IV SA 3279/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.), , Sędzia WSA Leszek Kamiński, Asesor WSA Mariola Kowalska, Protokolant Rafał Kubik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. znak [...], II. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IVSA 3279/03 UZASADNIENIE Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. znak: [...] wydaną w trybie art. 127 § 3 kpa na wniosek [...] sp. z o.o. – utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2003r. znak: [...]. W uzasadnieniu podniesiono, że wcześniejszą decyzja z dnia [...] czerwca 2003r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji kasacyjnej Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 1995r., uchylającej do ponownego rozpoznania decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r. nakazującą spółce z o.o. [...] wykonanie rozbiórki samowolnie wybudowanej stacji obsługi samochodów na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. W ocenie organu nadzorczego decyzja Wojewody [...] Nr [...]z dnia [...] grudnia 1995r. wydana została z obrazą art. 138 § 2 kpa, wobec czego należało wyeliminować ją z obrotu prawnego przez stwierdzenie nieważności. Organ odwoławczy winien merytorycznie rozpoznać sprawę, zamiast uchylać decyzję i przekazywać do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Brak udziału strony w oględzinach w dniu 30 marca 1995r. nie dawał podstaw do uchylenia decyzji w myśl art. 138 § 2 kpa. Ponadto w ocenie organu nadzorczego wadliwie Wojewoda [...] zajął stanowisko, że w sprawie miały zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974r. skoro w 1995r. podczas wizji stwierdzono, że w spornym obiekcie trwały roboty budowlane. Te okoliczności uzasadniają treść decyzji nieważnościowej w oparciu o przepis, art. 156 § 3 pkt 2 kpa. W skardze na powyższą decyzję [...] sp. z o.o. domagała się uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzucając: - błąd w ustaleniach faktycznych i prawnych przyjętych za podstawę orzeczenia o rażącym naruszeniu prawa z art. 138 § 2 pkt 2 kpa; - brak ustosunkowania się do zarzutów skarżącej we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przede wszystkim należy podkreślić, że zakwestionowana skargą decyzja zapadła w postępowaniu nieważnościowym, które ma charakter nadzwyczajny charakter, a jego celem jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji dotkniętej kwalifikowaną wadą nieważności. Z uwagi na treść art. 16 § 1 pkt 1 kpa kreującego zasadę stabilności decyzji ostatecznych, stwierdzenie nieważności decyzji, jako odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce wyłącznie w przypadku ustalenia, że decyzja dotknięta jest jedną z wad, które taksatywnie wylicza art. 156 §1 pkt 1-7 kpa. W niniejszej sprawie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na wniosek D.R, i M, K, stwierdził nieważność kasatoryjnej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1995r., uchylającej do ponownego rozpoznania decyzję Burmistrza Gminy [...] nr [...] z dnia [...] maja 1995r. Decyzją tą nakazano spółce [...] sp. z o.o. rozbiórkę samowoli budowlanej stacji obsługi samochodów na nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Jako podstawę prawną nieważności decyzji odwoławczej, przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania organ nadzorczy wskazał art. 156 § 1 pkt 2 kpa – rażące naruszenie prawa. Zauważyć należy, iż utrwalone jest stanowisko doktryny oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, iż oczywisty charakter naruszenia jest koniecznym ale niewystarczającym warunkiem za uznanie naruszenia prawa jako rażące. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu przesłanki nieważnościowej określonej art. 156§ 1 pkt 2 in fine kpa, to takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego IV SA 2328/88, IV SA 187/88 publ. GAP1989 nr 13 a także IV SA 929/89 publ GAP 1989 nr 13). Organ nadzorczy stwierdzając nieważność przedmiotowej decyzji stwierdził tylko, że naruszała prawo tj. art. 138 kpa przez to, że organ odwoławczy nie orzekł sam co do istoty sporawy, lecz uchylił do ponownego rozpatrzenia. Organ nie wskazał w czym upatruje rażące naruszenie prawa skutkujące zaistnieniem przesłanki nieważnościowej. Jeśli organ ten w całej decyzji nie wspomniał w ogóle o stwierdzeniu rażącego naruszenia prawa uzasadniającego ocenę, że decyzja dotknięta jest kwalifikowaną wadą nieważności, to oznacza, iż przesłanka takia nie występowała. Wykluczało to w konsekwencji wydanie decyzji stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] nr [...]. Cechą podstawową postępowania nieważnościowego jest wyłączenie rozpoznawania sprawy co do istoty. Obowiązkiem zaś organu nadzorczego jest wyłącznie ocena kontrolowanej decyzji, czy nie jest dotknięta, którąkolwiek z enumeratywnie wyliczonych przesłanek nieważnościowych art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Jakkolwiek na wstępie uzasadnienia swej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego istotę tego postępowania podniósł, to w rezultacie do wymogów tych nie zastosował się. Organ dokonał oceny dowodów i wyprowadził wnioski własne w zakresie prawa znajdującego zastosowanie do stwierdzonej samowoli. Świadczy to, iż organ zachował się tak jak organ odwoławczy w postępowaniu zwykłym. Takie postępowanie organu narusza w sposób istotny art. 156 § 1 kpa. W podsumowaniu powyższych rozważań stwierdzić należy, iż organ nadzorczy nie wskazał żadnej przesłanki, która w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa mogłaby uzasadnić stwierdzenie nieważności kasatoryjnej decyzji Wojewody [...] nr [...]. Stanowi to podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Z tych powodów względów na podstawie, art. 145§ 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji.