnia [...] kwietnia 2003 r., którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000 r. wydanej w postępowaniu odwoławczym. Organ centralny, odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2000 r. uznał, iż nic narusza ona przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. oraz przepisów rozporządzenia z 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Dla odmowy stwierdzenia nieważności decyzji niezbędne jest jednak wykazanie, że podniesione przeciwko decyzji zarzuty są bezzasadne, czego organ nie uczynił. Skarżący już we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosili, że wybudowana samowolnie w granicy ich nieruchomości wiata stalowa ogranicza możliwości zagospodarowania ich działki w szczególności uniemożliwia pobudowanie domu przez ich córkę. Wskazali nadto, że obiekt ten stanowi zagrożenie pożarowe, gdyż wybudowano go z materiałów łatwopalnych, czym naruszono § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. W toku przeprowadzonego postępowania nieważnościowego organ w ogóle nie odniósł się do tych zarzutów. Odmawiając stwierdzenia nieważności decyzji z [...] listopada 2000 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien ustalić czy wzniesiony obiekt nie narusza § 13 cytowanego rozporządzenia, który dopuszcza sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynku gospodarczego ze ścianami z materiałów niepalnych i z dachem o pokryciu z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych, jeżeli nie utrudni to prawidłowej zabudowy działki sąsiedniej, a ponadto jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu skarżonej decyzji organ ograniczył się wyłącznie do stwierdzenia, że wiata nie narusza ustaleń planu zagospodarowania przestrzennego, nie wskazując zresztą jaki plan obowiązuje i jakie są jego ustalenia odnośnie tego terenu. W ocenie organu zgodność zrealizowanego samowolnie obiektu budowlanego z planem zagospodarowania przestrzennego przesądza o braku przesłanek z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego, a tym samym o braku możliwości orzeczenia przymusowej jego rozbiórki. Z niezrozumiałych powodów Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego pomija pkt 2 tegoż przepisu, który daje organom możliwość nakazania rozbiórki także w sytuacji, gdy samowolnie wybudowany obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dopiero przeprowadzenia postępowania w tym zakresie pozwoli na ustalenie czy kontrolowana decyzja narusza przepisu obowiązującego dacie jej wydania prawa, i czy naruszenie to ma charakter rażący. Nie przeprowadzenie postępowania w tym zakresie uniemożliwia Sądowi ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego wydanej w I instancji. Zważywszy na powyższe uchybienia organu polegające na niedopełnieniu obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na ocenę skarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c. art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 cytowanej ustawy. Zgodnie z art. 205 § 1 do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie.